در كدام آيه از قرآن به امكان داشتن چهار همسر براي آقايان اشاره شده است و آيا بر اساس آيه 129 نساء مي توان گفت كه هرگز نمي توانند چند زن داشته باشند چون نمي توانند عدالت را بين زنان رعايت كنند؟
در كدام آيه از قرآن به امكان داشتن چهار همسر براي آقايان اشاره شده است و آيا بر اساس آيه 129 نساء مي توان گفت كه هرگز نمي توانند چند زن داشته باشند چون نمي توانند عدالت را بين زنان رعايت كنند؟

پرسش
پاسخ
آیهای که بر جواز تعدد زوجات دلالت دارد آیهی سوم سورهی مبارکه نساء میباشد که خطاب به سرپرستان ايتام است که در آيه قبل (آیه 2) براي حفظ اموال يتيمان دستورهاي مختلفي به آنها داده شده بود و در اين آيه در باره ازدواج با يتيمان سخن مي گويد که همانگونه که بايد مراعات عدالت را در باره اموال آنها بنمائيد در مورد ازدواج با دختران يتيم نيز با نهايت دقت رعايت مصلحت آنها را بکنيد، در غير اين صورت از ازدواج با آنها چشم بپوشيد و زنان ديگري انتخاب کنيد.
از جمله شواهدي که تفسير فوق را در باره آيه روشن مي سازد آيه 127 از همين سوره است که در آن صريحا مسئله رعايت عدالت را در باره ازدواج با دختران يتيم ذکر کرده است و رواياتي که در ذيل آيه در کتب مختلف نقل شده نيز گواه اين تفسير است.[1]
آيه 3 سوره مبارکه نساء، دليل صريحي است بر مسئله جواز تعدد زوجات منتها با رعايت شرائط آن که در ادامه همين آيه مي فرمايد: «فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةً»: جواز ازدواج با بيش از يک زن، در صورت حفظ عدالت است»، و در صورتي که توانايي رعايت عدالت را نداريد به همان يک همسر اکتفاء نمائيد تا از ظلم و ستم بر ديگران برکنار باشيد.
«ذلِک أَدْني أَلَّا تَعُولُوا؛ اين کار (انتخاب يک همسر) شما را از ظلم و ستم و انحراف از عدالت، حفظ مي نمايد».[2]
منظور از عدالت درباره همسران چيست؟ آيا اين عدالت مربوط به امور زندگي از قبيل هم خوابگي و تامین وسايل زندگي و رفاه و آسايش و انفاق است يا عدالت در حريم قلب و عواطف انساني را نیز شامل میشود؟
شکي نيست رعايت «عدالت» در ابراز محبت قلبي خارج از قدرت انسان است، چه کسي مي تواند محبت خود را که عواملش در بيرون وجود اوست از هر نظر تحت کنترل درآورد؟ به همين دليل رعايت اين نوع عدالت را خداوند واجب نشمرده و در آيه 129 همين سوره نساء مي فرمايد: «وَ لَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّساءِ وَ لَوْ حَرَصْتُمْ»؛ شما هر قدر کوشش کنيد نمي توانيد در ميان همسران خود (از نظر تمايلات قلبي) عدالت و مساوات برقرار سازيد».
بنابراين محبت هاي دروني مادامي که موجب ترجيح بعضي از همسران بر بعضي ديگر از جنبه هاي عملي نشود ممنوع نيست، آنچه مرد موظف به رعايت آن است عدالت در جنبه هاي عملي و خارجي است.
از اين بيان روشن مي شود: کساني که خواسته اند از ضميمه کردن آيه فوق «فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةً» به آيه 129 «وَ لَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّساءِ وَ لَوْ حَرَصْتُمْ» چنين نتيجه بگيرند که تعدد زوجات در اسلام مطلقا ممنوع است، زيرا در آيه نخست آن را مشروط به عدالت کرده، و در آيه دوم عدالت را براي مردان در اين مورد امري محال دانسته است، سخت در اشتباه اند.
زيرا همانطور که اشاره شد عدالتي که مراعات آن از قدرت انسان بيرون است[3] عدالت در تمايلات قلبي است، و اين از شرائط تعدد زوجات نيست و آنچه که از شرائط شمرده مي شود رعايت عدالت در جنبه هاي عملي است.
گواه بر اين موضوع آيه 129 سوره مبارکه نساء مي باشد آنجا که مي فرمايد: «فَلا تَمِيلُوا کلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوها کالْمُعَلَّقَةِ؛ اکنون که نمي توانيد مساوات کامل در محبت ميان همسران خود رعايت کنيد لا اقل تمام تمايل قلبي خود را متوجه يک نفر از آنان نسازيد که ديگري را به صورت بلا تکليف در آوريد».
نتيجه اينکه کساني که قسمتي از اين آيه را گرفته و قسمت ديگر را فراموش کرده اند گرفتار برداشتي اشتباه در مسئله تعدد زوجات شده اند.
از نظر فقه اسلامي (شيعه و اهل تسنن) مسئله تعدد زوجات با رعايت شرائط آن جاي هيچگونه گفتگو و چانه زدني ندارد و از ضروريات فقه اسلام محسوب مي شود.
البته بايد توجه داشت که جواز تعدد زوجات با اينکه در بعضي از موارد يک ضرورت اجتماعي است و از احکام مسلم اسلام محسوب مي شود اما تحصيل شرائط آن در امروز با گذشته تفاوت بسيار پيدا کرده است، زيرا زندگي در سابق يک شکل ساده و بسيط داشت و لذا رعايت کامل مساوات بين زنان آسان بود و از عهده غالب افراد برمي آمد ولي در عصر و زمان ما بايد کساني که مي خواهند از اين قانون استفاده کنند مراقب عدالت همه جانبه باشند و اگر قدرت بر اين کار دارند چنين اقدامي بنمايند. اساسا اقدام به اين کار نبايد از روي هوي و هوس باشد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۸۰
در كدام آيه از قرآن به امكان داشتن چهار همسر براي آقايان اشاره شده است و آيا بر اساس آيه 129 نساء مي توان گفت كه هرگز نمي توانند چند زن داشته باشند چون نمي توانند عدالت را بين زنان رعايت كنند؟
- نشان کردن
پرسش
در كدام آيه از قرآن به امكان داشتن چهار همسر براي آقايان اشاره شده است و آيا بر اساس آيه 129 نساء مي توان گفت كه هرگز نمي توانند چند زن داشته باشند چون نمي توانند عدالت را بين زنان رعايت كنند؟
پاسخ
آیهای که بر جواز تعدد زوجات دلالت دارد آیهی سوم سورهی مبارکه نساء میباشد که خطاب به سرپرستان ايتام است که در آيه قبل (آیه 2) براي حفظ اموال يتيمان دستورهاي مختلفي به آنها داده شده بود و در اين آيه در باره ازدواج با يتيمان سخن مي گويد که همانگونه که بايد مراعات عدالت را در باره اموال آنها بنمائيد در مورد ازدواج با دختران يتيم نيز با نهايت دقت رعايت مصلحت آنها را بکنيد، در غير اين صورت از ازدواج با آنها چشم بپوشيد و زنان ديگري انتخاب کنيد.
از جمله شواهدي که تفسير فوق را در باره آيه روشن مي سازد آيه 127 از همين سوره است که در آن صريحا مسئله رعايت عدالت را در باره ازدواج با دختران يتيم ذکر کرده است و رواياتي که در ذيل آيه در کتب مختلف نقل شده نيز گواه اين تفسير است.[1]
آيه 3 سوره مبارکه نساء، دليل صريحي است بر مسئله جواز تعدد زوجات منتها با رعايت شرائط آن که در ادامه همين آيه مي فرمايد: «فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةً»: جواز ازدواج با بيش از يک زن، در صورت حفظ عدالت است»، و در صورتي که توانايي رعايت عدالت را نداريد به همان يک همسر اکتفاء نمائيد تا از ظلم و ستم بر ديگران برکنار باشيد.
«ذلِک أَدْني أَلَّا تَعُولُوا؛ اين کار (انتخاب يک همسر) شما را از ظلم و ستم و انحراف از عدالت، حفظ مي نمايد».[2]
منظور از عدالت درباره همسران چيست؟ آيا اين عدالت مربوط به امور زندگي از قبيل هم خوابگي و تامین وسايل زندگي و رفاه و آسايش و انفاق است يا عدالت در حريم قلب و عواطف انساني را نیز شامل میشود؟
شکي نيست رعايت «عدالت» در ابراز محبت قلبي خارج از قدرت انسان است، چه کسي مي تواند محبت خود را که عواملش در بيرون وجود اوست از هر نظر تحت کنترل درآورد؟ به همين دليل رعايت اين نوع عدالت را خداوند واجب نشمرده و در آيه 129 همين سوره نساء مي فرمايد: «وَ لَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّساءِ وَ لَوْ حَرَصْتُمْ»؛ شما هر قدر کوشش کنيد نمي توانيد در ميان همسران خود (از نظر تمايلات قلبي) عدالت و مساوات برقرار سازيد».
بنابراين محبت هاي دروني مادامي که موجب ترجيح بعضي از همسران بر بعضي ديگر از جنبه هاي عملي نشود ممنوع نيست، آنچه مرد موظف به رعايت آن است عدالت در جنبه هاي عملي و خارجي است.
از اين بيان روشن مي شود: کساني که خواسته اند از ضميمه کردن آيه فوق «فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةً» به آيه 129 «وَ لَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّساءِ وَ لَوْ حَرَصْتُمْ» چنين نتيجه بگيرند که تعدد زوجات در اسلام مطلقا ممنوع است، زيرا در آيه نخست آن را مشروط به عدالت کرده، و در آيه دوم عدالت را براي مردان در اين مورد امري محال دانسته است، سخت در اشتباه اند.
زيرا همانطور که اشاره شد عدالتي که مراعات آن از قدرت انسان بيرون است[3] عدالت در تمايلات قلبي است، و اين از شرائط تعدد زوجات نيست و آنچه که از شرائط شمرده مي شود رعايت عدالت در جنبه هاي عملي است.
گواه بر اين موضوع آيه 129 سوره مبارکه نساء مي باشد آنجا که مي فرمايد: «فَلا تَمِيلُوا کلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوها کالْمُعَلَّقَةِ؛ اکنون که نمي توانيد مساوات کامل در محبت ميان همسران خود رعايت کنيد لا اقل تمام تمايل قلبي خود را متوجه يک نفر از آنان نسازيد که ديگري را به صورت بلا تکليف در آوريد».
نتيجه اينکه کساني که قسمتي از اين آيه را گرفته و قسمت ديگر را فراموش کرده اند گرفتار برداشتي اشتباه در مسئله تعدد زوجات شده اند.
از نظر فقه اسلامي (شيعه و اهل تسنن) مسئله تعدد زوجات با رعايت شرائط آن جاي هيچگونه گفتگو و چانه زدني ندارد و از ضروريات فقه اسلام محسوب مي شود.
البته بايد توجه داشت که جواز تعدد زوجات با اينکه در بعضي از موارد يک ضرورت اجتماعي است و از احکام مسلم اسلام محسوب مي شود اما تحصيل شرائط آن در امروز با گذشته تفاوت بسيار پيدا کرده است، زيرا زندگي در سابق يک شکل ساده و بسيط داشت و لذا رعايت کامل مساوات بين زنان آسان بود و از عهده غالب افراد برمي آمد ولي در عصر و زمان ما بايد کساني که مي خواهند از اين قانون استفاده کنند مراقب عدالت همه جانبه باشند و اگر قدرت بر اين کار دارند چنين اقدامي بنمايند. اساسا اقدام به اين کار نبايد از روي هوي و هوس باشد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۸۰
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.