دليل شرعي نجس بودن ادرار و مدفوع، خون، شراب، سگ و خوك چيست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

دليل شرعي نجس بودن ادرار و مدفوع، خون، شراب، سگ و خوك چيست؟
پاسخ کارشناسی

پاسخ

ابتدا بيان چند نكته پيرامون علل شرايع و احكام.
1. آن چه حكم شرعي را ثابت مي‌كند، بدون توجه به چرايي و علت، دليل ناميده مي‌شود.
2. آن چه به علّت و ريشه‌هاي يك حكم اشاره مي‌كند، در صورت تصريح كامل به اين علل و عوامل «علت» ناميده مي‌شود.
3. اگر به بخشي از علّت حكم مي‌پردازد به اين عنصر «حكمت» گفته مي‌شود. اكثريت و غالب علل و عوامل احكام از نوع حكمت است.
4. فايده مهم بحث «علل احكام و حكمت آن» فهم و معرفت بيشتر دين و اعتقاد به خداي حكيم و خيرخواه عباد مي‌باشد. در عين حال در مواردي كه انسان نكته‌اي را در اين راستا در نمي‌يابد علم پيدا مي‌كند كه حتماً علت و حكمتي دارد كه هنوز بر ما مخفي است. در حالي كه با رشد علم به بعضي از حكمت‌هاي حرمت احكام دست يافته‌اند. مانند امراض جسمي و روحي و غيره.
5. بحث علل احكام نبايد روحيه عبوديت ما را تحت الشعاع قرار دهد و احكام را نبايد بر مبناي نفع و ضرر گزينش كنيم. خداوند حكيم است و امر و نهي‌هاي بدون جهت ‌نمي‌نمايد.
حال به پاسخ سؤال آن هم فقط به بررسي روايات اكتفا مي‌شود:
الف. درباره ادرار و مدفوع:
دليل نجاست: دسته‌هاي فراواني از روايات تأكيد بر شستن بدن و لباس و جايز نبودن نماز بدون طهارت مي‌كند كه اين دليل نجاست آنهاست.[1]
ب. خون:
دسته‌هاي فراواني از روايات امر به شستن بدن و لباس آلوده به خون و جايز نبودن نماز با آن دارد.[2]
حكمت نجاست: در روايت معروف تحف العقول دربارة اصناف معاملات، حرمت خوردن خون را باعث بر حرام بودن همه تصرفات در آن دانسته است.[3] دربارة حكمت حرام بودن خون (هر چند مورد سؤال نيست) در روايات بر ايجاد سنگدلي، بي‌رحمي و درندگي اشاره شده است.[4]
ج. سگ
دليل نجاست: مرحوم عاملي در وسايل الشيعه بابي را به نجاست سگ اختصاص داده است.[5]
د. شراب
دليل نجاست: باب 38 نجاست كتاب شريف وسايل به اين موضوع اختصاص داده شده است. راوي از امام جواد ـ عليه السّلام ـ درباره نمازخواندن در لباسي كه آلوده به شراب شده سؤال مي‌كند، آن حضرت ـ عليه السّلام ـ مي‌فرمايد: نماز نخوان در آن كه آن رجس (و پليدي) است.[6]
حكمت نجاست: درباره حكمت نجاست آن اشاره به اين كه خوردن آن حرام است از نزديك شدن به آن هم نهي شده است.[7] درباره حكمت حرام بودن آن هم در روايات آمده است كه موجب جرئت برآدم كشي و فحشاء مي‌شود.[8] لازم به ذكر است كه ائمه معصومين بر اساس فهم مخاطب خود سخن مي‌گفتند.
هـ . خنزير
دسته‌هايي از روايات به نجاست لباس و بدن آلوده تر شده به وسيله برخورد با خوك و مو و پوستش آمده است.[9]
به هر صورت هر زمان فلسفه حکم شرعي بر ما پنهان باشد به تعبد روي مي­آوريم.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1ـ علل الشرايع، شيخ صدوق.
2ـ رجوع به تفسير قرآن، ذيل آيه 173 سوره بقره، 3 مائده و 143 انعام و 115 سورة نحل.

پي نوشت ها:
[1] . حر عاملي، وسايل الشيعه، تهران، اسلاميه، چاپ پنجم، 1395ق، ج2، ‌ص1001ـ1009.
[2] . وسايل الشيعه، همان، ص1025ـ1030.
[3] . حراني، تحف العقول، قم، ‌بصيرتي، 1394، ص247.
[4] . محمد بن يعقوب كليني، كافي، بيروت، اسلاميه، افست، چاپ چهارم، 1401ق، ج6، ص242.
[5] . قمي، عباس، سفينه البحار، سنايي، 1382ق، ج2، ص486.
[6] . وسايل الشيعه، همان، ص1055.
[7] . تحف العقول، همان.
[8] . كافي، همان.
[9] وسايل الشيعه، همان، ص1017؛ تحف العقول، همان.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
6 شهریور 93
بازدید
۳۱٬۰۹۱
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.