از ديدگاه حضرت علي ـ عليه السلام ـ رهبر اسلامي چه ويژگي هايي دارد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

از ديدگاه حضرت علي ـ عليه السلام ـ رهبر اسلامي چه ويژگي هايي دارد؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

حضرت علي ـ عليه السلام ـ براي رهبر و حاکم اسلامي ويژگي هايي را بر شمرده اند که به مهم ترين آنها اشاره مي کنيم:

ويژگي هاي رهبر اسلامي از ديدگاه حضرت علي ـ عليه السلام ـ

1.داشتن قدرت و آگاهي لازم: «إِنَّ أَحَقَّ النَّاسِ بِهَذَا الْأَمْرِ أَقْوَاهُمْ عَلَيْهِ وَ أَعْلَمُهُمْ بِأَمْرِ اللَّهِ فِيهِ؛ «سزاوارترين افراد به حکومت آن کسي است که در تحقق حکومت نيرومندتر و در آگاهي از فرمان خدا داناتر باشد».[1]

بر اين اساس انسان ضعيف و نادان نمي تواند مسئوليت رهبري جامعه اسلامي را بر عهده گيرد، «...الْجَاهِلُ فَيُضِلَّهُمْ بِجَهْلِهِ».[2] سزاوار نيست که حاکم اسلامي نادان باشد تا با ناداني خود مسلمانان را به گمراهي کشاند.

2. حاکم اسلامي ياور ستمديدگان و دشمن ستمکاران است «وَ ايْمُ اللَّهِ لَأُنْصِفَنَّ الْمَظْلُومَ مِنْ ظَالِمِهِ وَ لَأَقُودَنَّ الظَّالِمَ بِخِزَامَتِهِ؛ سوگند به خدا که داد ستمديده را از ظالم ستمگر بستانم و مهار ستمگر را بگيرم».[3]

3. ساده زيستي و پرهيز از تجمّل گرايي: «أَ أَقْنَعُ مِنْ نَفْسِي بِأَنْ يُقَالَ هَذَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ وَ لَا أُشَارِکهُمْ فِي مَکارِهِ الدَّهْرِ أَوْ أَکونَ أُسْوَةً لَهُمْ فِي جُشُوبَةِ الْعَيْشِ؛ آيا به همين رضايت دهم که مرا اميرالمومنين خوانند و در تلخي هاي روزگار با مردم شريک نباشم و در سختي هاي زندگي الگوي آنان نگردم».[4] «أَلَا وَ إِنَّ إِمَامَکمْ قَدِ اکتَفَى مِنْ دُنْيَاهُ بِطِمْرَيْهِ وَ مِنْ طُعْمِهِ بِقُرْصَيْهِ؛ آگاه باشيد امام شما از دنياي خود به دو جامه فرسوده و دو قرص نان رضايت داده است».[5]

4. مهرباني و محبت با مردم و پرهيز از روحيه درنده خوئي: «وَ أَشْعِرْ قَلْبَک الرَّحْمَةَ لِلرَّعِيَّةِ وَ الْمَحَبَّةَ لَهُمْ وَ اللُّطْفَ بِهِمْ وَ لَا تَکونَنَّ عَلَيْهِمْ سَبُعاً ضَارِياً؛ مهرباني با مردم را پوشش دل خويش قرار ده وبا همه دوست و مهربان باش، مبادا هرگز چونان حيوان شکاري باشي که خوردن آنان را غنيمت داني».[6]

5. حاکم اسلامي نبايد بخيل، نادان و ظالم باشد و بايد از تبعيض و حيف و ميل بيت المال پرهيز کند و سنت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ را ضايع نکند. «وَ قَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّهُ لَا يَنْبَغِي أَنْ يَکونَ الْوَالِي عَلَى الْفُرُوجِ وَ الدِّمَاءِ وَ الْمَغَانِمِ وَ الْأَحْکامِ وَ إِمَامَةِ الْمُسْلِمِينَ الْبَخِيلُ فَتَکونَ فِي أَمْوَالِهِمْ نَهْمَتُهُ وَ لَا الْجَاهِلُ فَيُضِلَّهُمْ بِجَهْلِهِ وَ لَا الْجَافِي فَيَقْطَعَهُمْ بِجَفَائِهِ وَ لَا الْحَائِفُ لِلدُّوَلِ فَيَتَّخِذَ قَوْماً دُونَ قَوْم وَ لَا الْمُرْتَشِي فِي الْحُکمِ فَيَذْهَبَ بِالْحُقُوقِ وَ يَقِفَ بِهَا دُونَ الْمَقَاطِعِ وَ لَا الْمُعَطِّلُ لِلسُّنَّةِ فَيُهْلِک الْأُمَّةَ؛ همانا شما دانستيد که سزاوار نيست بخيل بر ناموس و جان و غنيمت ها و احکام مسلمين، ولايت و رهبري يابد و امامت مسلمين را عهده دار شود، تا در اموال آنها حريص گردد و نادان نيز لياقت رهبري ندارد تا با ناداني خود مسلمانان را به گمراهي کشاند و ستمکار نيز نمي تواند رهبر مردم باشد که با ستم حق مردم را غصب و عطاهاي آنان را قطع کند و نه کسي که در تقسيم بيت المال عدالت ندارد، زيرا در اموال و ثروت آنان حيف و ميل مي کند و گروهي را بر گروهي مقدم مي دارد و رشوه خوار در قضاوت نمي تواند امام باشد زيرا که براي داوري با رشوه گرفتن حقوق مردم را پايمال و حق را به صاحبان آن نمي رساند و آن کس که سنّت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ را ضايع مي کند، لياقت رهبري ندارد، زيرا که امت اسلامي را به هلاکت مي کشاند».[7]

6. رهبر اسلامي بايد به مردم راست بگويد و راه عقل را بپيمايد و از فرزندان آخرت باشد.

«فَلْيَصْدُقْ رَائِدٌ أَهْلَهُ وَ لْيُحْضِرْ عَقْلَهُ وَ لْيَکنْ مِنْ أَبْنَاءِ الآخِرَةِ؛ پس بايد امام و راهنماي مردم به مردم راست بگويد و راه خرد پيمايد و از فرزندان آخرت باشد».[8]

7. خودسازي حاکم اسلامي و برخورداري از تربيت اسلامي. «مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَاماً فَلْيَبْدَأْ بِتَعْلِيمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلِيمِ غَيْرِهِ وَ لْيَکنْ تَأْدِيبُهُ بِسِيرَتِهِ قَبْلَ تَأْدِيبِهِ بِلِسَانِهِ؛ کسي که خود را رهبر مردم قرار داد بايد پيش از آن که به تعليم ديگران پردازد، خود را بسازد و پيش از آن که به گفتار تربيت کند، با کردار تعليم دهد».[9]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ رهبري در اسلام، محمدي ري شهري، قم، دارالحديث، 1375.

2ـ امام علي ـ عليه السلام ـ و مسائل سياسي، محمد دشتي، قم، موسسه تحقيقاتي اميرالمومنين علي ـ عليه السلام ـ 1379ش، ص103، تا س110.

 


[1]. نهج البلاغه، ترجمه دشتي، محمد، قم، موسسه تحقيقاتي اميرالمومنين(ع)، انتشارات حضور، 1381ش، ص240، خطبه 173.

[2]. همان، ص182، خطبه 131.

[3]. همان، ص188، خطبه 136.

[4]. همان، ص402، نامه 45.

[5]. همان، ص402، نامه 45.

[6]. همان، ص410، نامه 53.

[7]. همان، ص182، خطبه 131.

[8]. همان، ص210، خطبه 154.

[9]. همان، ص462، حکمت 73.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
31 امرداد 01
بازدید
۹۲
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.