چگونه سياست ميتواند همراه با دين باشد. حال آنكه در سياست حي...

پرسش
پاسخ
براي دين تعاريف متعددي شده است كه ما به يك تعريف بسنده ميكنيم كه آن اينكه دين عبارت است: از مجموعهاي از معارف مربوط به مبدأ و معاد (جهان هستي) و قوانين اجتماعي كه از طريق وحي و نبوت به بشر رسيده است[1] از اين تعريف بدست ميآيد كه دين به امور دنيوي (يعني اجتماع مردم) و هدايت آنها در دنيا توجه دارد.
از طرفي سياست كه از ريشة لاتين Polis گرفته شده كه به معناي شهر و شهروندي و قانون اساسي يا ساختار حقوقي آمده است و معادل Politic امروز استفاده ميشود.
در زبان فارسي، سياست به معناي رياست، فرماندهي، طرح و برنامه و نيز مجازات آمده است و در زبان عربي سياست از ماده ساس يسوس بوده و به معناي حكومت، رياست، اصلاح امور مردم، امر و نهي و پرورش و پرداختن به امور مردم بر طبق مصالح آنها آمده است[2] كه در متون ديني ما مسلمانان، از ائمه اطهار ـ عليه السّلام ـ به عنوان «ساسةُ العباد»[3] نام برده شده است و از خصائص رهبران الهي، تدبير امور جامعه بگونهاي كه در مسير رشد و تعالي انسانها باشد است.
در قرآن كريم واژههايي نظير خلافت، امامت، ولايت و مانند آن استفاده شده كه همگي نشان دهندة واگذاري امور ديني و دنيوي مردم به پيامبران و امامان ميباشد تا انسانها را به مصالح دنيوي و اخروي رهنمون شوند.
حال با توجه به نكات فوقالذكر ميگوئيم در اسلام سياست در قلمرو دين قراردارد و يكي از برنامههاي دين تنظيم امور اجتماعي و ادارة جامعه ميباشد تا سعادت مادي و معنوي اجتماع را فراهم سازد و اصولاً كامل بودن دين و اسلام به اين است كه علاوه بر تنظيم و تصحيح روابط انسان با خدا و با خودش به تنظيم رابطة او با اجتماع (ديگران) و با طبيعت هم پرداخته است. از اين رو رابطة سياست كه تدبير امور جامعه است بخشي از كاركردهاي دين ميشود كه هيچگاه از آن جدا نميشود، چنان كه صاحب نظران و انديشمندان بزرگي به آن اشاره نمودهاند.
ابن خلدون سياست را به معناي تدبير امور جامعه درجهت جلوگيري از ظلم و ستم و تجاوز افراد به يكديگر بر اساس موازين شريعت ميداند.[4] و نيز امام خميني ـ ره ـ دربارة سياست چنين ميفرمايند سياستي كه اسلام براي انبياء و اولياء قائل است سياستي است كه ملت را، اجتماع را هدايت ميكند. و راه ميبرد در همة مصالحي كه براي انسان متصور است اشخاص را راه ميبرد به يك صراط مستقيمي كه از اينجا شروع ميشود و به آخرت ختم ميشود الي الله است.[5] از اين رو نامقدس خواندن سياست از طرفي و قدسي دانستن دين بطوري كه مربوط به زندگي آخرت باشد و اصولاً به زندگي و اجتماع مادي و دنيوي مردم كاري نداشته باشد كه در اذهان برخي روشنفكران و گفتههايشان است كاري عبث و اشتباه است كه بيانگر عدم شناخت دين و سياست است و هرگاه اندك مراجعهاي به متون ديني و حتي عبادات داشته باشند كه شايد جنبة فردي پيدا كند نقش فراگير دين در امور سياسي و معيشتي مردم را متوجه خواهند شد كه اعمال عبادي مثل نماز جمعه، حج، جهاد، امر به معروف و نهي از منكر و اجراي حدود و تعزير از آن جمله ميباشند.
بنابراين دين و دينداري در همه ابعادش زيبا است حتي سياست و تدبير جامعه، و بيديني و بيتقوائي زشت و ناپسند است در همة ابعادش حتي در سياست. بدين جهت علي ـ عليه السّلام ـ در مقايسة خود با حيله و فريبكاري معاويه چنين ميفرمايند:
و الله ما كان معاوية بادهي منيّ و لكنّه يغدرو يفجر و لو لا كراهية الغدر لكنتُ ادهي الناس.[6]
به خدا سوگند معاويه زيركتر (سياستمدارتر) از من نيست ولي شيوة او پيمانشكني و ناپاكي است و اگر خيانت را ناخوشايند نميداشتم هر لحظه من زيركترين مردم بودم.
پس سياستي كه دين اسلام ارائه ميدهد، با اعمال شيطاني و فريبكارانه فاصله دارد و اصولاً آن را سياست نميداند بلكه بيديني، بيتقوايي و حيله و مكر است.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. عباسعلي عميد زنجاني، مباني انديشه سياسي در اسلام، تهران، انديشه معاصر، بيتا.
2. عبدالرحمن عالم، بنيادهاي علم سياست، تهران، نشر ني، 1372.
3. فلسفه حقوق و سياست، موسسه آموزشي پژوهشي امام خميني.
4. سلسله سخنرانيهاي مصباح يزدي در نماز جمعه تهران.
پي نوشت ها:
[1] . طباطبايي، محمد حسين، ترجمة الميزان، تهران: انتشارات محمدي، ج 2، ص 405.
[2] . ابن منظور، لسان العرب، بيروت، ج 6، ص 108.
[3] . قمي، عباس، مفاتيح الجنان، زيارت جامع كبيره، بيتا.
[4] . خلدون، عبد الرحمن بن، مقدمه، محمد پروين گنابادي، انتشارات علمي و فرهنگي، تهران، چ پنجم، 1366.
[5] . صحيفه نور، ج 13، ص 216.
[6] . نهج البلاغه، فيض الاسلام، بيتا، خطبة 200.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 20 آذر 93
- بازدید
- ۹۸۹
چگونه سياست ميتواند همراه با دين باشد. حال آنكه در سياست حي...
- نشان کردن
پرسش
پاسخ
براي دين تعاريف متعددي شده است كه ما به يك تعريف بسنده ميكنيم كه آن اينكه دين عبارت است: از مجموعهاي از معارف مربوط به مبدأ و معاد (جهان هستي) و قوانين اجتماعي كه از طريق وحي و نبوت به بشر رسيده است[1] از اين تعريف بدست ميآيد كه دين به امور دنيوي (يعني اجتماع مردم) و هدايت آنها در دنيا توجه دارد.
از طرفي سياست كه از ريشة لاتين Polis گرفته شده كه به معناي شهر و شهروندي و قانون اساسي يا ساختار حقوقي آمده است و معادل Politic امروز استفاده ميشود.
در زبان فارسي، سياست به معناي رياست، فرماندهي، طرح و برنامه و نيز مجازات آمده است و در زبان عربي سياست از ماده ساس يسوس بوده و به معناي حكومت، رياست، اصلاح امور مردم، امر و نهي و پرورش و پرداختن به امور مردم بر طبق مصالح آنها آمده است[2] كه در متون ديني ما مسلمانان، از ائمه اطهار ـ عليه السّلام ـ به عنوان «ساسةُ العباد»[3] نام برده شده است و از خصائص رهبران الهي، تدبير امور جامعه بگونهاي كه در مسير رشد و تعالي انسانها باشد است.
در قرآن كريم واژههايي نظير خلافت، امامت، ولايت و مانند آن استفاده شده كه همگي نشان دهندة واگذاري امور ديني و دنيوي مردم به پيامبران و امامان ميباشد تا انسانها را به مصالح دنيوي و اخروي رهنمون شوند.
حال با توجه به نكات فوقالذكر ميگوئيم در اسلام سياست در قلمرو دين قراردارد و يكي از برنامههاي دين تنظيم امور اجتماعي و ادارة جامعه ميباشد تا سعادت مادي و معنوي اجتماع را فراهم سازد و اصولاً كامل بودن دين و اسلام به اين است كه علاوه بر تنظيم و تصحيح روابط انسان با خدا و با خودش به تنظيم رابطة او با اجتماع (ديگران) و با طبيعت هم پرداخته است. از اين رو رابطة سياست كه تدبير امور جامعه است بخشي از كاركردهاي دين ميشود كه هيچگاه از آن جدا نميشود، چنان كه صاحب نظران و انديشمندان بزرگي به آن اشاره نمودهاند.
ابن خلدون سياست را به معناي تدبير امور جامعه درجهت جلوگيري از ظلم و ستم و تجاوز افراد به يكديگر بر اساس موازين شريعت ميداند.[4] و نيز امام خميني ـ ره ـ دربارة سياست چنين ميفرمايند سياستي كه اسلام براي انبياء و اولياء قائل است سياستي است كه ملت را، اجتماع را هدايت ميكند. و راه ميبرد در همة مصالحي كه براي انسان متصور است اشخاص را راه ميبرد به يك صراط مستقيمي كه از اينجا شروع ميشود و به آخرت ختم ميشود الي الله است.[5] از اين رو نامقدس خواندن سياست از طرفي و قدسي دانستن دين بطوري كه مربوط به زندگي آخرت باشد و اصولاً به زندگي و اجتماع مادي و دنيوي مردم كاري نداشته باشد كه در اذهان برخي روشنفكران و گفتههايشان است كاري عبث و اشتباه است كه بيانگر عدم شناخت دين و سياست است و هرگاه اندك مراجعهاي به متون ديني و حتي عبادات داشته باشند كه شايد جنبة فردي پيدا كند نقش فراگير دين در امور سياسي و معيشتي مردم را متوجه خواهند شد كه اعمال عبادي مثل نماز جمعه، حج، جهاد، امر به معروف و نهي از منكر و اجراي حدود و تعزير از آن جمله ميباشند.
بنابراين دين و دينداري در همه ابعادش زيبا است حتي سياست و تدبير جامعه، و بيديني و بيتقوائي زشت و ناپسند است در همة ابعادش حتي در سياست. بدين جهت علي ـ عليه السّلام ـ در مقايسة خود با حيله و فريبكاري معاويه چنين ميفرمايند:
و الله ما كان معاوية بادهي منيّ و لكنّه يغدرو يفجر و لو لا كراهية الغدر لكنتُ ادهي الناس.[6]
به خدا سوگند معاويه زيركتر (سياستمدارتر) از من نيست ولي شيوة او پيمانشكني و ناپاكي است و اگر خيانت را ناخوشايند نميداشتم هر لحظه من زيركترين مردم بودم.
پس سياستي كه دين اسلام ارائه ميدهد، با اعمال شيطاني و فريبكارانه فاصله دارد و اصولاً آن را سياست نميداند بلكه بيديني، بيتقوايي و حيله و مكر است.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. عباسعلي عميد زنجاني، مباني انديشه سياسي در اسلام، تهران، انديشه معاصر، بيتا.
2. عبدالرحمن عالم، بنيادهاي علم سياست، تهران، نشر ني، 1372.
3. فلسفه حقوق و سياست، موسسه آموزشي پژوهشي امام خميني.
4. سلسله سخنرانيهاي مصباح يزدي در نماز جمعه تهران.
پي نوشت ها:
[1] . طباطبايي، محمد حسين، ترجمة الميزان، تهران: انتشارات محمدي، ج 2، ص 405.
[2] . ابن منظور، لسان العرب، بيروت، ج 6، ص 108.
[3] . قمي، عباس، مفاتيح الجنان، زيارت جامع كبيره، بيتا.
[4] . خلدون، عبد الرحمن بن، مقدمه، محمد پروين گنابادي، انتشارات علمي و فرهنگي، تهران، چ پنجم، 1366.
[5] . صحيفه نور، ج 13، ص 216.
[6] . نهج البلاغه، فيض الاسلام، بيتا، خطبة 200.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 20 آذر 93
- بازدید
- ۹۸۹
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.