حدیثی راجع به اقامة نماز با معرفت ،وبیان کننده فلسفه اعمال نماز داریم ؟
حدیثی راجع به اقامة نماز با معرفت ،وبیان کننده فلسفه اعمال نماز داریم ؟
پرسش
پاسخ
نماز خلاصه اصول مكتب اسلام، روشنگر راه مسلماني و نشان دهندة مسئوليتها، تكليفها، راهها و نتيجههاست.
رسول گرامي اسلام ـ صلّي الله عليه و آله ـ فرمود:
«الصلاة معراج المؤمن: نماز نردبان مؤمن است.»[1]
به نظر ميرسد كه برپا داشتن نماز چيزي فراتر از خواندن نماز است، يعني فقط همين نيست كه كسي خودش به عمل نماز قيام كند، بلكه بايد در سمت و سوي نماز به راه افتاده و ديگران را نيز به راه اندازد، پس مؤمن يا جامعهي ايماني با برپا داشتن روح نماز يعني نماز همراه با معرفت الهي،ريشة تباهي گناه و فساد را در خود و محيط خشكانده و روحية گناه و انگيزههاي دروني و بيروني آن را خنثي و بيرنگ ميسازد و در اين صورت است كه پيام اصلي فرمايش قرآن كريم در مييابد كه:
«و نماز را برپا دار كه نماز (انسان را) از زشتيها و گناه باز ميدارد و ياد خدا بزرگتر است.»[2]
روايات در اهميت نماز، خشوع در نماز و معرفت الهي فراوان است و براي تبرك به نمونهاي تبرك ميجوئيم:
جابر بن عبدالله انصاري روايت كرده است كه در خدمت مولا اميرالمؤمنين ـ عليه السّلام ـ بودم، حضرت از مردي نمازگزار پرسيد: ((آيا تأويل نماز را ميداني؟ گفت: مگر نماز به جز آن كه عبادت خداوند است تأويلي دارد؟ امام فرمودند: آري به خدا سوگند كه محمد ـ صلّي الله عليه و آله ـ را به پيامبري برگزيد، همه فرمان و دستورات الهي داراي تأويل است كه در هر كدام دلالتي است بر عبادت حق تعالي. مرد پرسيد: تأويل نماز چيست؟ امام فرمود: اما تكبير هفت الله اكبر[3] كه در آغاز هر نماز گفته ميشود آن است كه تكبير اول يعني اعتراف داري كه خداوند والاتر از آن است كه با قيام و نشستن وصف شود؛ تكبير دوم يعني خدا را برتر از توصيف به حركت و سكون دانستهاي، تكبير سوم يعني او را از توصيف كردن به جسم، شبيه و.... بالاتر شناختهاي، و چهارم يعني چيزي بر خدا عارض نميشود و همانند مخلوقات مريض نميشود، پنجم يعني چيزي در او حلول نميكند؛ ششمين يعني زوال پذير نيست و تكبير هفتم يعني او را از آن كه حواس پنج گانه را در ذات مقدسش راهي باشد برتر و بالاتر خواندهاي.
پس از آن فرمود:تأويل گردن كشيده تو به هنگام ركوع نماز آن است كه به زبان دل ميگويي: خداوندا به تو ايمان دارم گرچه گردنم را به تيغ جدا كنند. و تأويل سر برداشتن از ركوع و گفتن (سمع الله لمن حمده) آن كه خداوند را سپاس كه از عدم به وجودم آورد. و تأويل سجده نخستين آن كه در قلب خود خطور دهي كه خداوندا مرا از اين خاك آفريدهاي و در سر برداشتن از سجده در دل خود گويي: پروردگارا مرا از اين خاك بيرون كشيدهاي و در دومين سجده گويي: خداوندا: تو مرا دوباره از اين خاك بيرون خواهي كشيد. و اما آن كه به هنگام نشستن به جانب چپ نشستهاي و پاي راست را بر پاي چپ خود قرار دهي، آن است كه در باطن خود گويي: خدايا! حق را زنده و باطل را ميميرانم. و تأويل تشهد، همانا تجديد ايمان و اظهار مكرر اعتقاد به اسلام و تسليم در برابر امر حق متعال و اقرار به بعث پس از مرگ است، تأويل تحيات (تسبيحات اربعه) عبارت است از اذعان به مجد و عظمت پروردگار سبحان و تعظيم و تكريم وتنزيه وجود اقدس او از آن چه ستم كاران گفتهاند و ملحدان و كافران دربارة او توصيف كردهاند. تأويل سلام، ترحم از سوي خداوند پاك و در حقيقت، امان نمازگزار است از آتش دوزخ و عذاب روز واپسين پس از آن امام علي ـ عليه السّلام ـ فرمود: هر آن كس كه بدين گونه تأويل نماز خويش نداند، عملش ناقص و ناتمام خواهد بود)).[4]
بنابراين نماز با معرفت در اين است كه پيام تك تك واجبات نماز را درك كرده و دل خويش را با عمل به پيامها رنگ خدايي دهي تا هم در ايمان به خدا ورزيدهتر و هم در عمل كاملتر گردي.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. آداب نماز؛ حضرت امام خميني (ره) .
2. از ژرفاي نماز؛ سيد علي خامنهاي؛
3. پرتوي از اسرار نماز؛ محسن قرائتي.
[1] . نمازي، علي؛ مستدرك سفينة البحار، قم، جامعه مدرسين، 1419 هـ ق، ج 6،ص 343.
[2] . عنكبوت / 45.
[3] . در نمازهاي واجب مستحب است پس از تكبيرة الاحرام يا قبل از آن شش بار الله اكبر گفت كه با تكبيرة الاحرام هفت مرتبه ميشود.
[4] . نوري، حسين؛ مستدرك الوسائل، قم، مؤسسه آل البيت، 1408 هـ ق، ج 4، ص 107.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 13 امرداد 01
- بازدید
- ۶۵
حدیثی راجع به اقامة نماز با معرفت ،وبیان کننده فلسفه اعمال نماز داریم ؟
- نشان کردن
پرسش
حدیثی راجع به اقامة نماز با معرفت ،وبیان کننده فلسفه اعمال نماز داریم ؟
پاسخ
نماز خلاصه اصول مكتب اسلام، روشنگر راه مسلماني و نشان دهندة مسئوليتها، تكليفها، راهها و نتيجههاست.
رسول گرامي اسلام ـ صلّي الله عليه و آله ـ فرمود:
«الصلاة معراج المؤمن: نماز نردبان مؤمن است.»[1]
به نظر ميرسد كه برپا داشتن نماز چيزي فراتر از خواندن نماز است، يعني فقط همين نيست كه كسي خودش به عمل نماز قيام كند، بلكه بايد در سمت و سوي نماز به راه افتاده و ديگران را نيز به راه اندازد، پس مؤمن يا جامعهي ايماني با برپا داشتن روح نماز يعني نماز همراه با معرفت الهي،ريشة تباهي گناه و فساد را در خود و محيط خشكانده و روحية گناه و انگيزههاي دروني و بيروني آن را خنثي و بيرنگ ميسازد و در اين صورت است كه پيام اصلي فرمايش قرآن كريم در مييابد كه:
«و نماز را برپا دار كه نماز (انسان را) از زشتيها و گناه باز ميدارد و ياد خدا بزرگتر است.»[2]
روايات در اهميت نماز، خشوع در نماز و معرفت الهي فراوان است و براي تبرك به نمونهاي تبرك ميجوئيم:
جابر بن عبدالله انصاري روايت كرده است كه در خدمت مولا اميرالمؤمنين ـ عليه السّلام ـ بودم، حضرت از مردي نمازگزار پرسيد: ((آيا تأويل نماز را ميداني؟ گفت: مگر نماز به جز آن كه عبادت خداوند است تأويلي دارد؟ امام فرمودند: آري به خدا سوگند كه محمد ـ صلّي الله عليه و آله ـ را به پيامبري برگزيد، همه فرمان و دستورات الهي داراي تأويل است كه در هر كدام دلالتي است بر عبادت حق تعالي. مرد پرسيد: تأويل نماز چيست؟ امام فرمود: اما تكبير هفت الله اكبر[3] كه در آغاز هر نماز گفته ميشود آن است كه تكبير اول يعني اعتراف داري كه خداوند والاتر از آن است كه با قيام و نشستن وصف شود؛ تكبير دوم يعني خدا را برتر از توصيف به حركت و سكون دانستهاي، تكبير سوم يعني او را از توصيف كردن به جسم، شبيه و.... بالاتر شناختهاي، و چهارم يعني چيزي بر خدا عارض نميشود و همانند مخلوقات مريض نميشود، پنجم يعني چيزي در او حلول نميكند؛ ششمين يعني زوال پذير نيست و تكبير هفتم يعني او را از آن كه حواس پنج گانه را در ذات مقدسش راهي باشد برتر و بالاتر خواندهاي.
پس از آن فرمود:تأويل گردن كشيده تو به هنگام ركوع نماز آن است كه به زبان دل ميگويي: خداوندا به تو ايمان دارم گرچه گردنم را به تيغ جدا كنند. و تأويل سر برداشتن از ركوع و گفتن (سمع الله لمن حمده) آن كه خداوند را سپاس كه از عدم به وجودم آورد. و تأويل سجده نخستين آن كه در قلب خود خطور دهي كه خداوندا مرا از اين خاك آفريدهاي و در سر برداشتن از سجده در دل خود گويي: پروردگارا مرا از اين خاك بيرون كشيدهاي و در دومين سجده گويي: خداوندا: تو مرا دوباره از اين خاك بيرون خواهي كشيد. و اما آن كه به هنگام نشستن به جانب چپ نشستهاي و پاي راست را بر پاي چپ خود قرار دهي، آن است كه در باطن خود گويي: خدايا! حق را زنده و باطل را ميميرانم. و تأويل تشهد، همانا تجديد ايمان و اظهار مكرر اعتقاد به اسلام و تسليم در برابر امر حق متعال و اقرار به بعث پس از مرگ است، تأويل تحيات (تسبيحات اربعه) عبارت است از اذعان به مجد و عظمت پروردگار سبحان و تعظيم و تكريم وتنزيه وجود اقدس او از آن چه ستم كاران گفتهاند و ملحدان و كافران دربارة او توصيف كردهاند. تأويل سلام، ترحم از سوي خداوند پاك و در حقيقت، امان نمازگزار است از آتش دوزخ و عذاب روز واپسين پس از آن امام علي ـ عليه السّلام ـ فرمود: هر آن كس كه بدين گونه تأويل نماز خويش نداند، عملش ناقص و ناتمام خواهد بود)).[4]
بنابراين نماز با معرفت در اين است كه پيام تك تك واجبات نماز را درك كرده و دل خويش را با عمل به پيامها رنگ خدايي دهي تا هم در ايمان به خدا ورزيدهتر و هم در عمل كاملتر گردي.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. آداب نماز؛ حضرت امام خميني (ره) .
2. از ژرفاي نماز؛ سيد علي خامنهاي؛
3. پرتوي از اسرار نماز؛ محسن قرائتي.
[1] . نمازي، علي؛ مستدرك سفينة البحار، قم، جامعه مدرسين، 1419 هـ ق، ج 6،ص 343.
[2] . عنكبوت / 45.
[3] . در نمازهاي واجب مستحب است پس از تكبيرة الاحرام يا قبل از آن شش بار الله اكبر گفت كه با تكبيرة الاحرام هفت مرتبه ميشود.
[4] . نوري، حسين؛ مستدرك الوسائل، قم، مؤسسه آل البيت، 1408 هـ ق، ج 4، ص 107.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 13 امرداد 01
- بازدید
- ۶۵
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.