اگر دختري به صورت مداوم و دفعات متعدد ازدواج موقت داشته باشد به گونهای که جامعه او را هوس باز بداند،آيا مرتکب گناه شده است؟آيا در اسلام انجام چنين عملي براي دختر جايز است؟
اگر دختري به صورت مداوم و دفعات متعدد ازدواج موقت داشته باشد به گونه¬ای که جامعه او را هوس باز بداند،آيا مرتکب گناه شده است؟آيا در اسلام انجام چنين عملي براي دختر جايز است؟

پرسش
پاسخ
در جهت پاسخ گویی به پرسش مطرح شده ذکر چند نکته ضروری است:
مطلب اول :
بى شك در وجود انسان، غرائز و اميال گوناگونى است كه همه آنها براى ادامه حيات او ضرورت دارد: خشم و غضب، علاقه به خويشتن، علاقه به مال و زندگى مادى و گرایشات جنسی و...،. بدون ترديد دستگاه آفرينش همه اينها را براى هدف تكاملى آفريده است. اما مهم اين است كه گاه اين ها از حد تجاوز مىكنند و از قلمرو حاکمیت عقل بیرون میروند و بناى طغيان و ياغىگرى مىگذارند، عقل را زندانى كرده و بر كل وجود انسان حاكم مىشوند و زمام اختيار او را در دست مىگيرند. اين همان چيزى است كه از آن به" هوا پرستى" تعبير مىكنند. هوا پرستی از تمام انواع بت پرستى خطرناكتر است، بلكه بت پرستى نيز از آن ريشه مىگيرد از این رو قرآن کریم هواپرستی را نوعی بت پرستی بلکه خطرناک ترین شکل بت پرستی معرفی می کند و تصریح می کند ، گمراه ترین مردم کسانی هستند که از هوی و هوس خود تبعیت می کنند.[1] پیامبر گرامی اسلام صلوات الله علیه و آله بت " هوى" را برترين و بدترين[2] و مبغوض ترین[3] بت ها معرفی کرده اند.[4]
مطلب دوم:
در اسلام آدم «ذواق» و «ذواقه» یعنی زن یا مردی که هدفش این است که اشخاص گوناگون را مورد کامجویی قرار دهد ملعون و مبغوض خداوند معرفی شده است.[5] چرا که در این صورت نوعی دامن زدن به امیال غریزی و تبعیت از هوای نفس مطرح می شود که با توجه به روایات قبلی ، حکمت مبغوضیت آن مشخص می شود.
از نظر اسلام تمام غرایز باید در حد اقتضا و احتیاج طبیعت اشباع گردد. اسلام اجازه نمی دهد که انسان آتش غرایز را دامن بزند و آنها را به شکل یک عطش پایان ناپذیر روحی درآورد . از این رو اگر چیزی رنگ شهوت پرستی بگیرد حتی اگر در طیبات باشد ، کافی است که بدانیم نه مطابق منظور اسلام است[6] نه مطابق عقل[7]. همان طور که هدف خداوند متعال از آیه «كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ[8]»؛ از روزی های پاکیزه بخورید» آن نیست که انسان ها به شکم پرستی و عیاشی بپردازند بلکه هدف الهی جواز استفاده از منافع خوراکی ها بوده است هرچند در این میان عده ای شکم پرستی کرده و راه افراط برمی گزینند.
جای تردید نیست که هدف مقنن ازدواج موقت این نبوده است که وسیله عیاشی و شهوت رانی برای برخی انسان های شهوت پرست ایجاد کند بلکه هدف او تامین مصلحت ها و دفع مضراتی بوده است که موجب شده ازدواج موقت را در شرایط خاص ، قانونگذاری نماید.
روايات زيادى داريم كه نشان مىدهد اصولاً فلسفه ازدواج موقت براى نجات از زنا است، و نبایستی این قانون الهی مورد سوء استفاده قرار گیرد و جانشین ازدواج دائم شود یا بهانه ای برای شهوت رانی انسان ها گردد. در ادامه به برخی از روایات در این زمینه اشاره می کنیم:
- روايتى كه شيعه و سنى از علىعليه السلام نقل كردهاند: «لو لا ما فعل عمربنالخطاب فى المتعة ما زنى الا شقى»[9]. اگر عمر از ازدواج موقت نهى نكرده بود جز انسانهاى شقاوتمند كسى زنا نمىكرد.
مفهومش اين است كه متعه براى نجات از زنا است و اين نهى عمر باعث مىشود كه غير شقى هم زنا كند.
- عن الفتح بن يزيد قال: سألت أبا الحسنعليه السلام عن المتعة؟ فقال: «هى حلال مباح مطلق لمن لا يغنه الله بالتزويج فليستعفف بالمتعة فان استغنىعنها بالتزويج فهى مباح له اذا غاب عنها»؛[10] فتح بن يزيد می گوید از ابا الحسنعليه السلام در مورد ازدواج موقت پرسيدم، حضرت فرمود: براى كسى كه خداوند با ازدواج او را بىنياز نكرده است، ازدواج موقت به طور مطلق مباح است، تا به وسيله ازدواج موقت پاكدامنى پيشه نمايد، اگر هم به سبب ازدواج دائم از ازدواج موقت بىنياز باشد، ازدواج موقت هنگامى كه همسرش از پيش او رفته باشد، براى او مباح است.
- عن على بن يقطين قال: سألت أبا الحسنعليه السلام عن المتعة؟ فقال: ما انت و ذاك قد أغناك الله عنها...».[11] امام كاظم عليه السلام به على بن يقطين كه از آن حضرت دربارة ازدواج موقت پرسيده بود مىفرمايد: تو را به ازدواج موقت چهكار؟! و حال آنكه خداوند تو را از آن بىنياز كرده است.
- باز هم از أبا الحسنعليه السلام نقل شده است كه آن حضرت به برخى از پيروان خويش نوشته بود كه: «از اصرار بر ازدواج موقت امتناع كنيد و سنت (ازدواج دائم) را به پا داريد».[12]
با ملاحظه اين روايات كه منحصر در اينها هم نيست،[13] دانسته مىشود كه ازدواج موقت براى مواقع ضرورى و براى كسانى است كه عوامل گوناگون آنها را از دسترسى و امكان به ازدواج دايم باز مىدارند و نبایستی بهانه ای برای زیاده طلبی و هواپرستی شود. سیاست حقوقی در قانون ازدواج موقت اين نبوده است كه هوسبازان به صورت گسترده و بىحساب در شهوات و هوى و هوسها غرق شوند، و چنان با اين حكم الهى بازى نمايند كه دوست و دشمن از آن تنفر پيدا كنند و آن را مساوى با زنا و فحشا بدانند. بلكه هدف از جعل و تشريع ازدواج موقت، حفظ كردن افراد نيازمند از آلودگى به گناه و فحشا است. ازدواج موقت براى جلوگيرى از انحرافات و روابط نامشروع تشريع شده است، تا بدينوسيله عفاف و پاكدامنى حفظ شود نه اینکه خود آن زمینه ساز زیاده خواهی جنسی شود.
با این وجود نباید ازدواج چنین شخصی را باطل انگاشت و عمل او را زنا پنداشت.
[1] . قصص 50: {Qوَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَواهُ بِغَيْرِ هُدىً مِنَ اللَّهQ}؛ آيا گمراهتر از آن كس كه پيروى هواى نفس خويش كرده و هيچ هدايت الهى را نپذيرفته، كسى پيدا مىشود؟
[2] . {Qما تحت ظل السماء من اله يعبد من دون اللَّه اعظم عند اللَّه من هوى متبعQ}؛ در زير آسمان هيچ بتى بزرگتر در نزد خدا از هوى و هوسى كه از آن پيروى كنند وجود ندارد!» نقل از : تفسیر نمونه ، جلد 15 ص 103
[3] . ابغض اله عبد على وجه الارض الهوى:" مبغوضترين و منفورترين بتى كه در زمين پرستش شده است بت هوى است" به نقل از : تفسیر نمونه ، جلد 15 ص 103
[4] . تفسیر نمونه ، جلد 15 ص 103
[5] . َکافی .ج6.ص 55 : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يُبْغِضُ أَوْ يَلْعَنُ كُلَّ ذَوَّاقٍ مِنَ الرِّجَالِ وَ كُلَّ ذَوَّاقَةٍ مِنَ النِّسَاء
[6] . لا دين مع هوى غرر الحكم جمله 10531.
[7] . لا عقل مع هوى غرر الحكم جمله 10541.
[8] . بقره :57
[9] . ابنابىالحديد، شرح نهجالبلاغه، مجلدات20، ج20، ص25، دارالإحياءالكتبالعربية
[10] . شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مجلدات30، ج21، باب5، ح2.
[11] . شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مجلدات30، ج21، باب5، ح1.
[12] . شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مجلدات30، ج21، باب5، ح4.
[13] . براى آگاهى بيشتر ر.ك: شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مجلدات30، ج21، باب5.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۸۴
اگر دختري به صورت مداوم و دفعات متعدد ازدواج موقت داشته باشد به گونه¬ای که جامعه او را هوس باز بداند،آيا مرتکب گناه شده است؟آيا در اسلام انجام چنين عملي براي دختر جايز است؟
- نشان کردن
پرسش
اگر دختري به صورت مداوم و دفعات متعدد ازدواج موقت داشته باشد به گونهای که جامعه او را هوس باز بداند،آيا مرتکب گناه شده است؟آيا در اسلام انجام چنين عملي براي دختر جايز است؟
پاسخ
در جهت پاسخ گویی به پرسش مطرح شده ذکر چند نکته ضروری است:
مطلب اول :
بى شك در وجود انسان، غرائز و اميال گوناگونى است كه همه آنها براى ادامه حيات او ضرورت دارد: خشم و غضب، علاقه به خويشتن، علاقه به مال و زندگى مادى و گرایشات جنسی و...،. بدون ترديد دستگاه آفرينش همه اينها را براى هدف تكاملى آفريده است. اما مهم اين است كه گاه اين ها از حد تجاوز مىكنند و از قلمرو حاکمیت عقل بیرون میروند و بناى طغيان و ياغىگرى مىگذارند، عقل را زندانى كرده و بر كل وجود انسان حاكم مىشوند و زمام اختيار او را در دست مىگيرند. اين همان چيزى است كه از آن به" هوا پرستى" تعبير مىكنند. هوا پرستی از تمام انواع بت پرستى خطرناكتر است، بلكه بت پرستى نيز از آن ريشه مىگيرد از این رو قرآن کریم هواپرستی را نوعی بت پرستی بلکه خطرناک ترین شکل بت پرستی معرفی می کند و تصریح می کند ، گمراه ترین مردم کسانی هستند که از هوی و هوس خود تبعیت می کنند.[1] پیامبر گرامی اسلام صلوات الله علیه و آله بت " هوى" را برترين و بدترين[2] و مبغوض ترین[3] بت ها معرفی کرده اند.[4]
مطلب دوم:
در اسلام آدم «ذواق» و «ذواقه» یعنی زن یا مردی که هدفش این است که اشخاص گوناگون را مورد کامجویی قرار دهد ملعون و مبغوض خداوند معرفی شده است.[5] چرا که در این صورت نوعی دامن زدن به امیال غریزی و تبعیت از هوای نفس مطرح می شود که با توجه به روایات قبلی ، حکمت مبغوضیت آن مشخص می شود.
از نظر اسلام تمام غرایز باید در حد اقتضا و احتیاج طبیعت اشباع گردد. اسلام اجازه نمی دهد که انسان آتش غرایز را دامن بزند و آنها را به شکل یک عطش پایان ناپذیر روحی درآورد . از این رو اگر چیزی رنگ شهوت پرستی بگیرد حتی اگر در طیبات باشد ، کافی است که بدانیم نه مطابق منظور اسلام است[6] نه مطابق عقل[7]. همان طور که هدف خداوند متعال از آیه «كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ[8]»؛ از روزی های پاکیزه بخورید» آن نیست که انسان ها به شکم پرستی و عیاشی بپردازند بلکه هدف الهی جواز استفاده از منافع خوراکی ها بوده است هرچند در این میان عده ای شکم پرستی کرده و راه افراط برمی گزینند.
جای تردید نیست که هدف مقنن ازدواج موقت این نبوده است که وسیله عیاشی و شهوت رانی برای برخی انسان های شهوت پرست ایجاد کند بلکه هدف او تامین مصلحت ها و دفع مضراتی بوده است که موجب شده ازدواج موقت را در شرایط خاص ، قانونگذاری نماید.
روايات زيادى داريم كه نشان مىدهد اصولاً فلسفه ازدواج موقت براى نجات از زنا است، و نبایستی این قانون الهی مورد سوء استفاده قرار گیرد و جانشین ازدواج دائم شود یا بهانه ای برای شهوت رانی انسان ها گردد. در ادامه به برخی از روایات در این زمینه اشاره می کنیم:
- روايتى كه شيعه و سنى از علىعليه السلام نقل كردهاند: «لو لا ما فعل عمربنالخطاب فى المتعة ما زنى الا شقى»[9]. اگر عمر از ازدواج موقت نهى نكرده بود جز انسانهاى شقاوتمند كسى زنا نمىكرد.
مفهومش اين است كه متعه براى نجات از زنا است و اين نهى عمر باعث مىشود كه غير شقى هم زنا كند.
- عن الفتح بن يزيد قال: سألت أبا الحسنعليه السلام عن المتعة؟ فقال: «هى حلال مباح مطلق لمن لا يغنه الله بالتزويج فليستعفف بالمتعة فان استغنىعنها بالتزويج فهى مباح له اذا غاب عنها»؛[10] فتح بن يزيد می گوید از ابا الحسنعليه السلام در مورد ازدواج موقت پرسيدم، حضرت فرمود: براى كسى كه خداوند با ازدواج او را بىنياز نكرده است، ازدواج موقت به طور مطلق مباح است، تا به وسيله ازدواج موقت پاكدامنى پيشه نمايد، اگر هم به سبب ازدواج دائم از ازدواج موقت بىنياز باشد، ازدواج موقت هنگامى كه همسرش از پيش او رفته باشد، براى او مباح است.
- عن على بن يقطين قال: سألت أبا الحسنعليه السلام عن المتعة؟ فقال: ما انت و ذاك قد أغناك الله عنها...».[11] امام كاظم عليه السلام به على بن يقطين كه از آن حضرت دربارة ازدواج موقت پرسيده بود مىفرمايد: تو را به ازدواج موقت چهكار؟! و حال آنكه خداوند تو را از آن بىنياز كرده است.
- باز هم از أبا الحسنعليه السلام نقل شده است كه آن حضرت به برخى از پيروان خويش نوشته بود كه: «از اصرار بر ازدواج موقت امتناع كنيد و سنت (ازدواج دائم) را به پا داريد».[12]
با ملاحظه اين روايات كه منحصر در اينها هم نيست،[13] دانسته مىشود كه ازدواج موقت براى مواقع ضرورى و براى كسانى است كه عوامل گوناگون آنها را از دسترسى و امكان به ازدواج دايم باز مىدارند و نبایستی بهانه ای برای زیاده طلبی و هواپرستی شود. سیاست حقوقی در قانون ازدواج موقت اين نبوده است كه هوسبازان به صورت گسترده و بىحساب در شهوات و هوى و هوسها غرق شوند، و چنان با اين حكم الهى بازى نمايند كه دوست و دشمن از آن تنفر پيدا كنند و آن را مساوى با زنا و فحشا بدانند. بلكه هدف از جعل و تشريع ازدواج موقت، حفظ كردن افراد نيازمند از آلودگى به گناه و فحشا است. ازدواج موقت براى جلوگيرى از انحرافات و روابط نامشروع تشريع شده است، تا بدينوسيله عفاف و پاكدامنى حفظ شود نه اینکه خود آن زمینه ساز زیاده خواهی جنسی شود.
با این وجود نباید ازدواج چنین شخصی را باطل انگاشت و عمل او را زنا پنداشت.
[1] . قصص 50: {Qوَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَواهُ بِغَيْرِ هُدىً مِنَ اللَّهQ}؛ آيا گمراهتر از آن كس كه پيروى هواى نفس خويش كرده و هيچ هدايت الهى را نپذيرفته، كسى پيدا مىشود؟
[2] . {Qما تحت ظل السماء من اله يعبد من دون اللَّه اعظم عند اللَّه من هوى متبعQ}؛ در زير آسمان هيچ بتى بزرگتر در نزد خدا از هوى و هوسى كه از آن پيروى كنند وجود ندارد!» نقل از : تفسیر نمونه ، جلد 15 ص 103
[3] . ابغض اله عبد على وجه الارض الهوى:" مبغوضترين و منفورترين بتى كه در زمين پرستش شده است بت هوى است" به نقل از : تفسیر نمونه ، جلد 15 ص 103
[4] . تفسیر نمونه ، جلد 15 ص 103
[5] . َکافی .ج6.ص 55 : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يُبْغِضُ أَوْ يَلْعَنُ كُلَّ ذَوَّاقٍ مِنَ الرِّجَالِ وَ كُلَّ ذَوَّاقَةٍ مِنَ النِّسَاء
[6] . لا دين مع هوى غرر الحكم جمله 10531.
[7] . لا عقل مع هوى غرر الحكم جمله 10541.
[8] . بقره :57
[9] . ابنابىالحديد، شرح نهجالبلاغه، مجلدات20، ج20، ص25، دارالإحياءالكتبالعربية
[10] . شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مجلدات30، ج21، باب5، ح2.
[11] . شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مجلدات30، ج21، باب5، ح1.
[12] . شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مجلدات30، ج21، باب5، ح4.
[13] . براى آگاهى بيشتر ر.ك: شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مجلدات30، ج21، باب5.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۸۴
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.