توضیح وتفسیرحکمت 434 نهج البلاغه چیست ؟
توضیح وتفسیرحکمت 434 نهج البلاغه چیست ؟
پرسش
پاسخ
بيان اصل روايت: و قال ـ عليه السلام ـ :(( اخبر تقله و من الناس من يروي هذا للرسول صلّي عليه و آله و ممّا يقوّي أنّه من کلام امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ ما حکاه ثعلب عن ابن الا عرابي، قال المأمون: لولا أنّ عليّا قال «اخبر تقله» لقلت أقله تخبر؛.
مردم يا هر چيز را بيازماي تا دشمن آن گردي، و بعضي اين جمله را از رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ روايت کرده اند: و آن چه تأييد مي کند اين که اين کلام از سخنان امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ است چون اين روايت را ثعلب از ابن اعرابي نقل کرده است که مأمون خليفه عباسي گفت: اگر علي ـ عليه السلام ـ نگفته بود «اخبر تقله» مي گفتم «اقله تخبر» يعني: دشمن دار تا بيازمايي)).
توضيح: کلام مأمون آلوده به دنيا پرستي و قدرت طلبي است. چون ساختار و مبناي او اين است که: دوستي عيب ها را مي پوشاند. پس نخست بايد هر شخص را دشمن فرضي فرض کرد تا از اين طريق بتوان به شخصيت واقعي او پي برد. ولي اين مبنا با مباني اسلام و کلام امام همراه نيست. چون مردمان پاک سزاوار نمي دانند پيش از آزمايش و امتحان، کسي را دشمن بدانند.[1] و يا قبل از وقوع جرم کسي را مجازات کنند. در صورتي که با مبناي مأمون مي توان بدون امتحان و آزمون، شخصي را دشمن دانست و يا قبل از وقوع جرم فردي را مجازات کرد.
آنچه در اين خصوص قابل دقّت است اين است که: دوستي و دشمني بايد ساختاري، بنيادي، محوري، اصولي، قاعده مند و مبنايي باشد. با اين افق افراد براي دوستي و دشمني و يا تولّي و تبرّي، بايد در ترازوي آزمون، قرار بگيرند و بعد از گزينش دقيق، عميق و واقع بينانه، در مورد آن ها داوري کرد و خوبي ها و بدي هايشان را نمايان کرد. کلام امام در اين خصوص، هم چون قرآن کريم، داراي لايه ها و بطن ها است. يکي از لايه هاي معنايي کلام امام اين است که اگر ظاهر مردم تو را فريفت يا خوش بين کرد، به آن اکتفا نکن، بلکه آن را در ترازوي آزمايش قرار ده که بعد از آن خواهي ديد، ديدگاه تو در مورد آن عوض خواهد شد. ممکن است همان فرد آراسته، از ديد تو بيفتد و زشت و ناپسند جلوه گري نمايد.[2] اکثر مردم ظاهري آراسته دارند ولي با امتحان، بدي هايشان نمايان مي شود.[3] واژه «اخبر» فعل امر است، يعني: امتحان کن بيازماي و واژه تقله فعل مضاع از قلاه يقليه مي باشد که به معناي «دشمن دار او را» مي باشد. يعني زماني که ظاهر و ظاهر سازي شخصي نظر تو را به خود جلب و جذب کرد. به ظاهر آن اکتفاء نکن، بلکه او را در بوته امتحان قرار ده، که چه بسا افق ديد شما نسبت به آن فرد عوض شود و ديدگاه دشمنانه و تبري آميز نسبت به او پيدا کني.[4]
پيامي که امير المومنين علي ـ عليه السلام ـ مي دهند اين است که پديده دشمن شناسي بسيار مهم است. از ظاهر فريبي و ظاهر سازي افراد نبايد گول خورد نه نيازموده و بدون امتحان بايد کسي را دشمن دانست و نه نيازموده و بدون امتحان کسي را دوست داشت و نه مي توان قبل از وقوع جرم، کسي را مجازات کرد بلکه تمام دوستي ها و دشمني ها و يا تولّي و تبرّي، مجازات ها بايد ساختاري، اصولي، قاعده مند و مبنايي باشد و بعد از امتحان و آزمون، در مورد دوستي ها و دشمني هاي افراد داوري کرد اين روايت مي رساند که مؤمن بايد هوشمند قدرتمند باشد و از ظاهر سازي و ظاهر فريبي افراد گول نخورد چه بسا افراد ظاهري آراسته ولي درون شان به شيطان پيوسته و ريا کار و رنگين کمان واره عمل مي کنند و به عکس چه بسا افرادي ظاهري آراسته ندارند ولي دروني وارسته دارند.
خلاصه و نتيجه گيري: ملاک و مبنايي دوستي ها و دشمني ها، تولّي و تبرّي امتحان و گزينش هاي دقيق و عميق است. قبل از امتحان و گزينش دقيق و عميق نمي توان در مورد شناسنامه شخصيتي افراد داوري کرد و نام آن ها را در ليست دشمن يا دوست ثبت کرد.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
متن دعاي جوشن صغير مراجعه فرمائيد که در امر دشمن شناسي، متني بسيار دقيق و عميق است.
[1]. فيض الاسلام، سيد علي نقي، شرح و ترجمه نهج البلاغه، بي جا، بي تا، ج6،ص1289.
[2]. شهيدي، سيد جعفر، نهج البلاغه، ترجمه شهيدي، سيد جعفر، توضيحات حاشيه اي ذيل اين حديث، ص549.
[3]. فيض الاسلام، سيد علي نقي، شرح و ترجمه نهج البلاغه، بي جا، بي تا، ج6،ص1289.
[4]. جماعة المدرسين، نهج البلاغه، قم، موسسه النشر الاسلامي، 1433ش، ص188، قسمت حاشيه.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 12 امرداد 01
- بازدید
- ۸۷
توضیح وتفسیرحکمت 434 نهج البلاغه چیست ؟
- نشان کردن
پرسش
توضیح وتفسیرحکمت 434 نهج البلاغه چیست ؟
پاسخ
بيان اصل روايت: و قال ـ عليه السلام ـ :(( اخبر تقله و من الناس من يروي هذا للرسول صلّي عليه و آله و ممّا يقوّي أنّه من کلام امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ ما حکاه ثعلب عن ابن الا عرابي، قال المأمون: لولا أنّ عليّا قال «اخبر تقله» لقلت أقله تخبر؛.
مردم يا هر چيز را بيازماي تا دشمن آن گردي، و بعضي اين جمله را از رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ روايت کرده اند: و آن چه تأييد مي کند اين که اين کلام از سخنان امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ است چون اين روايت را ثعلب از ابن اعرابي نقل کرده است که مأمون خليفه عباسي گفت: اگر علي ـ عليه السلام ـ نگفته بود «اخبر تقله» مي گفتم «اقله تخبر» يعني: دشمن دار تا بيازمايي)).
توضيح: کلام مأمون آلوده به دنيا پرستي و قدرت طلبي است. چون ساختار و مبناي او اين است که: دوستي عيب ها را مي پوشاند. پس نخست بايد هر شخص را دشمن فرضي فرض کرد تا از اين طريق بتوان به شخصيت واقعي او پي برد. ولي اين مبنا با مباني اسلام و کلام امام همراه نيست. چون مردمان پاک سزاوار نمي دانند پيش از آزمايش و امتحان، کسي را دشمن بدانند.[1] و يا قبل از وقوع جرم کسي را مجازات کنند. در صورتي که با مبناي مأمون مي توان بدون امتحان و آزمون، شخصي را دشمن دانست و يا قبل از وقوع جرم فردي را مجازات کرد.
آنچه در اين خصوص قابل دقّت است اين است که: دوستي و دشمني بايد ساختاري، بنيادي، محوري، اصولي، قاعده مند و مبنايي باشد. با اين افق افراد براي دوستي و دشمني و يا تولّي و تبرّي، بايد در ترازوي آزمون، قرار بگيرند و بعد از گزينش دقيق، عميق و واقع بينانه، در مورد آن ها داوري کرد و خوبي ها و بدي هايشان را نمايان کرد. کلام امام در اين خصوص، هم چون قرآن کريم، داراي لايه ها و بطن ها است. يکي از لايه هاي معنايي کلام امام اين است که اگر ظاهر مردم تو را فريفت يا خوش بين کرد، به آن اکتفا نکن، بلکه آن را در ترازوي آزمايش قرار ده که بعد از آن خواهي ديد، ديدگاه تو در مورد آن عوض خواهد شد. ممکن است همان فرد آراسته، از ديد تو بيفتد و زشت و ناپسند جلوه گري نمايد.[2] اکثر مردم ظاهري آراسته دارند ولي با امتحان، بدي هايشان نمايان مي شود.[3] واژه «اخبر» فعل امر است، يعني: امتحان کن بيازماي و واژه تقله فعل مضاع از قلاه يقليه مي باشد که به معناي «دشمن دار او را» مي باشد. يعني زماني که ظاهر و ظاهر سازي شخصي نظر تو را به خود جلب و جذب کرد. به ظاهر آن اکتفاء نکن، بلکه او را در بوته امتحان قرار ده، که چه بسا افق ديد شما نسبت به آن فرد عوض شود و ديدگاه دشمنانه و تبري آميز نسبت به او پيدا کني.[4]
پيامي که امير المومنين علي ـ عليه السلام ـ مي دهند اين است که پديده دشمن شناسي بسيار مهم است. از ظاهر فريبي و ظاهر سازي افراد نبايد گول خورد نه نيازموده و بدون امتحان بايد کسي را دشمن دانست و نه نيازموده و بدون امتحان کسي را دوست داشت و نه مي توان قبل از وقوع جرم، کسي را مجازات کرد بلکه تمام دوستي ها و دشمني ها و يا تولّي و تبرّي، مجازات ها بايد ساختاري، اصولي، قاعده مند و مبنايي باشد و بعد از امتحان و آزمون، در مورد دوستي ها و دشمني هاي افراد داوري کرد اين روايت مي رساند که مؤمن بايد هوشمند قدرتمند باشد و از ظاهر سازي و ظاهر فريبي افراد گول نخورد چه بسا افراد ظاهري آراسته ولي درون شان به شيطان پيوسته و ريا کار و رنگين کمان واره عمل مي کنند و به عکس چه بسا افرادي ظاهري آراسته ندارند ولي دروني وارسته دارند.
خلاصه و نتيجه گيري: ملاک و مبنايي دوستي ها و دشمني ها، تولّي و تبرّي امتحان و گزينش هاي دقيق و عميق است. قبل از امتحان و گزينش دقيق و عميق نمي توان در مورد شناسنامه شخصيتي افراد داوري کرد و نام آن ها را در ليست دشمن يا دوست ثبت کرد.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
متن دعاي جوشن صغير مراجعه فرمائيد که در امر دشمن شناسي، متني بسيار دقيق و عميق است.
[1]. فيض الاسلام، سيد علي نقي، شرح و ترجمه نهج البلاغه، بي جا، بي تا، ج6،ص1289.
[2]. شهيدي، سيد جعفر، نهج البلاغه، ترجمه شهيدي، سيد جعفر، توضيحات حاشيه اي ذيل اين حديث، ص549.
[3]. فيض الاسلام، سيد علي نقي، شرح و ترجمه نهج البلاغه، بي جا، بي تا، ج6،ص1289.
[4]. جماعة المدرسين، نهج البلاغه، قم، موسسه النشر الاسلامي، 1433ش، ص188، قسمت حاشيه.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 12 امرداد 01
- بازدید
- ۸۷
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.