از ديدگاه امام علي ـ عليه السلام ـ تجارت از چه جایگاهی بر خوردار است؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

از ديدگاه امام علي ـ عليه السلام ـ تجارت از چه جایگاهی بر خوردار است؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

در فرهنگ اسلام، اقتصاد و تجارت از جايگاه ويژه اي برخوردار است. آيات زيادي از قرآن کريم به اقتصاد و تجارت اشاره دارد و در اين راستا کتاب هاي مستقلي نيز نوشته شده است. چهارده معصوم ـ عليهم السلام ـ ، در مورد اقتصاد و تجارت سخن گفته اند. بسياري از دعاها بر توسعه روزي اشاره دارند، در وسايل الشيعه، دو جلد مطلب روايي فقط در مورد تجارت و زراعت آمده است.[1]

از امام علي ـ عليه السلام ـ در مورد اقتصاد و تجارت روايات زيادي در نهج البلاغه و کتاب هاي روايي ديگر نقل شده است. در اين بخش به برخي از آن ها اشاره مي شود.

1. امام در مورد با ارزش بودن تجارت مي فرمايد: «ثمّ استوص بالتجّار و ذوي الصناعات و أوص بهم خيرا المقيم منهم و المضطرب بماله و المترفّق ببدنه فإنّهم موادّ المنافع...؛[2] ديگر اين که نيکي به بازرگانان و صنعتگران را بر خود بپذير، و سفارش کردن به نيکويي درباره آنان را به عهده گير، چه کسي که بر جاي بود و چه آن که با مال خود از اين سو بدان سود رود و با دسترنج خود کسب کند، که آنان مايه هاي منفعتند و پديد آورندگان وسيله هاي آسايش و راحت. و آورنده آن از جاهاي دور دست و دشوار، در بيابان و دريا و دشت و کوهسار، جايي که مردمان در آنجا گرد نيايند و در رفتن بدان جا دليري ننمايند. اين بازرگانان مردمي آرامند و نمي ستيزند و آشتي جويند و فتنه نمي انگيزند. به کار آنان بنگر چه در آنجا باشند، که خود به سر مي بري و يا در شهرهاي ديگر. و با اين همه بدان، ميان بازرگانان بسيار کسانند که معاملتي بد دارند بخيلند و در پي احتکارند. سود خود را مي کوشند و کالا را به هر بها که مي خواهند مي فروشند، و اين سود جويي و گرانفروشي زياني است براي همگان، و عيب است بر واليان. پس بايدت از احتکار منع نمود که رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ از آن منع فرمود. و بايد خريد و فروش آسان صورت پذيرد و با ميزان عدل انجام گيرد. با نرخ هاي ـ رايج بازار ـ نه به زيان فروشنده و نه خريدار. و آن که پس از منع تو دست به احتکار زند او را کيفر ده و عبرت ديگران گردان، و در کيفر او اسرف مکن».

2. امام در رابطه با ضوابط فقهي و تجارت فرمود: «من اتّجر بغير فقه ارتطم في الرّبا».[3] يعني: «آن که بي دانستن فقه به بازرگاني و تجارت پرداخت، خود را در ورطه ربا انداخت».

3. امام در مورد پاکي و آلودگي تجارت مي فرمايند: «کجايند پرهيزگاران در کسب و کار، و يا پاکيزگان در راه و رفتار؟ آيا جز اين است که همگان رخت بر بستند، و از اين جهان پست و گذران، و تيره کننده عيش بر مردمان، دل گسستند؟ و شما مانديد! گروهي خوار و بي مقدار».[4]

 

5 4. اميرمؤمنان علي ـ عليه السلام ـ در حديثي مي فرمايند: «معيشت مردمان از پنج چيز است: حکومت و فرمانروايي ـ کشاورزي و عمران و آبادي ـ بازرگاني ـ اجاره ـ صدقه ها».[5]

 6. امام علي ـ عليه السلام ـ فرمودند:(( کارهاي سپاهيان، فرمانروايان، قضات و کارگران قوام پيدا نمي کند، جز به تجارت تجارت کنندگان و صنعت صنعت گران)).[6]

7. در روايت آمده است حضرت علي ـ عليه السلام ـ ((در گرماي نيمروز براي رفع نيازمندي ها و تجارت بيرون مي آمد و مي خواست خداوند او را ببيند که در طلب روزي حلال خود را به رنج و زحمت مي اندازد)).[7]

8. در روايتي ديگر از علي ـ عليه السلام ـ آمده است:(( خداوند پيشه ور و تاجر امين را دوست دارد)).[8]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ کتاب موازنه اسلامي بين دنيا و آخرت، اثر گروهي از فضلا و اساتيد.

 

[1]. وسايل الشيعه، ج12 و 13.

[2]. نهج البلاغه، نامه 53.

[3]. نهج البلاغه، کلمات قصار، 447.

[4]. نهج البلاغه، خطبه 129.

[5]. گروهي از فضلا و اساتيد، موازنه اسلامي بين دنيا و آخرت، قم، موسسه در راه حق، بي تا، ص21.

[6]. همان، ص17 و 18.

[7]. همان، ص18.

[8]. وسايل الشيعه، ج12، ص13.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
12 امرداد 01
بازدید
۲۰۰
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.