اگر مالکيت از آن خداست آيا مالکيتي که انسان ها دارند و خود را صاحب دست رنج خود مي دانند با مالکيت خداوند در تضاد نيست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

اگر مالکيت از آن خداست آيا مالکيتي که انسان ها دارند و خود را صاحب دست رنج خود مي دانند با مالکيت خداوند در تضاد نيست؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

مالکيت بر دو قسم است : مالکيت حقيقي و مالکيت اعتباري. مالکيت حقيقي امري تکويني و واقعي است. مالکيت اعتباري امري قراردادي و اعتباري است مانند مالکيت انسان نسبت به خانه، زمين و ماشين و... که محض اعتبار و قرار داد است.[1] چنين مالکيتي، واقعيتي جز قرارداد و اعتبار ندارد و براي جلوگيري از هرج و مرج و حفظ نظام جامعه امري ضروري است که بدون آن نظم اجتماعي شکل نمي گيرد و امکان زندگي اجتماعي فراهم نخواهد بود. مالکيت خداوند نسبت به جهان هستي مالکيت حقيقي است. اين مالکيت نتيجه خالقيت و ربوبيت است، آن کسي که موجودات را آفريده و تحت حمايت خود پرورش مي دهد و لحظه به لحظه فيض وجود و هستي به آنها مي بخشد، مالک حقيقي موجودات است.[2]

«لَهُ مُلْک السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ».[3] مالکيت و حاکميت آسمان ها و زمين از آن اوست. بنابراين مالکيت مطلق و حقيقي مخصوص خداوند است چون اوست که خالق و مدبر موجودات است و هر چه موجودات دارند از ناحيه او و عطاي اوست .هيچ موجودي از خود چيزي ندارد. قرآن کريم اين نوع مالکيت (مالکيت حقيقي) را منحصرا از آن خدا مي شمرد و حتي مالکيت انسان نسبت به اعضاء و جوارحش را از خدا مي داند و مي فرمايد: «قُلْ مَن يَرْزُقُکم مِّنَ السَّمَاء وَالأَرْضِ أَمَّن يَمْلِک السَّمْعَ والأَبْصَارَ وَمَن يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيَّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَن يُدَبِّرُ الأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللّهُ فَقُلْ أَفَلاَ تَتَّقُونَ[4]».«بگو چه کسي از آسمان و زمين شما را روزي مي دهد؟ يا چه کسي مالک گوش و چشمهاست؟.... در عين حال خداوند که مالک حقيقي است، اجازه تصرّف در بعضي امور به انسان داده است و او را مالک اعتباری قرار داده است و مي فرمايد: «آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَأَنفِقُوا مِمَّا جَعَلَکم مُّسْتَخْلَفِينَ فِيهِ فَالَّذِينَ آمَنُوا مِنکمْ وَأَنفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ کبِيرٌ[5]». انفاق کنيد از اموالي که خداوند شما را نماينده خود قرار داده است» حضرت علي ـ عليه السلام ـ فرمودند: «انّا لا نملک مع الله شيئا و لا نملک الاّ ما ملّکنا».«ما برابر خدا مالک چيزي نيستيم و مالک چيزي نمي شويم جز آنچه او به ما بخشيده است».[6] از اين رو مالکيت انسان ها از ناحيه خداوند بوده و مستند به اجازه اوست. بنابراين مالکيت انسان هيچ تضادي با مالکيت خداوند ندارند. زيرا مالکيت انسان در عرض مالکيت خداوند و هم رديف آن نبوده و در طول آن وابسته به مالکيت خداوند است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ تفسير موضوعي قرآن کريم ـ توحيد در قرآن، آيت الله جوادي آملي، قم، موسسه نشر اسراء، 1383ش، ص417 تا 426.

2ـ تفسير نمونه، آيت الله مکارم شيرازي، تهران، دارالکتب الاسلاميه، 1374ش، ج1، 38 و 39، ج23، ص297.

 


[1]. جوادي آملي، عبدالله، تفسير موضوعي قرآن کريم ـ توحيد در قرآن، قم، نشر اسراء 1383ش، ص417.

[2]. مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دارالکتب الاسلاميه، 1374ش، ج1، ص38 و 39.

[3]. حديد / 2، 5، بروج / 9، نور / 42، فرقان / 2، توبه / 116، مائده / 17 و 18 و 40 و 120 و...

[4]. يونس / 31.

[5]. حديد / 7.

[6]. نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتي، قم، موسسه انتشارات حضور، 1381ش، ص528، حکمت 404.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
26 امرداد 01
بازدید
۱۱۴
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.