به نظر می رسد يکي از آسيب هاي حديث، صنعت مجاز يا استعاره است آيا درست است؟
به نظر می رسد يکي از آسيب هاي حديث، صنعت مجاز يا استعاره است آيا درست است؟
پرسش
پاسخ
در ابتدا بايد گفت: در هر زباني الفاظ گاهي در معناي حقيقي و گاهي در معناي مجازي و استعاره اي استعمال مي شود و اين نه تنها آسيب نمي رساند بلکه جزئي از ضروريات در گفتار و نوشتار در زبان هاي مختلف مي باشد و اينکه شما اين را آسيب می دانيد مايه تعجب است. بنابراين زبان عربي هم همانند ديگر زبان ها در استعمال لفظ دارای دو نگرش و خواسته است :
- حقيقت: هر لفظي كه در زبان براى موضوع له خود بكار رفته؛
- مجاز:آن لفظي كه براى تشبيه و استعاره (يا علاقههاى مجازى ديگر) براى يك غرضى و براى اختصار در سخن از معناي اصلي و حقيقي خود به معني ديگري استعمال شده است.
و ظاهر كلام در هر گفتار و نوشتاري در مرحله اول ، همان معناى حقيقى او است و معنى استعارهاى مانند تأويل و معنى باطنى معانى مجازى باشند و نياز به قرينه دارند و قضاوت در اينكه سخن در معنائى حقيقت است يا مجاز، روا نباشد جز با دليل يقينى و ظن در آن كافى نيست و علم بدان دو راه دارد:
1- اجماع اهل زبانى در استعمال لفظ در معنا بدون قرينه( يعني اگر کسي لفظي را بگويد و قرينه اي بر مجاز يا استعاره بودن نياورد همه زبان دان ها آن لفظ را به معناي حقيقي خود معني و ترجمه مي کنند )
2- دليلى كه نتيجه يقين بدهد.[1]
چند نمونه
1. زراره از حضرت صادق (عليه السّلام) نقل كرد، امير مؤمنان (عليه السّلام) روزى در منبر فرمود: «لا يجد احدكم طعم الايمان حتّى يعلم انّ ما اصابه لم يكن ليخطئه و ما اخطأه لم يكن ليصيبه؛ لذت شيرينى ايمان را كسى احساس ميكند كه يقينش به مرحلهاى برسد كه نقشه قضا و تقديرات را لازم الاجراء بداند بطورى كه آنچه باو ميرسد محال باشد كه باو نرسد و آنچه از خوشى و غير آن كه باو نميرسد امكان نداشته باشد كه باو نائل گردد.[2]»
توضيح: گفتار حضرت كه فرمود: (طعم الايمان) در اين تعبير كنايه و استعاره خيالى اعمال شده كه ايمان را به غذا، تشبيه فرموده چون ايمان غذاى روح است كه روح بوسيله ايمان پرورش يافته و بحد كمال ميرسد همچنان كه خوردنىها غذاى بدن است[3]
2. علاء بن فضيل گويد: امام صادق از پدرش حضرت باقر (عليهما السّلام) نقل كرد كه آن حضرت فرمود: عزّت و بزرگى روپوش خدا است، و بزرگمنشى زيرپوش اوست، (يعنى جامهاى است كه مخصوص او است) پس هر كس بيكى از آنها دستدرازى كند خداوند او را در دوزخ سرنگون سازد.[4]
توضيح : لفظ روپوش و زيرپوش هر دو استعاره است براى اختصاص عزّت و كبريائى به خداوند، زيرا هر كس روپوش و زير پوشش ويژه خود او است.[5]
3. سليمان بن خالد گويد: از امام صادق (عليه السّلام) شنيدم مي فرمود: هر كس سه روز بر او بگذرد و سوره «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را تلاوت نكند پس بدون ترديد مخذول شده و او را بخود واگذاشتهاند. و ربقه ايمان را از گردن خويش باز ساخته، و چنانچه در اين سه روز از دنيا برود بخداى عظيم كافر شده باشد.[6]
توضيح:
«ربقه» بفتح راء مهمله و كسر آن بمعنى حبل و ريسمان است و در اينجا استعاره است براى آنچه مؤمن بدان از ايمان ملتزم گشته است.[7]
[1] . ترجمه كنز الفوائد و التعجب، ج2، ص 25
[2] .ترجمه 67 و 68 بحار الانوار، مترجم: سيد ابوالحسن موسوي همداني ، جلد ج1 ،ص 147( اين ترجمه در دو جلد است که اين روايت در جلد يک ترجمه است)
[3] . همان.
[4] . ثواب الاعمال شيخ صدوق ، ترجمه غفارى، كيفر متكبران ، ص 498
[5] . همان .
[6] . همان ، ص 538
[7] . همان .
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 11 امرداد 01
- بازدید
- ۸۶
به نظر می رسد يکي از آسيب هاي حديث، صنعت مجاز يا استعاره است آيا درست است؟
- نشان کردن
پرسش
به نظر می رسد يکي از آسيب هاي حديث، صنعت مجاز يا استعاره است آيا درست است؟
پاسخ
در ابتدا بايد گفت: در هر زباني الفاظ گاهي در معناي حقيقي و گاهي در معناي مجازي و استعاره اي استعمال مي شود و اين نه تنها آسيب نمي رساند بلکه جزئي از ضروريات در گفتار و نوشتار در زبان هاي مختلف مي باشد و اينکه شما اين را آسيب می دانيد مايه تعجب است. بنابراين زبان عربي هم همانند ديگر زبان ها در استعمال لفظ دارای دو نگرش و خواسته است :
- حقيقت: هر لفظي كه در زبان براى موضوع له خود بكار رفته؛
- مجاز:آن لفظي كه براى تشبيه و استعاره (يا علاقههاى مجازى ديگر) براى يك غرضى و براى اختصار در سخن از معناي اصلي و حقيقي خود به معني ديگري استعمال شده است.
و ظاهر كلام در هر گفتار و نوشتاري در مرحله اول ، همان معناى حقيقى او است و معنى استعارهاى مانند تأويل و معنى باطنى معانى مجازى باشند و نياز به قرينه دارند و قضاوت در اينكه سخن در معنائى حقيقت است يا مجاز، روا نباشد جز با دليل يقينى و ظن در آن كافى نيست و علم بدان دو راه دارد:
1- اجماع اهل زبانى در استعمال لفظ در معنا بدون قرينه( يعني اگر کسي لفظي را بگويد و قرينه اي بر مجاز يا استعاره بودن نياورد همه زبان دان ها آن لفظ را به معناي حقيقي خود معني و ترجمه مي کنند )
2- دليلى كه نتيجه يقين بدهد.[1]
چند نمونه
1. زراره از حضرت صادق (عليه السّلام) نقل كرد، امير مؤمنان (عليه السّلام) روزى در منبر فرمود: «لا يجد احدكم طعم الايمان حتّى يعلم انّ ما اصابه لم يكن ليخطئه و ما اخطأه لم يكن ليصيبه؛ لذت شيرينى ايمان را كسى احساس ميكند كه يقينش به مرحلهاى برسد كه نقشه قضا و تقديرات را لازم الاجراء بداند بطورى كه آنچه باو ميرسد محال باشد كه باو نرسد و آنچه از خوشى و غير آن كه باو نميرسد امكان نداشته باشد كه باو نائل گردد.[2]»
توضيح: گفتار حضرت كه فرمود: (طعم الايمان) در اين تعبير كنايه و استعاره خيالى اعمال شده كه ايمان را به غذا، تشبيه فرموده چون ايمان غذاى روح است كه روح بوسيله ايمان پرورش يافته و بحد كمال ميرسد همچنان كه خوردنىها غذاى بدن است[3]
2. علاء بن فضيل گويد: امام صادق از پدرش حضرت باقر (عليهما السّلام) نقل كرد كه آن حضرت فرمود: عزّت و بزرگى روپوش خدا است، و بزرگمنشى زيرپوش اوست، (يعنى جامهاى است كه مخصوص او است) پس هر كس بيكى از آنها دستدرازى كند خداوند او را در دوزخ سرنگون سازد.[4]
توضيح : لفظ روپوش و زيرپوش هر دو استعاره است براى اختصاص عزّت و كبريائى به خداوند، زيرا هر كس روپوش و زير پوشش ويژه خود او است.[5]
3. سليمان بن خالد گويد: از امام صادق (عليه السّلام) شنيدم مي فرمود: هر كس سه روز بر او بگذرد و سوره «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را تلاوت نكند پس بدون ترديد مخذول شده و او را بخود واگذاشتهاند. و ربقه ايمان را از گردن خويش باز ساخته، و چنانچه در اين سه روز از دنيا برود بخداى عظيم كافر شده باشد.[6]
توضيح:
«ربقه» بفتح راء مهمله و كسر آن بمعنى حبل و ريسمان است و در اينجا استعاره است براى آنچه مؤمن بدان از ايمان ملتزم گشته است.[7]
[1] . ترجمه كنز الفوائد و التعجب، ج2، ص 25
[2] .ترجمه 67 و 68 بحار الانوار، مترجم: سيد ابوالحسن موسوي همداني ، جلد ج1 ،ص 147( اين ترجمه در دو جلد است که اين روايت در جلد يک ترجمه است)
[3] . همان.
[4] . ثواب الاعمال شيخ صدوق ، ترجمه غفارى، كيفر متكبران ، ص 498
[5] . همان .
[6] . همان ، ص 538
[7] . همان .
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 11 امرداد 01
- بازدید
- ۸۶
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.