اگر كسي ببيند كه مرد بيگانه اي با همسرش نزديكي مي كند، مي تواند هر دو را بكشد اگر اين اتفاق بيافتد و کسي هر دو را بکشد حکمش چيست؟ آيا اعدام مي شود؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

اگر كسي ببيند كه مرد بيگانه اي با همسرش نزديكي مي كند، مي تواند هر دو را بكشد    اگر اين اتفاق بيافتد و کسي هر دو را بکشد حکمش چيست؟ آيا اعدام مي شود؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

اين پرسش در واقع دو بخش دارد: الف) بحث دفاع مشروع؛ ب) حکم قتل در فراش.

الف) دفاع مشروع

به طور کلّي در اجتماعات انساني، دفاع از افراد به عهده حکومت است   ولي از آنجا که دفاع از تمام افراد، هميشه و در همه جا توسط دولت ممکن نيست و از طرفي منع اقدام فردي براي رفع تجاوز، در مواقعي که رفع تجاوز از طرف نيروهاي حکومتي و حافظ امنيت جامعه ممکن نيست، منطقي نمي باشد. از همين رو فقه اسلامي بلکه تا آنجا که مي دانيم تمام نظام هاي حقوقي جواز دفاع مشروع از مال، جان، آزادي تن و ناموس را پذيرفته اند. البته دفاع مشروع شرایطی دارد که در فقه و قانون به آن اشاره شده است. از جمله در ماده 61 قانون مجازات اسلامي   إشعار مي دارد:

«هر کس در مقام دفاع از نفس يا عرض يا ناموس و يا مال خود يا ديگري و يا آزادي تن خود يا ديگري در برابر هرگونه تجاوز فعلي و يا خطر قريب الوقوع عملي انجام دهد که جرم باشد، در صورت اجتماع شرايط زير قابل تعقيب و مجازات نخواهد بود.

1. دفاع با تجاوز و خطر متناسب باشد.

2. عمل ارتکابي بيش از حد لازم نباشد.

3. توسل به قواي دولتي بدون فوت وقت عملا ممکن نباشد و يا مداخله قواي مذکور در رفع تجاوز و خطر مؤثر واقع نشود.

يکي از مواردي که دفاع از آن جايز بلکه واجب مي باشد، علاوه بر مال و تن، ناموس فرد مي باشد و اگر اين دفاع منجر به کشته شدن مهاجم گردد، خون مهاجم هدر و بي ارزش است و گناهي بر فرد مدافع نيست. کما اين که فقها هم به اين مطلب تصريح دارند از جمله حضرت امام در تحرير الوسيله، ج1، کتاب امر به معروف و نهي از منکر، فصل در دفاع، گفتار دوم، مسأله 4 مي فرمايند: اگر آن مهاجم به حريم وي چه همسرش باشد و چه غير همسرش هجوم ببرد و بخواهد به ناموس او تجاوز کند، دفاع به هر نحوي که ممکن باشد واجب است هر چند منجر به کشته شدن مهاجم گردد.

ب) قتل در فراش

ماده 630 ق.م. اسلامي مي گويد: هر گاه مردي همسر خود را در حال زنا با مرد اجنبي مشاهده کند و علم به تمکين زن داشته باشد مي تواند در همان حال آنان را به قتل برساند و در صورتي که زن مکره باشد، فقط مرد را مي تواند به قتل برساند. حکم ضرب و جرح در اين مورد نيز مانند قتل است. و اين مطلب در کتب فقهي نيز آمده است.

حال در اين مورد و هم چنين مسأله قبل يعني دفاع مشروع اگر کسي مرتکب قتل شد حکمش چيست؟  تحرير الوسيله حضرت امام (ره) در پاسخ به این سئوال مقرر می دارد: در مواردي که زدن و زخمي کردن و کشتن کسي جايز است جوازش تنها از نظر بازخواست الهي است که از اين نظر هيچ بازخواستي در متن واقع ندارد، و امّا از نظر ظاهر، قاضي طبق موازين قضا حکم مي کند. بنابراين اگر کسي را به قتل برساند و ادعا کند که او را در بستر همسرم ديدم و کشتم و شاهدي طبق مقررات شرع بر مدعاي خود نياورد، قاضي او را محکوم به قصاص مي کند و هم چنين است در نظاير اين مسأله.  

 ماده 226 ق. م. اسلامي نيز به اين مطلب تصريح دارد. بنابراين اگر کسي در موارد فوق مرتکب قتل شود، در واقع و در نزد خداي متعال گناهکار محسوب نمي شود و خداوند متعال او را عقاب نخواهد فرمود. امّا براي جلوگيري از سوء استفاده افراد از اين حکم الهي، و براي اين که هر قاتلي ادعاي دفاع مشروع يا قتل در فراش را به ناحق نکند، کسي که مرتکب قتل شده بايد بتواند در دادگاه و در نزد قاضي مستحق بودن مقتول يا مقتولين براي قتل را اثبات کند و گرنه طبق موازين شرعي و قانوني به قصاص محکوم خواهد شد.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ مقاله گستره و قلمرو دفاع مشروع از ديدگاه مذاهب فقهي اسلامي، يعقوبعلي برجي، پايگاه اينترنتي حوزه.

2ـ دفاع مشروع در حقوق جزاي ايران، خليل واعظي، انتشارات دفتر تبليغات حوزه علميه قم، 1379ش.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
26 امرداد 01
بازدید
۱۵۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.