اوضاع سیاسی دوران امام حسن عسکری ـ علیه السلام ـ را بررسی کنید؟
اوضاع سیاسی دوران امام حسن عسکری ـ علیه السلام ـ را بررسی کنید؟
پرسش
پاسخ
تاریخ اسلام، بیان گر مظلومیت ها و جورهایی است که جائران بعد از رحلت آخرین سفیر الهی یعنی حضرت محمد مصطفی ـ علیه السلام ـ بر خاندان پاک او روا داشته و کارنامه های سیاهی را از خود به یادگار نهاده اند.
که این مظلومیت ها و جورها با جراحت زهرای اطهر و بستن دستان حیدر شروع می شود و با روایت حسن پاره جگر و حسین خونین سر و شهادت سجاد عابد و باقر عالم و مرگ مروان بن محمد در دوره سیاه بنی امیه به پایان می رسد.
از آن پس دوره جدید حکومتی با شعار حماسه از خاندان رسول ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ روی کار می آید که خواهان انتقام خون های به ناحق ریخته خوبترین بندگان خدا یعنی ائمه اطهار ـ علیهم السلام ـ است. اما آن ها نیز روی تاریخ را سیاه کردند، به گونه ای که ملت اسلام آرزوی حکومت امویان را در سر می پروراند.
دوره بنی عباس یا عباسیان به وسیله فردی خونریز و سنگدل به نام ابو العباس عبد الله بن محمد مشهور به سفاح پایه ریز شد و همه شعارهایشان را زیر پا نهاده و فقط انتظارش را در اذهان باقی گذاردند. آن ها نیز یکی پس از دیگری، ائمه اطهار را زیر فشار سیاسی و اجتماعی قرار داده و با ا ین کار باعث عقب ماندگی امت اسلام تا به امروز گشتند و از همه مهم تر این که آنان دست خبیث خود را به قتل شش امام معصوم یعنی امام صادق ـ علیه السلام ـ تا امام حسن عسگری آلوده ساختند.
امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ در زمان خلافت سه خلیفه عباسی زندگی و امامت می کرد که اولین خلیفه به نام معتز بالله بود که فرزند متوکل عباسی است که پس از برکناری مستعین در سال 252 هـ.ق زمام امور را به دست گرفت.
در آن زمان ترکان تسلط زیادی بر امور کشور داشتند و به جای این که آنان مطیع خلیفه باشند، خلیفه مطیع آنان بود. که به طور خلاصه باید بیان داشت، دوران معتز، دوران درگیری او با ترکان بوده است. ترکان وقتی دیدند که معتز به قتل عام آن ها فکر می کند و در پی کشتن سران آن هاست تصمیم گرفتند که دسته جمعی به نزد او بروند و او را ملامت کنند و از او پول بگیرند. ولی او از این کار امتناع ورزید، ترکان بر سرش ریختند و در نتیجه او را کشتند. که بعد از او «مهتدی» دومین خلیفه معاصر امام یازدهم و چهاردهمین خلیفه عباسی بود که بر مسند خلافت تکیه زد.
«مهتدی» از ابتدای خلافتش، عمر بن عبد العزیز، حاکم اموی را الگوی خویش قرار داد، او گاهی می گفت: «در میان خلفای اموی حداقل یک فرد پاکدامن وجود داشت، برای ما بسیار شرم آور است که در میان خلفای عباسی کسی شبیه او نباشد». از این رو، محلی برای دادرسی به شکایت مردم بنا کرد و خود شخصاً به دادخواهی می پرداخت. او امر به معروف و نهی از منکر می کرد و شراب و آوازه خوانی را ممنوع ساخت و هر روز جمعه برای اقامه نماز جمعه به مسجد جامع می رفت. و در دل شب با خدا خلوت می کرد و می گریست.[1]
چنین کسی با چنین احوالی که ذکر شد، می بایست در رده اولیاء خدا قرار گیرد. اما می بینیم او که این چنین به درگاه باری تعالی اشک و فغان سر می دهد، فرزند ارجمند پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ یعنی امام عسگری ـ علیه السلام ـ را در زندان قرار داده و حتی تصمیم بر قتل آن حضرت گرفته بود. کارهای مهتدی در جلب نظر عام و خاص زمینه توطئه ترکان بر او را فراهم ساخت که منجر به کشته شدنش گردید. در زمان مهتدی، شورش های زیادی به وقوع پیوست که مشهورترین آن، قیام صاحب الزنج می باشد.
او مدعی بود که او ذریه اهل بیت است. او خود را علی بن محمد بن احمد بن عیسی بن زید بن علی بن حسن بن ابی طالب مي دانست اما اعمالش مناقض یک دیگر بودند و کودکان و افراد ناتوان را به قتل می رساند از امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ درباره او سؤال کردند، حضرت فرمود:
«صاحب الزنج لیس منا اهل البیت او لیس من اهل البیت،[2] او از ما نیست بلکه هیچ وقت از ما اهل بیت نبوده است».
بدین سان، امام با این بیان شیوا، او را رسوا و هم چنین ذهن عوام را از بدبینی و سوء ظن نسبت به اهل بیت ـ علیهم السلام ـ پاک ساخت.
«معتمد» سومین خلیفه عباسی معاصر امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ می باشد او چهار سال از دوران امامت امام همام در مسند خلافت بود. مورخان درباره او نوشته اند: او فردی عیاش و مفسد الرای و اخلاق بود بدیهی است که کسی که مدام در مستی و جام و شراب غوطه ور باشد، دیگر جایی برای رسیدگی به امور دیگر ندارد. معتمد نیز مانند خلفای پیشین، همچنان امام عسگری(ع) را زیر فشار و زندان قرار داد. او دژخیمانی چون یحیی بن قتیبه و علی بن جرین را برای اذیت و آزار امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ گمارد.[3] باید گفت که اوضاع سیاسی در زمان امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ دوران خفقان و فشار و سیاهی بود. بطوری که این فشار و خفقان بر اوج خود در زمان امام عسگری رسیده بود. و این به خاطر دو علت بود.
1ـ در زمان امام یازدهم ـ علیه السلام ـ شیعه به صورت یک قدرت عظیم در عراق در آمده بود و همه می دانستند که این گروه، حکومت هیچ یک از عباسیان را مشروع نمی دانند و هیچ گاه سر تعظیم در برابر آن ها فرود نمی آورند.
2ـ به دلیل این که امام یازدهم، پدر منجی عالم بشریت است، خاندان عباسی و پیروان آنان از طریق روایات و اخبار متواتر می دانستند که آن کسی که تار و مار کننده حکومت های خود کامه و براندازنده طاغوتیان است، همان مهدی موعود ـ علیه السلام ـ و از نسل امام عسگری ـ علیه السلام ـ می باشد، به همین جهت پیوسته مراقب این امام همام بودند، تا بلکه بتوانند فرزندش را نابود کنند.[4]
در این چنین شرایط بحرانی و جو خفقان حاکم بر جامعه که ارتباط مستقیم با شیعیان امکان پذیر نبود باید چاره ای اندیشید، لذا ائمه اطهار ـ علیهم السلام ـ از زمان امام صادق ـ علیه السلام ـ راهکاری نو برای ترویج دین مبین و انجام رسالت خویش ابداع کردند و آن استفاده از وکلا و نمایندگان در سایر مناطق بود.
البته عوامل دیگری نیز غیر از جو حاکم بر جامعه در تشکیل و گسترش سازمان وکالت، مؤثر بوده است
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ حیات امام العسگری، محمد جواد طبسی.
2ـ برگزیدگان جلد2، بازنویسی مهدی رحیمی، عبد الله طاهر خانی.
3ـ خانه های ماذون، مؤلف محمد باقر مدرس بستان آبادی، ناشر شرکت چاپ و نشر بین الملل نوبت چاپ اول، 1383.
4ـ محمد رضا جباری، سازمان وکالت و نقش آن در عصر ائمه ـ علیهما السلام ـ ص 75.
5ـ خورشید سامرا امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ نویسنده، شیرین پاک نیا، ناشر انتشارات عطر آگین، چاپ اول، 1384.
6ـ چهره های درخشان سامرا ـ مؤلف علی ربانی خلخالی، انتشارات مکتب اسلام، اردیبهشت 86.
7ـ فرهنگ جامع سخنان امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ، مترجم جواد محدثی، ناشر شرکت چاپ و نشر بین الملل.
8ـ با خورشید سامرا، تحلیلی از زندگی امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ نویسنده محمد جواد طبسی، مترجم عباسی جلالی، ناشر: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات.
9ـ تاریخ العرب، فیلیپ حتی، ج3، انتشارات دار غندوز بیروت، 1994.
10ـ اخلاق ناصری، خواجه طوسی، مجتبی مینوی و علیرضا صیدی، تهران، نشر خوارزمی، 1362.
پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ :
«إنّ الله عزوجل لیبغض المومن الضعیف الذی لا دین له فقیل له: ما المومن الضعیف الذی لا دین له؟ قال: الذی لاینهی عن المنکر؛[5] به درستی که خداوند، مومن ضعیف را که دین ندارد، دوست نمی دارد. گفته شد: مومن ضعیفی که دین ندارد کیست؟ فرمود: کسی که نهی از منکر نمی کند».
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 29 امرداد 01
- بازدید
- ۶۴
اوضاع سیاسی دوران امام حسن عسکری ـ علیه السلام ـ را بررسی کنید؟
- نشان کردن
پرسش
اوضاع سیاسی دوران امام حسن عسکری ـ علیه السلام ـ را بررسی کنید؟
پاسخ
تاریخ اسلام، بیان گر مظلومیت ها و جورهایی است که جائران بعد از رحلت آخرین سفیر الهی یعنی حضرت محمد مصطفی ـ علیه السلام ـ بر خاندان پاک او روا داشته و کارنامه های سیاهی را از خود به یادگار نهاده اند.
که این مظلومیت ها و جورها با جراحت زهرای اطهر و بستن دستان حیدر شروع می شود و با روایت حسن پاره جگر و حسین خونین سر و شهادت سجاد عابد و باقر عالم و مرگ مروان بن محمد در دوره سیاه بنی امیه به پایان می رسد.
از آن پس دوره جدید حکومتی با شعار حماسه از خاندان رسول ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ روی کار می آید که خواهان انتقام خون های به ناحق ریخته خوبترین بندگان خدا یعنی ائمه اطهار ـ علیهم السلام ـ است. اما آن ها نیز روی تاریخ را سیاه کردند، به گونه ای که ملت اسلام آرزوی حکومت امویان را در سر می پروراند.
دوره بنی عباس یا عباسیان به وسیله فردی خونریز و سنگدل به نام ابو العباس عبد الله بن محمد مشهور به سفاح پایه ریز شد و همه شعارهایشان را زیر پا نهاده و فقط انتظارش را در اذهان باقی گذاردند. آن ها نیز یکی پس از دیگری، ائمه اطهار را زیر فشار سیاسی و اجتماعی قرار داده و با ا ین کار باعث عقب ماندگی امت اسلام تا به امروز گشتند و از همه مهم تر این که آنان دست خبیث خود را به قتل شش امام معصوم یعنی امام صادق ـ علیه السلام ـ تا امام حسن عسگری آلوده ساختند.
امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ در زمان خلافت سه خلیفه عباسی زندگی و امامت می کرد که اولین خلیفه به نام معتز بالله بود که فرزند متوکل عباسی است که پس از برکناری مستعین در سال 252 هـ.ق زمام امور را به دست گرفت.
در آن زمان ترکان تسلط زیادی بر امور کشور داشتند و به جای این که آنان مطیع خلیفه باشند، خلیفه مطیع آنان بود. که به طور خلاصه باید بیان داشت، دوران معتز، دوران درگیری او با ترکان بوده است. ترکان وقتی دیدند که معتز به قتل عام آن ها فکر می کند و در پی کشتن سران آن هاست تصمیم گرفتند که دسته جمعی به نزد او بروند و او را ملامت کنند و از او پول بگیرند. ولی او از این کار امتناع ورزید، ترکان بر سرش ریختند و در نتیجه او را کشتند. که بعد از او «مهتدی» دومین خلیفه معاصر امام یازدهم و چهاردهمین خلیفه عباسی بود که بر مسند خلافت تکیه زد.
«مهتدی» از ابتدای خلافتش، عمر بن عبد العزیز، حاکم اموی را الگوی خویش قرار داد، او گاهی می گفت: «در میان خلفای اموی حداقل یک فرد پاکدامن وجود داشت، برای ما بسیار شرم آور است که در میان خلفای عباسی کسی شبیه او نباشد». از این رو، محلی برای دادرسی به شکایت مردم بنا کرد و خود شخصاً به دادخواهی می پرداخت. او امر به معروف و نهی از منکر می کرد و شراب و آوازه خوانی را ممنوع ساخت و هر روز جمعه برای اقامه نماز جمعه به مسجد جامع می رفت. و در دل شب با خدا خلوت می کرد و می گریست.[1]
چنین کسی با چنین احوالی که ذکر شد، می بایست در رده اولیاء خدا قرار گیرد. اما می بینیم او که این چنین به درگاه باری تعالی اشک و فغان سر می دهد، فرزند ارجمند پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ یعنی امام عسگری ـ علیه السلام ـ را در زندان قرار داده و حتی تصمیم بر قتل آن حضرت گرفته بود. کارهای مهتدی در جلب نظر عام و خاص زمینه توطئه ترکان بر او را فراهم ساخت که منجر به کشته شدنش گردید. در زمان مهتدی، شورش های زیادی به وقوع پیوست که مشهورترین آن، قیام صاحب الزنج می باشد.
او مدعی بود که او ذریه اهل بیت است. او خود را علی بن محمد بن احمد بن عیسی بن زید بن علی بن حسن بن ابی طالب مي دانست اما اعمالش مناقض یک دیگر بودند و کودکان و افراد ناتوان را به قتل می رساند از امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ درباره او سؤال کردند، حضرت فرمود:
«صاحب الزنج لیس منا اهل البیت او لیس من اهل البیت،[2] او از ما نیست بلکه هیچ وقت از ما اهل بیت نبوده است».
بدین سان، امام با این بیان شیوا، او را رسوا و هم چنین ذهن عوام را از بدبینی و سوء ظن نسبت به اهل بیت ـ علیهم السلام ـ پاک ساخت.
«معتمد» سومین خلیفه عباسی معاصر امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ می باشد او چهار سال از دوران امامت امام همام در مسند خلافت بود. مورخان درباره او نوشته اند: او فردی عیاش و مفسد الرای و اخلاق بود بدیهی است که کسی که مدام در مستی و جام و شراب غوطه ور باشد، دیگر جایی برای رسیدگی به امور دیگر ندارد. معتمد نیز مانند خلفای پیشین، همچنان امام عسگری(ع) را زیر فشار و زندان قرار داد. او دژخیمانی چون یحیی بن قتیبه و علی بن جرین را برای اذیت و آزار امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ گمارد.[3] باید گفت که اوضاع سیاسی در زمان امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ دوران خفقان و فشار و سیاهی بود. بطوری که این فشار و خفقان بر اوج خود در زمان امام عسگری رسیده بود. و این به خاطر دو علت بود.
1ـ در زمان امام یازدهم ـ علیه السلام ـ شیعه به صورت یک قدرت عظیم در عراق در آمده بود و همه می دانستند که این گروه، حکومت هیچ یک از عباسیان را مشروع نمی دانند و هیچ گاه سر تعظیم در برابر آن ها فرود نمی آورند.
2ـ به دلیل این که امام یازدهم، پدر منجی عالم بشریت است، خاندان عباسی و پیروان آنان از طریق روایات و اخبار متواتر می دانستند که آن کسی که تار و مار کننده حکومت های خود کامه و براندازنده طاغوتیان است، همان مهدی موعود ـ علیه السلام ـ و از نسل امام عسگری ـ علیه السلام ـ می باشد، به همین جهت پیوسته مراقب این امام همام بودند، تا بلکه بتوانند فرزندش را نابود کنند.[4]
در این چنین شرایط بحرانی و جو خفقان حاکم بر جامعه که ارتباط مستقیم با شیعیان امکان پذیر نبود باید چاره ای اندیشید، لذا ائمه اطهار ـ علیهم السلام ـ از زمان امام صادق ـ علیه السلام ـ راهکاری نو برای ترویج دین مبین و انجام رسالت خویش ابداع کردند و آن استفاده از وکلا و نمایندگان در سایر مناطق بود.
البته عوامل دیگری نیز غیر از جو حاکم بر جامعه در تشکیل و گسترش سازمان وکالت، مؤثر بوده است
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ حیات امام العسگری، محمد جواد طبسی.
2ـ برگزیدگان جلد2، بازنویسی مهدی رحیمی، عبد الله طاهر خانی.
3ـ خانه های ماذون، مؤلف محمد باقر مدرس بستان آبادی، ناشر شرکت چاپ و نشر بین الملل نوبت چاپ اول، 1383.
4ـ محمد رضا جباری، سازمان وکالت و نقش آن در عصر ائمه ـ علیهما السلام ـ ص 75.
5ـ خورشید سامرا امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ نویسنده، شیرین پاک نیا، ناشر انتشارات عطر آگین، چاپ اول، 1384.
6ـ چهره های درخشان سامرا ـ مؤلف علی ربانی خلخالی، انتشارات مکتب اسلام، اردیبهشت 86.
7ـ فرهنگ جامع سخنان امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ، مترجم جواد محدثی، ناشر شرکت چاپ و نشر بین الملل.
8ـ با خورشید سامرا، تحلیلی از زندگی امام حسن عسگری ـ علیه السلام ـ نویسنده محمد جواد طبسی، مترجم عباسی جلالی، ناشر: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات.
9ـ تاریخ العرب، فیلیپ حتی، ج3، انتشارات دار غندوز بیروت، 1994.
10ـ اخلاق ناصری، خواجه طوسی، مجتبی مینوی و علیرضا صیدی، تهران، نشر خوارزمی، 1362.
پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ :
«إنّ الله عزوجل لیبغض المومن الضعیف الذی لا دین له فقیل له: ما المومن الضعیف الذی لا دین له؟ قال: الذی لاینهی عن المنکر؛[5] به درستی که خداوند، مومن ضعیف را که دین ندارد، دوست نمی دارد. گفته شد: مومن ضعیفی که دین ندارد کیست؟ فرمود: کسی که نهی از منکر نمی کند».
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 29 امرداد 01
- بازدید
- ۶۴
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.