آیا احادیثی در باره اقامه نماز اول وقت وجود دارد که مورد قبول اجماع فرق شيعه و سني باشد؟
آیا احادیثی در باره اقامه نماز اول وقت وجود دارد که مورد قبول اجماع فرق شيعه و سني باشد؟
پرسش
پاسخ
امام زمان حضرت مهدي(عج) فرموده اند: «مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ مَنْ أَخَّرَ الْغَداهَ إِلي أَنْ تَنْقَضیِ الْنُجُومْ؛ ملعون و نفرین شده است کسي که نماز صبح را عمداً تأخیر بیندازد، تا موقعي که ستارگان ناپدید شوند».[1]
این حدیث قسمتي از توقیعي است که در جواب سؤال محمّد بن یعقوب از ناحیه مقدسه رسیده است. امام زمان ـ علیه السلام ـ در این توقیع تأکید فراواني بر نماز اوّل وقت کرده و کساني را که تا روشن شدن هوا و ناپدید شدن ستاره ها نماز صبح را به تأخیر مي اندازند، نفرین شده دانسته است.
از این حدیث و احادیث دیگر استفاده مي شود که نماز سه وقت دارد:
1. وقت فضیلت: که همان اول وقت نماز است و از آن در روایات به «رضوان الله» تعبیر شده و بهترین وقت براي نماز همین وقت است زیرا:
الف) در این وقت است که دستورِ به جاي آوردن نماز از جانب خداوند متعال صادر شده و اهمیّت دادن به دستورهاي الهي و زودتر انجام دادن آن مطلوب است.
ب) نماز در حقیقت ارتباط موجود محدود و سراپا محتاج با موجود نامحدود، و بهره برداري از اوست، که این در حقیقت به نفع انسان است، و سرعت و فوریت در آن مطلوب است.
ج) امام زمان ـ علیه السلام ـ در اوّل وقت نماز مي خواند، و کساني که در این موقع نماز بخوانند، به برکت نماز آن حضرت ـ علیه السلام ـ ، خداوند نمازشان را قبول خواهد کرد؛ البته اختلاف افق ها تأثیري در این موضوع ندارد؛ به عبارت دیگر، منظور انجام نمازها در زمان واحد نیست، بلکه مقصود اتحاد در یک عنوان واحد، یعني «اداي نماز در اول وقت» است، منتها هر کسي بر حسب افق خودش.
2. آخر وقت: که در روایات با تعبیر «غفران اللّه» آمده است. تأخیر نماز از اوّل وقت به آخر وقت، مذموم است؛ لذا امام زمان ـ علیه السلام ـ چنین شخصي را ملعون و دور از رحمت خدا دانسته است. در روایتي دیگر از امام صادق ـ علیه السلام ـ مي خوانیم:(( به جاي آوردن نماز در اول وقت موجب خشنودي خداست و به جاي آوردن آن در آخر وقت گناه، ولي مورد عفو و مغفرت خداوند است)).[2]
3. خارج از وقت: به جا آوردن نماز در خارج از وقت آن است، که اصطلاحاً از آن به «قضا» تعبیر مي شود. اگر کسي نماز خود را در داخل وقت آن به جاي نیاورد، باید قضاي آن را به جاي آورد؛ و این به امر و دستور جدید است. حال اگر عمداً نماز را تا پایان وقت به تأخیر انداخته معصیت کرده است و باید از آن توبه کند و الاّ مورد عقوبت خداوند متعال قرار مي گیرد؛ ولي اگر از روي سهو و نسیان بوده و در آن قصوري نداشته باشد، مورد عقوبت الهي نخواهد بود.
رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ می فرمایند:(( کسی که نماز واجبی را پس از گذاشتن وقتش بخواند، آن نماز بالا می رود در حالی که تاریک و وحشت آور است. و به خواننده خود می گوید: مرا ضایع ساختی خدا تو را ضایع سازد چنانچه مرا ضایع کردی)).[3]
رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمودند: ((به شفاعت من نمی رسد کسی که نماز واجبی را پس از داخل شدن وقتش تاخیر بیاندازد تا وقت آن بگذرد)).[4] و نیز می فرمایند:(( تا وقتی که شخص مواظب باشد، نمازهای پنجگانه شبانه روزی را در وقت خود بجا آورد، شیطان از او ترسناک است و نزدیکش نمی شود. و هرگاه آنها را ضایع ساخت شیطان بر او جرات می کند تا او را داخل در گناهان بزرگ کند)).[5]
حضرت باقر ـ علیه السلام ـ می فرماید: «کسی که نماز واجب را در وقتش بخواند در حالی که حق آن را بشناسد و چیزی را بر آن مقدم ندارد، خداوند برایش خلاصی از عذاب را می نویسد (یعنی او را عذاب نمی فرماید) و کسی که در غیر وقت نماز آن را بخواند و کار دنیا را بر نماز مقدم بدارد، پس امر او با خدا است اگر خواست او را می آمرزد و اگر خواست او را عذاب می فرماید (یعنی نجات قطعی برایش نیست)».[6]
روایات وارده درباره لزوم مواظبت اوقات نماز و بجا آوردن در وقت، بسیار است. و زیاد سفارش شده که در اول وقت بجا آورده شود و بدون عذر از اول وقت تاخیر انداخته نشود و پیشوایان ما در سخت ترین حالات ، نماز اول وقت را ترک نمی فرمودند.
چنانچه در ارشاد القلوب نقل شده است که حضرت امیرالمومنین ـ علیه السلام ـ در جنگ صفین، یک روز مشغول جنگ بودند و در آن حال بین دو صف به آفتاب می نگریستند ابن عباس پرسید: چرا به آفتاب می نگرید؟ فرمود: ((می خواهم زوال را (که اول وقت نماز ظهر است) بشناسم تا نماز بخوانم. ابن عباس گفت: آیا در این گیرودار اشتغال به جنگ هنگام نماز خواندن است؟ آن حضرت فرمود: ما برای چه با این قوم می جنگیم؟ جنگ ما با آنها برای این است که نماز برپا شود)).
[1]. الغیبه، طوسي، ص271، ح236؛ احتجاج، ج2، ص298؛ مجلسي، محمد باقر، بحارالأنوار، ج52، ص16، ح12؛ شيخ حر عاملي، وسائل الشیعه، ج4، ص201، ح4919.
[2]. فقیه، ج1، ص217، ح651؛ بحارالأنوار، ج79، ص351، ح23.
[3]. وسائل الشیعه، کتاب الصلوة، ابواب المواقیت، باب 1، ج3، ص80.
[4]. همان، ابواب المواقیت، ج3، ص81، ح13.
[5]. همان، کتاب الصلوة، ابواب المواقیت، باب 1، ج3، ص81، ح12.
[6]. همان، کتاب الصلوة، ابواب المواقیت، ج3، ص83، ح23.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 13 امرداد 01
- بازدید
- ۶۵
آیا احادیثی در باره اقامه نماز اول وقت وجود دارد که مورد قبول اجماع فرق شيعه و سني باشد؟
- نشان کردن
پرسش
آیا احادیثی در باره اقامه نماز اول وقت وجود دارد که مورد قبول اجماع فرق شيعه و سني باشد؟
پاسخ
امام زمان حضرت مهدي(عج) فرموده اند: «مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ مَنْ أَخَّرَ الْغَداهَ إِلي أَنْ تَنْقَضیِ الْنُجُومْ؛ ملعون و نفرین شده است کسي که نماز صبح را عمداً تأخیر بیندازد، تا موقعي که ستارگان ناپدید شوند».[1]
این حدیث قسمتي از توقیعي است که در جواب سؤال محمّد بن یعقوب از ناحیه مقدسه رسیده است. امام زمان ـ علیه السلام ـ در این توقیع تأکید فراواني بر نماز اوّل وقت کرده و کساني را که تا روشن شدن هوا و ناپدید شدن ستاره ها نماز صبح را به تأخیر مي اندازند، نفرین شده دانسته است.
از این حدیث و احادیث دیگر استفاده مي شود که نماز سه وقت دارد:
1. وقت فضیلت: که همان اول وقت نماز است و از آن در روایات به «رضوان الله» تعبیر شده و بهترین وقت براي نماز همین وقت است زیرا:
الف) در این وقت است که دستورِ به جاي آوردن نماز از جانب خداوند متعال صادر شده و اهمیّت دادن به دستورهاي الهي و زودتر انجام دادن آن مطلوب است.
ب) نماز در حقیقت ارتباط موجود محدود و سراپا محتاج با موجود نامحدود، و بهره برداري از اوست، که این در حقیقت به نفع انسان است، و سرعت و فوریت در آن مطلوب است.
ج) امام زمان ـ علیه السلام ـ در اوّل وقت نماز مي خواند، و کساني که در این موقع نماز بخوانند، به برکت نماز آن حضرت ـ علیه السلام ـ ، خداوند نمازشان را قبول خواهد کرد؛ البته اختلاف افق ها تأثیري در این موضوع ندارد؛ به عبارت دیگر، منظور انجام نمازها در زمان واحد نیست، بلکه مقصود اتحاد در یک عنوان واحد، یعني «اداي نماز در اول وقت» است، منتها هر کسي بر حسب افق خودش.
2. آخر وقت: که در روایات با تعبیر «غفران اللّه» آمده است. تأخیر نماز از اوّل وقت به آخر وقت، مذموم است؛ لذا امام زمان ـ علیه السلام ـ چنین شخصي را ملعون و دور از رحمت خدا دانسته است. در روایتي دیگر از امام صادق ـ علیه السلام ـ مي خوانیم:(( به جاي آوردن نماز در اول وقت موجب خشنودي خداست و به جاي آوردن آن در آخر وقت گناه، ولي مورد عفو و مغفرت خداوند است)).[2]
3. خارج از وقت: به جا آوردن نماز در خارج از وقت آن است، که اصطلاحاً از آن به «قضا» تعبیر مي شود. اگر کسي نماز خود را در داخل وقت آن به جاي نیاورد، باید قضاي آن را به جاي آورد؛ و این به امر و دستور جدید است. حال اگر عمداً نماز را تا پایان وقت به تأخیر انداخته معصیت کرده است و باید از آن توبه کند و الاّ مورد عقوبت خداوند متعال قرار مي گیرد؛ ولي اگر از روي سهو و نسیان بوده و در آن قصوري نداشته باشد، مورد عقوبت الهي نخواهد بود.
رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ می فرمایند:(( کسی که نماز واجبی را پس از گذاشتن وقتش بخواند، آن نماز بالا می رود در حالی که تاریک و وحشت آور است. و به خواننده خود می گوید: مرا ضایع ساختی خدا تو را ضایع سازد چنانچه مرا ضایع کردی)).[3]
رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمودند: ((به شفاعت من نمی رسد کسی که نماز واجبی را پس از داخل شدن وقتش تاخیر بیاندازد تا وقت آن بگذرد)).[4] و نیز می فرمایند:(( تا وقتی که شخص مواظب باشد، نمازهای پنجگانه شبانه روزی را در وقت خود بجا آورد، شیطان از او ترسناک است و نزدیکش نمی شود. و هرگاه آنها را ضایع ساخت شیطان بر او جرات می کند تا او را داخل در گناهان بزرگ کند)).[5]
حضرت باقر ـ علیه السلام ـ می فرماید: «کسی که نماز واجب را در وقتش بخواند در حالی که حق آن را بشناسد و چیزی را بر آن مقدم ندارد، خداوند برایش خلاصی از عذاب را می نویسد (یعنی او را عذاب نمی فرماید) و کسی که در غیر وقت نماز آن را بخواند و کار دنیا را بر نماز مقدم بدارد، پس امر او با خدا است اگر خواست او را می آمرزد و اگر خواست او را عذاب می فرماید (یعنی نجات قطعی برایش نیست)».[6]
روایات وارده درباره لزوم مواظبت اوقات نماز و بجا آوردن در وقت، بسیار است. و زیاد سفارش شده که در اول وقت بجا آورده شود و بدون عذر از اول وقت تاخیر انداخته نشود و پیشوایان ما در سخت ترین حالات ، نماز اول وقت را ترک نمی فرمودند.
چنانچه در ارشاد القلوب نقل شده است که حضرت امیرالمومنین ـ علیه السلام ـ در جنگ صفین، یک روز مشغول جنگ بودند و در آن حال بین دو صف به آفتاب می نگریستند ابن عباس پرسید: چرا به آفتاب می نگرید؟ فرمود: ((می خواهم زوال را (که اول وقت نماز ظهر است) بشناسم تا نماز بخوانم. ابن عباس گفت: آیا در این گیرودار اشتغال به جنگ هنگام نماز خواندن است؟ آن حضرت فرمود: ما برای چه با این قوم می جنگیم؟ جنگ ما با آنها برای این است که نماز برپا شود)).
[1]. الغیبه، طوسي، ص271، ح236؛ احتجاج، ج2، ص298؛ مجلسي، محمد باقر، بحارالأنوار، ج52، ص16، ح12؛ شيخ حر عاملي، وسائل الشیعه، ج4، ص201، ح4919.
[2]. فقیه، ج1، ص217، ح651؛ بحارالأنوار، ج79، ص351، ح23.
[3]. وسائل الشیعه، کتاب الصلوة، ابواب المواقیت، باب 1، ج3، ص80.
[4]. همان، ابواب المواقیت، ج3، ص81، ح13.
[5]. همان، کتاب الصلوة، ابواب المواقیت، باب 1، ج3، ص81، ح12.
[6]. همان، کتاب الصلوة، ابواب المواقیت، ج3، ص83، ح23.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 13 امرداد 01
- بازدید
- ۶۵
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.