بعضي ها مي گويند اقدامات ميرزا کوچک خان جنگلي قلدرانه و خشن بود . نظر شما در اين زمينه چيست ؟
بعضي ها مي گويند اقدامات ميرزا کوچک خان جنگلي قلدرانه و خشن بود . نظر شما در اين زمينه چيست ؟
پرسش
پاسخ
براي تحليل صحيح نهضت جنگل و ارزيابي شيوه مبارزاتي ميرزا کوچک خان بايد شرايط و زمينه هاي شکل گيري آن و ضرورتي که ميرزا را به ميدان مبارزه وارد ساخت را بخوبي درک نمود. نهضت جنگل در شرايطي شکل گرفت که از يکسو کشور تجربه تلخ ناکامي نهضت مشروطيت را پشت سر گذاشته بود و شاهد رونق مجدد استبداد بود و از سوي ديگر سايه شوم استعمارگران انگلستان و روسيه بر خاک کشور مستولي شده بود و در اين ميان، مردم ايران گرفتار ظلم و رنجي مضاعف شده بودند، در چنين اوضاع و شرايطي ميرزا کوچک خان يگانه راه نجات کشور از آشفتگي ها و نابساماني ها را در قيام عليه استبداد داخلي و استعمار خارجي ديد و نهضت جنگل را پايه ريزي کرد . البته «او يکباره دست به قيام مسلحانه نزد، همه راه ها را آزمود، آن گاه که از همه جا مأيوس شد، خود شخصاً وارد عمل شد و مردانه پا به صحنه نهاد ميرزا کوچک خان در تهران تجربه بزرگي آموخت، او مشاهده کرد مشروطيت که با انگيزه انقلاب و آزادي خواهي براي دفاع از حقوق ملت بدست آمده بود، به تدريج در کف استبداد به يک وسيله و بازيچه مبدل گشته و آثار و دست آوردهايش بکلي خنثي گرديده است و او خود ديد چگونه ايران جولانگاه قواي ارتشهاي بيگانه شده و دولت زبون در تمشيت امور، اختياري از خود ندارد و فساد اداري و نا امني و قحطي همه جا را فرا گرفته است و همين مسايل سبب شد قيام مسلحانه ميرزا کوچک خان با تعداد اندک ياران باوفايش که مجذوب انديشه هاي انقلابي و معنوي وي شده بودند آغاز گرديد و در اندک مدت از حمايت بي دريغ مردم گيلان برخوردار شد»[1] از اين رو «عليرغم تلاشي که در تحريف چهره ميرزا کوچک خان جنگلي به عمل آمده و از او يک چهره ياغي و تجزيه طلب تصويرشده است به شهادت تاريخ وي از مجاهدان مشروطيت و از هواداران قيام اعتداليون مجلس و وفادار به اسلام بود و سخت به اتحاد جهان اسلام عشق مي ورزيد، تاخت و تازهاي خارجي در صحنه سياست و اقتصاد کشور و سياست بازي عناصر منافق و خود فروخته داخلي و زد و بند هاي سياسي ناپاک دولتي و ناتواني دولت در برابر آن همه فساد و نابساماني ها در دستگاه هاي دولتي و وضع آشفته تر گيلان و بي کفايتي دولتمردان، انگيزه هايي بود که اين روحاني جوان و حساس و دلسوخته را به ميدان سياست و سپس به صحنه کار زار کشيد و او براي سامان بخشيدن به بخشي از کشورش با آرزوهاي دراز و اميد ها و آرمان هايي که از اعتقاد و ايمانش و انديشه هايي که از اسلام فرا گرفته بود سرچشمه مي گرفت، بپا خواست و نخست در برابر استبداد محمد علي شاه ايستاد و سپس با شخصيت هاي متنفذ تماس گرفت و در آخرين تلاش سلاح بدست گرفت و در برابر قواي بيگانه به مقاومت پر صلابتي پرداخت»[2] بنابر اين اين گونه نبود که ميرزا کوچک خان يکباره دست به قيام مسلحانه بزند، بلکه پس از آزمودن شيوه ها و روش هاي مختلف و نااميد شدن از همه جا، قيام مسلحانه را برگزيد و تاريخ کشور شاهد آن بود که چگونه گروهي اندک در برابر تجاوز دشمنان شجاعانه ايستادگي نمود نهضت جنگل اهداف خود را از قيام اين چنين تبيين نموده است.
«قيام جنگلي ها براي تقويت دولت و حفظ مملکت است، جنگلي وقتي اسلحه را از خود دور مي کند که مطمئن شود افراد ايراني از تطاول متعديان بيگانه و ستمکاران داخلي از امنيت و رفاه برخوردار شوند، آمال قلبي جنگلي ها و مرام واقعي آن ها افتتاح مجلس شوراي ملي، استحکام مباني مشروطيت و محو ظلم و استبداد و قلع ريشه هاي خيانت و مصونيت وطن از تعرض دشمنان است»[3] آيا ايستادگي در برابر استبداد داخلي و استعمار خارجي و مبارزه با ظلم عملي قلدرانه محسوب مي شود؟ و آيا خشونت و قلدري زيبنده نام نهضتي با چنين اهداف و انگيزه هاي مقدسي است؟ به نظر مي رسد بکار بردن چنين تعبيراتي در مورد نهضت جنگل ناشي از عدم درک صحيح اهداف و ماهيت اين نهضت و شرايط و اوضاع حساس کشور در آن برهه زماني است. نهضت جنگل را بايد اقدامي شجاعانه و پرصلابت دانست که به نوبه خود توانست از تعرض بيگانگان جلوگيري نمايد و در برابر استبداد داخلي ايستادگي نمايد و براستي اين نهضت يکي از اقدامات غرور انگيزي است که در تاريخ کشور بوقوع پيوسته است.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
ـ انقلاب اسلامي و ريشه هاي آن، عباسعلي عميد زنجاني، تهران: نشر کتاب سياسي، 1367،ص 370 تا 376.
ـ نهضت روحانيون ايران، علي دواني، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامي، 1377، ج 1 و 2،ص 347 تا 370.
ـ نقش علما در سياست، از مشروطه تا انقراض قاجار، محسن بهشتي سرشت، تهران: پژوهشکده امام خميني ره و انقلاب اسلامي، 1380، ص 323 تا 330.
ـ سردار جنگل، ابراهيم فخرائي، تهران:انتشارات جاويدان، 1366.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 27 امرداد 01
- بازدید
- ۶۵
بعضي ها مي گويند اقدامات ميرزا کوچک خان جنگلي قلدرانه و خشن بود . نظر شما در اين زمينه چيست ؟
- نشان کردن
پرسش
بعضي ها مي گويند اقدامات ميرزا کوچک خان جنگلي قلدرانه و خشن بود . نظر شما در اين زمينه چيست ؟
پاسخ
براي تحليل صحيح نهضت جنگل و ارزيابي شيوه مبارزاتي ميرزا کوچک خان بايد شرايط و زمينه هاي شکل گيري آن و ضرورتي که ميرزا را به ميدان مبارزه وارد ساخت را بخوبي درک نمود. نهضت جنگل در شرايطي شکل گرفت که از يکسو کشور تجربه تلخ ناکامي نهضت مشروطيت را پشت سر گذاشته بود و شاهد رونق مجدد استبداد بود و از سوي ديگر سايه شوم استعمارگران انگلستان و روسيه بر خاک کشور مستولي شده بود و در اين ميان، مردم ايران گرفتار ظلم و رنجي مضاعف شده بودند، در چنين اوضاع و شرايطي ميرزا کوچک خان يگانه راه نجات کشور از آشفتگي ها و نابساماني ها را در قيام عليه استبداد داخلي و استعمار خارجي ديد و نهضت جنگل را پايه ريزي کرد . البته «او يکباره دست به قيام مسلحانه نزد، همه راه ها را آزمود، آن گاه که از همه جا مأيوس شد، خود شخصاً وارد عمل شد و مردانه پا به صحنه نهاد ميرزا کوچک خان در تهران تجربه بزرگي آموخت، او مشاهده کرد مشروطيت که با انگيزه انقلاب و آزادي خواهي براي دفاع از حقوق ملت بدست آمده بود، به تدريج در کف استبداد به يک وسيله و بازيچه مبدل گشته و آثار و دست آوردهايش بکلي خنثي گرديده است و او خود ديد چگونه ايران جولانگاه قواي ارتشهاي بيگانه شده و دولت زبون در تمشيت امور، اختياري از خود ندارد و فساد اداري و نا امني و قحطي همه جا را فرا گرفته است و همين مسايل سبب شد قيام مسلحانه ميرزا کوچک خان با تعداد اندک ياران باوفايش که مجذوب انديشه هاي انقلابي و معنوي وي شده بودند آغاز گرديد و در اندک مدت از حمايت بي دريغ مردم گيلان برخوردار شد»[1] از اين رو «عليرغم تلاشي که در تحريف چهره ميرزا کوچک خان جنگلي به عمل آمده و از او يک چهره ياغي و تجزيه طلب تصويرشده است به شهادت تاريخ وي از مجاهدان مشروطيت و از هواداران قيام اعتداليون مجلس و وفادار به اسلام بود و سخت به اتحاد جهان اسلام عشق مي ورزيد، تاخت و تازهاي خارجي در صحنه سياست و اقتصاد کشور و سياست بازي عناصر منافق و خود فروخته داخلي و زد و بند هاي سياسي ناپاک دولتي و ناتواني دولت در برابر آن همه فساد و نابساماني ها در دستگاه هاي دولتي و وضع آشفته تر گيلان و بي کفايتي دولتمردان، انگيزه هايي بود که اين روحاني جوان و حساس و دلسوخته را به ميدان سياست و سپس به صحنه کار زار کشيد و او براي سامان بخشيدن به بخشي از کشورش با آرزوهاي دراز و اميد ها و آرمان هايي که از اعتقاد و ايمانش و انديشه هايي که از اسلام فرا گرفته بود سرچشمه مي گرفت، بپا خواست و نخست در برابر استبداد محمد علي شاه ايستاد و سپس با شخصيت هاي متنفذ تماس گرفت و در آخرين تلاش سلاح بدست گرفت و در برابر قواي بيگانه به مقاومت پر صلابتي پرداخت»[2] بنابر اين اين گونه نبود که ميرزا کوچک خان يکباره دست به قيام مسلحانه بزند، بلکه پس از آزمودن شيوه ها و روش هاي مختلف و نااميد شدن از همه جا، قيام مسلحانه را برگزيد و تاريخ کشور شاهد آن بود که چگونه گروهي اندک در برابر تجاوز دشمنان شجاعانه ايستادگي نمود نهضت جنگل اهداف خود را از قيام اين چنين تبيين نموده است.
«قيام جنگلي ها براي تقويت دولت و حفظ مملکت است، جنگلي وقتي اسلحه را از خود دور مي کند که مطمئن شود افراد ايراني از تطاول متعديان بيگانه و ستمکاران داخلي از امنيت و رفاه برخوردار شوند، آمال قلبي جنگلي ها و مرام واقعي آن ها افتتاح مجلس شوراي ملي، استحکام مباني مشروطيت و محو ظلم و استبداد و قلع ريشه هاي خيانت و مصونيت وطن از تعرض دشمنان است»[3] آيا ايستادگي در برابر استبداد داخلي و استعمار خارجي و مبارزه با ظلم عملي قلدرانه محسوب مي شود؟ و آيا خشونت و قلدري زيبنده نام نهضتي با چنين اهداف و انگيزه هاي مقدسي است؟ به نظر مي رسد بکار بردن چنين تعبيراتي در مورد نهضت جنگل ناشي از عدم درک صحيح اهداف و ماهيت اين نهضت و شرايط و اوضاع حساس کشور در آن برهه زماني است. نهضت جنگل را بايد اقدامي شجاعانه و پرصلابت دانست که به نوبه خود توانست از تعرض بيگانگان جلوگيري نمايد و در برابر استبداد داخلي ايستادگي نمايد و براستي اين نهضت يکي از اقدامات غرور انگيزي است که در تاريخ کشور بوقوع پيوسته است.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
ـ انقلاب اسلامي و ريشه هاي آن، عباسعلي عميد زنجاني، تهران: نشر کتاب سياسي، 1367،ص 370 تا 376.
ـ نهضت روحانيون ايران، علي دواني، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامي، 1377، ج 1 و 2،ص 347 تا 370.
ـ نقش علما در سياست، از مشروطه تا انقراض قاجار، محسن بهشتي سرشت، تهران: پژوهشکده امام خميني ره و انقلاب اسلامي، 1380، ص 323 تا 330.
ـ سردار جنگل، ابراهيم فخرائي، تهران:انتشارات جاويدان، 1366.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 27 امرداد 01
- بازدید
- ۶۵
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.