خواهشمند است مراتب فوق را بررسي و در صورت صحت منابع آنها را اعلام فرماييد.

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

زماني از تلويزيون از يک روحاني به نام آيت الله سعادت حديثي از رسول خدا شنيدم که گويا با مولا علي ـ عليه السلام ـ در حال خوردن خرما بودند. ايشان فرمودند که «يا علي خداوند به سبب وجود شما خرما را شيرين نمود» و يا اين که زماني رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رو به کوه احد نمودند و گفتند که: «کوه احد مرا دوست دارد من هم کوه احد را دوست دارم» و سپس رو به کوه ديگري نموده فرمودند: «کوه... مرا دوست ندارد من هم کوه... را دوست ندارم» خواهشمند است مراتب فوق را بررسي و در صورت صحت منابع آنها را اعلام فرماييد.

پاسخ کارشناسی

پاسخ

مرحوم امين الاسلام طبرسي در کتاب «اعلام الوري» صفحه 131 از ابي حميد ساعدي نقل مي کند که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در بازگشت از غزوه تبوک هنگام ورود به مدينه اشاره به کوه احد نموده و فرمودند: «... اين کوه احد است که ما را دوست دارد و ما نيز آن را دوست مي داريم».[1]

رواياتي از اين دست که در آنها از حب و بغض جمادات و حيوانات، سخن گفتن آنها، ايمان و اقرار آنها سخن به ميان آمده است در کلمات اهلبيت ـ عليهم السلام ـ بسيار است. تمام اين کارها و رفتارها از موجودي سر مي زند که داراي «شعور» باشد. بنابراين براي تبيين چنين رواياتي بايد «وجود شعور در جمادات و حيوانات» ثابت شود.

خداوند متعال در قرآن کريم آيه 44 سوره اسراء مي فرمايد: «آسمان هاي هفتگانه و زمين و کساني که در آنها هستند تسبيح او مي گويند و هيچ چيزي نيست مگر اين که به ستايش او تسبيح مي گويند و ليکن تسبيح آنها را به طور عميق نمي فهميد».

و در آيه 6 سوره الرحمن مي فرمايد: «و گياه و درخت براي او سجده مي کنند». بديهي است که اشياء يک شناخت (هر چند اجمالي) از خداوند دارند که به تسبيح و سجودش مشغولند.

خداوند متعال در برخي موارد جمادات را مورد خطاب خود قرار مي دهد و به آنها امر و نهي مي کند. مثلاً در جريان طوفان نوح در آيه 44 سوره هود مي فرمايد: «و گفته شد: اي زمين! آبت را فرو بر و اي آسمان! خودداري کن...».

درباره حضرت داود ـ عليه السلام ـ در آيه 10 سوره سباء مي فرمايد: «و به يقين به داود از جانب خود بخششي داديم (و گفتيم) اي کوه ها همراه پرندگان با او (در تسبيح حق) هم آواز شويد».

اين آيات و آيات ديگري در قرآن کريم وجود دارد که بيانگر وجود شعور در جمادات و حيوانات مي باشد هر چند براي ما مردمان عادي قابل درک نيست همان گونه که خداوند تصريح فرمود که شما تسبيح آنان را در نمي يابيد.

ما سميعيم و بصيريم و هشيم        با شما نامحرمان ما خامشيم

اما از خود قرآن استفاده مي شود که پيامبران و بندگان خالص خداوند آن شعور را عميقاً مي فهمند و با آن رابطه برقرار مي کنند. «مجازات هدهد توسط حضرت سليمان در صورت عدم عذر موجه» و «خبر آوردن هدهد از سرزمين سبا براي حضرت سليمان» و «لبخند آن حضرت از سخن ملکه مورچگان» که در سوره مبارکه نمل آمده است از اين جمله اند.

در کتاب هاي تاريخ و سيره پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ معجزات زيادي در ارتباط آن حضرت با جمادات ذکر کرده اند. ما به دو مورد از مشهورترين آنها اشاره مي کنيم که بيانگر شعور جمادات است:

الف) ناله کردن ستون مسجد در کناره گرفتن پيامبر از آن که به همين خاطر آن ستون به «حنانه» شهرت يافت.

ب) به حرف درآمدن شن ريزه ها در دست آن حضرت و اقرار به يگانگي خداوند و پيامبري آن حضرت.[2]

علم فلسفه نيز وجود نوعي آگاهي و شعور را براي تمام موجودات عالم (اعم از جمادات و نباتات) ثابت مي کند.

امروزه پيشرفت علم اسرار بسيار شگفت انگيز و پيچيده اي را از ارتباط بين موجودات عالم (از جمادات و نباتات) کشف کرده است.

در کتاب هاي حديثي ما رواياتي مانند روايت کوه احد (که در بالا ذکر شد) بسيارند که حاکي از شعور جمادات و يا حيوانات مي باشند.

اينک ما به چند مورد ديگر اشاره مي کنيم:

امام رضا ـ عليه السلام ـ از پدرانش از علي ـ عليه السلام ـ روايت مي کند که شنيدم پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: «علي جان! انگشتر عقيق در دست کنيد چرا که اولين کوهي (سنگي) است که به يگانگي خداوند و پيامبري من و جانشيني تو اقرار کرد».[3] در کتاب وسائل الشيعه مي نويسد که شخصي از امام صادق ـ عليه السلام ـ درباره (پرستو) سئوال کرد، حضرت فرمودند: «به او آزار نرسانيد چون او کسي را آزار نمي دهد و او پرنده اي است که ما اهلبيت را دوست مي دارد».[4]

در مورد اين که اهلبيت و شيعيان آنها خرما را دوست مي دارند احاديث زيادي در کتاب هاي روايي نقل شده است. اما در مورد شيرين شدن خرما که در سئوال مطرح گرديده است حديث مستقلي در کتاب هاي معتبر يافت نشد ولي توجه شما را به حديث ديگري در اين زمينه جلب مي کنيم.

علامه مجلسي به نقل از کتاب الاختصاص شيخ مفيد(ره) ضمن نقل داستاني از امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ روايت مي کند که خطاب به قنبر (ره) فرمودند: «همانا خداوند تبارک و تعالي ولايت (و دوستي) ما را بر اهل آسمان ها و زمين از جن و انس و خرما و غير آن ارايه کرد پس هر کدام از آنها ولايت ما را پذيرفت پاک و پاکيزه و گوارا و شيرين گرديد و هر که نپذيرفت ناپاک و پست و بدبو گرديد».[5]

بنابراين اين که مي بينيم در روايات متعددي از پيامبر اعظم و اهلبيت ـ عليهم السلام ـ کارهايي به جمادات و حيوانات نسبت داده شده است که فقط به موجود داراي شعور قابل اسناد است مبناي قرآني و عقلي دارد و فرقي بين آنها نيست؛ چه تسبيح و اقرار به يگانگي خداوند، چه سخن گفتن، چه اظهار دوستي يا صلوات بر خاندان پيامبر ـ عليهم السلام ـ و اذعان به ولايت آنان و مانند آن. زيرا بيان کرديم که قرآن کريم و فلسفه و حتي علم جديد تمام موجودات جهان را صاحب شعور مي داند.

در پايان بحث توجه به اين نکته را لازم مي دانيم که چنين مباحثي از ضروريات دين نيست و اين طور نيست که اگر کسي آن را نپذيرد از دايره اسلام يا تشيع خارج شود بلکه از فروعات عقايد ماست و عدم فهم يا اعتقاد به اين بحث آسيبي به مسلمانان و شيعه بودن ما نمي رساند و مي توانيم با تقويت اصول اصيل اعتقادي زمينه را براي درک بهتر و اعتقاد به چنين مباحث فرعي فراهم سازيم.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ سفينة البحار، شيخ عباس قمي.

2ـ ادب فناي مقربان (شرح زيارت جامعه کبيره) آيت الله جوادي آملي.

3ـ ناله حنانه، عبدالامير صادقي.

 

 

[1]. قمي، شيخ عباس ، سفينة البحار، مشهد، آستان قدس رضوي، 1375ش، ج1، ص34.

[2]. صادقي، عبدالامير، ناله حنانه، قم، نشر حضرت معصومه(س)، 1385.

[3]. مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار (110 جلدي)، قم، اسلاميه، ج27، ص280.

[4]. حرعاملي، وسائل الشيعه، قم، اسلاميه، ج24، ص149.

[5]. بحارالانوار، همان، ج27، ص282.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
3 شهریور 01
بازدید
۸۲
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.