با توجه به آيات 30 و 31 سوره احزاب آيا ميتوان گفت که قانون(اعم از تنبيه يا تشويق) بايد درباره افراد مشهور،محبوب شديدتر اعمال شود
با توجه به آيات 30 و 31 سوره احزاب آيا ميتوان گفت که قانون(اعم از تنبيه يا تشويق) بايد درباره افراد مشهور،محبوب شديدتر اعمال شود

پرسش
پاسخ
آیات30 و 31 سورره احزاب ناظر بر مضاعف شدن پاداش و عذاب اخروی زنان پیامبر ،به خاطر موقعیت خاص آنان است. مفسران شان نزول هاى متعددى براى آيات فوق ذكر كرده اند كه از نظر نتيجه چندان تفاوتى با هم ندارند.
از اين شان نزول ها استفاده مى شود كه همسران پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) بعد از پاره اى از غزوات كه غنائم سرشارى در اختيار مسلمين قرار گرفت تقاضاهاى مختلفى از پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) در مورد افزايش نفقه يا لوازم گوناگون زندگى داشتند پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) كه مى دانست تسليم شدن در برابر اينگونه درخواست ها كه معمولا پايانى ندارد چه عواقبى براى بيت نبوتدر بر خواهد داشت ، از انجام اين خواسته ها سر باز زد و يك ماه تمام از آنها كناره گيرى نمود، تا اينكه آيات فوق نازل شد و با لحن قاطع و در عين حال توام با رافت و رحمت به آنها هشدار داد كه اگر زندگى پر زرق و برق دنيا مى خواهيد مى توانيد از پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) جدا شويد و به هر كجا مى خواهيد برويد، و اگر به خدا و رسول خدا و روز جزا دل بسته ايد و به زندگى ساده و افتخار آميز خانه پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) قانع هستيد بمانيد و از پاداش هاى (صلى الله عليه و آله ) بزرگ پروردگاربرخوردار شويد.[1]
بعضی از اعمال علاوه بر مجازات دنیوی دارای مجازات اخروی نیز هست . هر چند مجازات دنیوی آن برای همه افراد ، معین و مشخص است اما مجازات اخروی آن ،به خاطر موقعیت شخص انجام دهنده آن و اثرات اجتماعی آن گناه چندین برابر خواهد بود لذا در حديثى از امام صادق (عليه السلام ) مى خوانيم كه فرمود: يغفر للجاهل سبعون ذنبا قبل ان يغفر للعالم ذنب واحد! هفتاد گناه جاهل بخشوده مى شود پيش از آنكه يك گناه از عالم بخشوده شود!.2
نکته دیگری که باید به آن توجه نمود این است که مجازات های دنیوی که شارع وضع نموده است دو دسته اند حدود و تعزیرات . حدود مجازات هایی هستند که نوع و میزان آنها مشخص شده است و تعزیرات مجازات هایی است که کمتر از حد است ومیزان ونوع آن به دست حاکم اسلامی سپرده شده است .
بر اساس تعريف مزبور، تفاوت حد و تعزير در يك نگاه كلي مشخص مي شود. امّا در منابع فقهي اين تفاوت ها به صورت جزئي تر مورد توجه قرار گرفته كه به آنها اشاره ميكنيم:1
1. تعزيرات كيفرهاي نامعين هستند، امّا حدود مجازات معين و منصوص بر اساس كتاب و سنت مي باشند.
2. ملاك اصلي تعزير كمتر بودن آن نسبت به حد است؛
3. مقدار وكيفيت تعزير در صلاحديد حاكم شرع است، به خلاف حد؛
4. در تعزير شخصيت مجرم، وضع روحي و جسمي و زمان و مكان دخالت دارد، در صورتي كه حد تابع صدق عنوان است؛
5. در تعزير، اميد به اصلاح و تأديب مجرم شرط است، امّا فلسفه اجراي حد دفاع از مصالح بنيادين جامعه است.
6. تعزير با توبه ساقط ميشود، در حدود اختلاف نظر است، ظاهر سقوط آن است در اثر توبه قبل از رسيدن نزد حاكم و قيام بينه؛
7. تعزير قابل شفاعت است، امّا در حد واسطه و شفاعت ممنوع است؛
8. در تعزير، حاكم حق عفو دارد، بخلاف حدود؛
به این ترتیب تعزیرات با توجه به وضع و شان مجرم قابلیت تغییر و حتی عفو دارد .این موضوع با تساوی قانون نیز سازگار است چرا که همه افراد دارای وضعیت مشابه قانونی یکسان در مورد آنها جاری است.
[1]. تفسیر نمونه ،جلد 17،ذیل آیه 31و32
2. كليني، يعقوب، اصول كافي، (تهران: دارالكتب الاسلامية) ج 1، ص 37.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۱۴۰
با توجه به آيات 30 و 31 سوره احزاب آيا ميتوان گفت که قانون(اعم از تنبيه يا تشويق) بايد درباره افراد مشهور،محبوب شديدتر اعمال شود
- نشان کردن
پرسش
با توجه به آيات 30 و 31 سوره احزاب آيا ميتوان گفت که قانون(اعم از تنبيه يا تشويق) بايد درباره افراد مشهور،محبوب شديدتر اعمال شود
پاسخ
آیات30 و 31 سورره احزاب ناظر بر مضاعف شدن پاداش و عذاب اخروی زنان پیامبر ،به خاطر موقعیت خاص آنان است. مفسران شان نزول هاى متعددى براى آيات فوق ذكر كرده اند كه از نظر نتيجه چندان تفاوتى با هم ندارند.
از اين شان نزول ها استفاده مى شود كه همسران پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) بعد از پاره اى از غزوات كه غنائم سرشارى در اختيار مسلمين قرار گرفت تقاضاهاى مختلفى از پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) در مورد افزايش نفقه يا لوازم گوناگون زندگى داشتند پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) كه مى دانست تسليم شدن در برابر اينگونه درخواست ها كه معمولا پايانى ندارد چه عواقبى براى بيت نبوتدر بر خواهد داشت ، از انجام اين خواسته ها سر باز زد و يك ماه تمام از آنها كناره گيرى نمود، تا اينكه آيات فوق نازل شد و با لحن قاطع و در عين حال توام با رافت و رحمت به آنها هشدار داد كه اگر زندگى پر زرق و برق دنيا مى خواهيد مى توانيد از پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) جدا شويد و به هر كجا مى خواهيد برويد، و اگر به خدا و رسول خدا و روز جزا دل بسته ايد و به زندگى ساده و افتخار آميز خانه پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) قانع هستيد بمانيد و از پاداش هاى (صلى الله عليه و آله ) بزرگ پروردگاربرخوردار شويد.[1]
بعضی از اعمال علاوه بر مجازات دنیوی دارای مجازات اخروی نیز هست . هر چند مجازات دنیوی آن برای همه افراد ، معین و مشخص است اما مجازات اخروی آن ،به خاطر موقعیت شخص انجام دهنده آن و اثرات اجتماعی آن گناه چندین برابر خواهد بود لذا در حديثى از امام صادق (عليه السلام ) مى خوانيم كه فرمود: يغفر للجاهل سبعون ذنبا قبل ان يغفر للعالم ذنب واحد! هفتاد گناه جاهل بخشوده مى شود پيش از آنكه يك گناه از عالم بخشوده شود!.2
نکته دیگری که باید به آن توجه نمود این است که مجازات های دنیوی که شارع وضع نموده است دو دسته اند حدود و تعزیرات . حدود مجازات هایی هستند که نوع و میزان آنها مشخص شده است و تعزیرات مجازات هایی است که کمتر از حد است ومیزان ونوع آن به دست حاکم اسلامی سپرده شده است .
بر اساس تعريف مزبور، تفاوت حد و تعزير در يك نگاه كلي مشخص مي شود. امّا در منابع فقهي اين تفاوت ها به صورت جزئي تر مورد توجه قرار گرفته كه به آنها اشاره ميكنيم:1
1. تعزيرات كيفرهاي نامعين هستند، امّا حدود مجازات معين و منصوص بر اساس كتاب و سنت مي باشند.
2. ملاك اصلي تعزير كمتر بودن آن نسبت به حد است؛
3. مقدار وكيفيت تعزير در صلاحديد حاكم شرع است، به خلاف حد؛
4. در تعزير شخصيت مجرم، وضع روحي و جسمي و زمان و مكان دخالت دارد، در صورتي كه حد تابع صدق عنوان است؛
5. در تعزير، اميد به اصلاح و تأديب مجرم شرط است، امّا فلسفه اجراي حد دفاع از مصالح بنيادين جامعه است.
6. تعزير با توبه ساقط ميشود، در حدود اختلاف نظر است، ظاهر سقوط آن است در اثر توبه قبل از رسيدن نزد حاكم و قيام بينه؛
7. تعزير قابل شفاعت است، امّا در حد واسطه و شفاعت ممنوع است؛
8. در تعزير، حاكم حق عفو دارد، بخلاف حدود؛
به این ترتیب تعزیرات با توجه به وضع و شان مجرم قابلیت تغییر و حتی عفو دارد .این موضوع با تساوی قانون نیز سازگار است چرا که همه افراد دارای وضعیت مشابه قانونی یکسان در مورد آنها جاری است.
[1]. تفسیر نمونه ،جلد 17،ذیل آیه 31و32
2. كليني، يعقوب، اصول كافي، (تهران: دارالكتب الاسلامية) ج 1، ص 37.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۱۴۰
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.