ائمه اطهار ـ عليهم السلام ـ در احاديث، مردم را بيش تر به چه چيزي موعظه مي كنند؟
ائمه اطهار ـ عليهم السلام ـ در احاديث، مردم را بيش تر به چه چيزي موعظه مي كنند؟
پرسش
پاسخ
در ابتدا لازم است به اين نكته توجه شود كه مسائل اسلامي در يك دسته بندي به سه دسته تقسيم مي شود:
الف) اعتقادات و يا همان اصول دين، (توحيد، نبوت، عدل، امامت، معاد).
ب) فروع دين و احكام مانند روزه، نماز، خمس، زكات، حج، و جهاد، امر به معروف و نهي از منكر، تولي و تبري... .
ج) اخلاقيات و مواعظ.
در بخش اعتقادات در قرآن كريم بعد از توحيد، بيش از همه به مسئله معاد سفارش شده، طبق تحقيق يكي از محققان بيش از 2000 آيه يعني ثلث قرآن مربوط به معاد مي باشد.[1] اما در كلام ائمه بيش از همه به مسئله امامت و ولايت سفارش شده است چنان كه پيامبر اكرم نيز بيش از هفتاد مورد مردم را به مسئله امامت علي ـ عليه السلام ـ و اولاد او سفارش نمود.
امام باقر ـ عليه السلام ـ فرمود: اسلام بر پنج چيز بنا شده است: نماز، زكات، روزه حج و ولايت و لم يناد بشيء ما نودي بالولايه؛ و به هيچكدام باندازه ولايت سفارش نشده است.[2] و همين طور امامان ديگر به مسئله امامت سفارش نموده اند از جمله امام هشتم در نيشابور بعد از طرح مسئله توحيد به عنوان دژ محكم الهي، امامت و ولايت خويش را جزء شروط توحيد دانست.
اما در بخش احكام بيشترين و مهم ترين سفارشات درباره نماز است. پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نماز را چشم روشني خود دانست و علي ـ عليه السلام ـ آن را نردبان ترقي و معنويت دانست، حضرت باقر آن را عمود و ستون دين ناميد و حضرت صادق ـ عليه السلام ـ آن را بهترين عمل خواند و فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ فرمود: هر كس نماز را سبك بشمارد به بلا گرفتار مي شود.[3] و حضرت صادق ـ عليه السلام ـ در لحظه جان دادن فرمود: «شفاعت ما به كسي كه نمازش را سبك بشمارد نمي رسد»[4] و حضرت باقر ـ عليه السلام ـ نيز فرمود: «اولين چيزي كه در روز قيامت محاسبه مي شود نماز است».[5]
اما در بحث اخلاق و مواعظ، بيشترين سفارشات متوجه دو امر است:
1. حسن خلق
پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: «اسلام حسن خلق است».[6]
علي ـ عليه السلام ـ فرمود: «اخلاق نيكو ريشه همه نيكي هاست».[7]
و حضرت صادق ـ عليه السلام ـ فرمود: «در زندگي گوارتر از خوشي اخلاق نيست».[8]
2. تقوا و پروا پيشگي
در بحث مواعظ، بيشترين موعظه هاي معصومين ـ عليهم السلام ـ به مردم درباره تقوا بوده است كه به نمونه هايي اشاره مي شود.
علي ـ عليه السلام ـ فرمود: «تقوي ريشه اخلاق است».[9]
و بارها فرمود: «اوصيكم بتقوي الله؛ شما را به تقوي سفارش مي كنم»[10] حتي در آخرين لحظات در ضمن وصيت نامه خود مردم را به تقوا سفارش نمود. و درخطبه همام يا همان متقين[11] وقتي همام موعظه خواست او را با صفات متقين به گونه اي آشنا نمود كه بعد از فهميدن جان را فدا نمود.
امام باقر ـ عليه السلام ـ به سعد الخير فرمود: «تو را به تقوا وصيت مي كنم كه در آن نجات از هلاكت است».[12]
و امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمود: «كسي كه به تقواي الهي چنگ بزند خداوند او راحفظ مي كند».[13]
و رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله سلم ـ فرمود: «اعمل بفرائض الله تكن اتقي الناس؛ به واجبات الهي عمل كن تا با تقوا ترين مردم باشي».[14]
در نتيجه بايد گفت: سفارش معصومان در بخش اعتقادات بعد از توحيد و معاد بيش تر به ولايت و امامات بوده است.
و در قسمت احكام بيش ترين سفارشات متوجه نماز و انجام آن در وقت و مراعات نمودن شرائط ظاهري و باطني آن است.
و در قسمت اخلاق و مواعظ، به خوش اخلاقي و از همه بيشتر به تقوا و پروا پيشگي سفارش نموده اند و امامي نيست كه سفارش به تقوا نكرده باشد و در ضمن مواعظ خويش به آن اشاره ننموده باشد.
به همين جهت در نماز جمعه هم سفارش شده، كه مردم را به تقوا دعوت نمايند.
[1]. مصباح يزدي، محمد تقي، آموزش عقائد، شركت پخش و نشر بين الملل، ص341.
[2]. محمد بن يعقوب كليني، اصول كافي، دارالكتب الاسلاميه، ج2، ص21.
[3]. ر.ك: محمدي ري شهري، محمد، منتخب ميزان الحكمه، ترجمه سيد حميد حسيني، قم، دارالحديث، 1382ش، ص298ـ302.
[4]. همان، ص302.
[5]. همان، ص298.
[6]. همان، ص170.
[7]. همان، ص170.
[8]. همان، ح1936.
[9]. نهج البلاغه، حكمت 410.
[10]. منتخب ميزان الحكمه، همان، ص543، ح 6655، 6656، 6653.
[11]. نهج البلاغه، خطبه 193.
[12]. محمد بن يعقوب کليني، كافي، ج8، ص52؛ منتخب ميزان الحكمه، همان، ص544.
[13]. منتخب ميزان الحكمه، همان، ص544، ح6670
[14]. همان، ص546؛ بحارالانوار، ج71، ص196، ح4.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 شهریور 01
- بازدید
- ۶۴
ائمه اطهار ـ عليهم السلام ـ در احاديث، مردم را بيش تر به چه چيزي موعظه مي كنند؟
- نشان کردن
پرسش
ائمه اطهار ـ عليهم السلام ـ در احاديث، مردم را بيش تر به چه چيزي موعظه مي كنند؟
پاسخ
در ابتدا لازم است به اين نكته توجه شود كه مسائل اسلامي در يك دسته بندي به سه دسته تقسيم مي شود:
الف) اعتقادات و يا همان اصول دين، (توحيد، نبوت، عدل، امامت، معاد).
ب) فروع دين و احكام مانند روزه، نماز، خمس، زكات، حج، و جهاد، امر به معروف و نهي از منكر، تولي و تبري... .
ج) اخلاقيات و مواعظ.
در بخش اعتقادات در قرآن كريم بعد از توحيد، بيش از همه به مسئله معاد سفارش شده، طبق تحقيق يكي از محققان بيش از 2000 آيه يعني ثلث قرآن مربوط به معاد مي باشد.[1] اما در كلام ائمه بيش از همه به مسئله امامت و ولايت سفارش شده است چنان كه پيامبر اكرم نيز بيش از هفتاد مورد مردم را به مسئله امامت علي ـ عليه السلام ـ و اولاد او سفارش نمود.
امام باقر ـ عليه السلام ـ فرمود: اسلام بر پنج چيز بنا شده است: نماز، زكات، روزه حج و ولايت و لم يناد بشيء ما نودي بالولايه؛ و به هيچكدام باندازه ولايت سفارش نشده است.[2] و همين طور امامان ديگر به مسئله امامت سفارش نموده اند از جمله امام هشتم در نيشابور بعد از طرح مسئله توحيد به عنوان دژ محكم الهي، امامت و ولايت خويش را جزء شروط توحيد دانست.
اما در بخش احكام بيشترين و مهم ترين سفارشات درباره نماز است. پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نماز را چشم روشني خود دانست و علي ـ عليه السلام ـ آن را نردبان ترقي و معنويت دانست، حضرت باقر آن را عمود و ستون دين ناميد و حضرت صادق ـ عليه السلام ـ آن را بهترين عمل خواند و فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ فرمود: هر كس نماز را سبك بشمارد به بلا گرفتار مي شود.[3] و حضرت صادق ـ عليه السلام ـ در لحظه جان دادن فرمود: «شفاعت ما به كسي كه نمازش را سبك بشمارد نمي رسد»[4] و حضرت باقر ـ عليه السلام ـ نيز فرمود: «اولين چيزي كه در روز قيامت محاسبه مي شود نماز است».[5]
اما در بحث اخلاق و مواعظ، بيشترين سفارشات متوجه دو امر است:
1. حسن خلق
پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: «اسلام حسن خلق است».[6]
علي ـ عليه السلام ـ فرمود: «اخلاق نيكو ريشه همه نيكي هاست».[7]
و حضرت صادق ـ عليه السلام ـ فرمود: «در زندگي گوارتر از خوشي اخلاق نيست».[8]
2. تقوا و پروا پيشگي
در بحث مواعظ، بيشترين موعظه هاي معصومين ـ عليهم السلام ـ به مردم درباره تقوا بوده است كه به نمونه هايي اشاره مي شود.
علي ـ عليه السلام ـ فرمود: «تقوي ريشه اخلاق است».[9]
و بارها فرمود: «اوصيكم بتقوي الله؛ شما را به تقوي سفارش مي كنم»[10] حتي در آخرين لحظات در ضمن وصيت نامه خود مردم را به تقوا سفارش نمود. و درخطبه همام يا همان متقين[11] وقتي همام موعظه خواست او را با صفات متقين به گونه اي آشنا نمود كه بعد از فهميدن جان را فدا نمود.
امام باقر ـ عليه السلام ـ به سعد الخير فرمود: «تو را به تقوا وصيت مي كنم كه در آن نجات از هلاكت است».[12]
و امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمود: «كسي كه به تقواي الهي چنگ بزند خداوند او راحفظ مي كند».[13]
و رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله سلم ـ فرمود: «اعمل بفرائض الله تكن اتقي الناس؛ به واجبات الهي عمل كن تا با تقوا ترين مردم باشي».[14]
در نتيجه بايد گفت: سفارش معصومان در بخش اعتقادات بعد از توحيد و معاد بيش تر به ولايت و امامات بوده است.
و در قسمت احكام بيش ترين سفارشات متوجه نماز و انجام آن در وقت و مراعات نمودن شرائط ظاهري و باطني آن است.
و در قسمت اخلاق و مواعظ، به خوش اخلاقي و از همه بيشتر به تقوا و پروا پيشگي سفارش نموده اند و امامي نيست كه سفارش به تقوا نكرده باشد و در ضمن مواعظ خويش به آن اشاره ننموده باشد.
به همين جهت در نماز جمعه هم سفارش شده، كه مردم را به تقوا دعوت نمايند.
[1]. مصباح يزدي، محمد تقي، آموزش عقائد، شركت پخش و نشر بين الملل، ص341.
[2]. محمد بن يعقوب كليني، اصول كافي، دارالكتب الاسلاميه، ج2، ص21.
[3]. ر.ك: محمدي ري شهري، محمد، منتخب ميزان الحكمه، ترجمه سيد حميد حسيني، قم، دارالحديث، 1382ش، ص298ـ302.
[4]. همان، ص302.
[5]. همان، ص298.
[6]. همان، ص170.
[7]. همان، ص170.
[8]. همان، ح1936.
[9]. نهج البلاغه، حكمت 410.
[10]. منتخب ميزان الحكمه، همان، ص543، ح 6655، 6656، 6653.
[11]. نهج البلاغه، خطبه 193.
[12]. محمد بن يعقوب کليني، كافي، ج8، ص52؛ منتخب ميزان الحكمه، همان، ص544.
[13]. منتخب ميزان الحكمه، همان، ص544، ح6670
[14]. همان، ص546؛ بحارالانوار، ج71، ص196، ح4.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 شهریور 01
- بازدید
- ۶۴
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.