تفاوت دو الگوی شرقی و غربی انقلاب از نظر هانتینگتون در چیست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

تفاوت دو الگوی شرقی و غربی انقلاب از نظر هانتینگتون در چیست؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

بر اساس دیدگاه هانتینگتون «یک انقلاب تمام عیار مستلزم نابودی سریع و خشونت آمیز نهادهای سیاسی موجود، تحرک گروه های تازه به صحنه سیاست (آمده) و آفرینش نهاد های سیاسی نوین است و ارتباط های میان این سه جنبه، ممکن است که از یک انقلاب به انقلابی دیگر متفاوت باشد امّا دو الگوی کلی را می توان در این میان باز شناخت، الگوی غربی و الگوی شرقی، در الگوی غربی نخست نهاد های سیاسی رژیم پیشین بر انداخته می شوند و سپس گروه های تازه، وارد صحنه سیاست می شوند و سرانجام نهاد های سیاسی تازه ای آفریده می شوند اما انقلاب «شرقی» با تحرّک گروه های تازه (آمده) به صحنه سیاست، آغاز می شود، سپس نهاد های سیاسی جدید ایجاد می شوند و در پایان، نهاد های سیاسی سامان یافته پیشین با خشونت سرنگون می شوند. از این رو این دو نوع انقلاب از نظر مراحل انقلاب، یک تفاوت بنیادی با هم دارند. در انقلاب غربی تحرّک سیاسی پیامد سرنگونی رژیم پیشین است اما در انقلاب شرقی این تحرّک، علت نابودی رژیم پیشین است.»[1] هم چنین «ویژگی های شاخص انقلاب غربی، وجود دوران «بی سامانی» یا «بی دولتی» پس از سقوط رژیم پیشین است که در آن دوره، میانه روان، ضد انقلابیون و تندروان در نبرد قدرت درگیر می شوند اما ویژگی شاخص انقلاب شرقی، وجود یک دوران طولانی «قدرت دو گانه» است که در آن انقلابیون دامنه اشتراک سیاسی را گسترش می دهند و در همان زمان که حکومت موجود در مناطق جغرافیایی دیگر فرمانروایی اش را ادامه می دهد، انقلابیون نیز پهنه و اقتدار نهادهای فرمانروایی شان را بسط می دهند. در انقلاب غربی، نبردهای اصلی میان گروه های انقلابی رخ می دهند، حال آن که در انقلاب شرقی، این نبرد ها میان یک گروه انقلابی و نظام مستقرّ روی می دهند.»[2] هانتينگتون معتقد است: «یکی از عوامل عمده تفاوت الگوی انقلاب غربی با الگوی انقلاب شرقی، ماهیت رژیم پیش از انقلاب است. انقلاب غربی معمولاً بر ضد رژیمی بسیار سنتی صورت می گیرد که در رأس آن یک شاه مطلق یا اشرافیتی زمیندار قرار گرفته باشد این انقلاب غالباً زمانی رخ می دهد که این رژیم دچار تنگناهای شدید مالی می شود، یا زمانی که دیگر نتواند روشن فکران و عناصر نخبه شهری دیگر را جذب خود کند و یا آن که رهبران وابسته به طبقه حاکم اعتماد به نفس و اراده فرمان روایی را از دست داده باشند. انقلاب غربی، به یک معنا، نشانگر قد علم کردن طبقه متوسط شهری و خیزش روستاییان در یک انقلابی فراگیر است. انقلاب شرقی بر عکس، بر ضد رژیم های تا اندازه ای نوین شده صورت می گیرد . این رژیم ها می توانند حکومت های بومی ای باشند که برخی عناصر نوین و نیرومند طبقه متوسط را در خود جذب کرده و رهبری آن ها يا به دست مردان جدید می باشد که اگر نه مهارت سیاسی، دست کم بی رحمی لازم را برای حفظ قدرت داشته باشند و یا رژیم های استعماری که ثروت و قدرت کشور استعمارگر به حکومت محلی آن ها در همه زمینه های اقتدار سیاسی و زور نظامی برتری کوبنده ای بخشیده باشد . در چنین اوضاعی هیچ گونه پیروزی سریعی امکان پذیر نیست و انقلابیون شهر نشین باید از طریق یک حرکت طولانی وهماهنگ انقلاب روستایی، راه به قدرت رسیدن شان را هموار سازند. پس انقلاب های غربی رژیم های سنتی ضعیف را در پیش دارند و انقلاب های شرقی با رژیم های تا اندازه ای نوگرا رو برویند.»[3]  

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ سامان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی، ساموئل هانتينگتون، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، نشر علم، 1375، ص 385، تا 399.

 


[1] . هانتینگتون، ساموئل، سامان سیاسی در جوامع دست خوش دگرگونی، ترجمه ثلاثی، محسن، نشر علم، تهران، 1375، ص 388 ـ 389.

[2] . همان، ص 395.

[3] . همان، ص 398 ـ 399.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
27 امرداد 01
بازدید
۲۲۳
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.