آيا روايت معتبری داريم که ابوبکر و عمر به بهشت می روند ؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آيا روايت معتبری داريم که ابوبکر و عمر به بهشت می روند ؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

برای روشن شدن بيشتر اين مطلب بايستی از چند منظر به واقعه نگاه کرد :

1. کارهای ابوبکر و عمر در زمان رسول خدا صلی الله عليه واله وسلم و بعد از رحلت آن بزرگوار

بنا به دلايل و شواهد مسلم تاريخي ابوبكر و عمر نه كمك شايان و قابل توجه به اسلام كرده اند و نه داراي اخلاق نيك بوده اند. آن دو هيچ گاه براي دفاع از اسلام و خدمت به آن مخلصانه گام برنداشته اند. هر چند با رسول خدا بوده اند و از اين جهت جزء اصحاب ايشان به حساب مي آيند. بديهي است كه صرف همراهي با رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ دليل بر نيك و خوب بودن و شايستگي كسي نمي شود. زيرا چه بسا كساني بودند كه به ظاهر ايمان  آورده و با زبان به وحدانيت خدا و رسالت محمد ـ صلّي الله عليه و آله ـ شهادت مي دادند و در حالي كه در حقيقت در پي شكست اسلام بوده اند. قرآن كريم مي فرمايد: گروهي از مردم گويند كه ايمان آورده ايم به خدا و روز قيامت و حال آنكه ايمان نياورده اند. مي خواهند كه خدا و اهل ايمان را فريب دهند.[1] پديده نفاق منحصر به گفتار نبوده؛ بلكه منافقان در عمل و رفتارشان نيز دوگانه رفتار مي كرده اند. در جريان جنگ تبوك وقتي پيامبر اسلام به مدينه برمي گشت منافقيني كه جزو صحابة پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ بودند در «عقبه» در ميان راه تبوك، مترصد فرصتي بودند تا در راه بازگشت، رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ را كشته و ترور نمايند، جبرئيل رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ را آگاه كرد، آن حضرت كساني را فرستاد تا آنان را از آنجا برانند، حذيفه در كنار رسول خدا بود و برخي از منافقين را شناخت و آن حضرت ديگران را نيز به او معرفي كرد.[2] ابن حزم اندلس از علمای سني، در كتاب«المحلّي» گفته است: از جمله كسانيكه در ترور پيامبر نقش داشتند ابوبكر و عمر مي باشند.[3]

صنعانی ديگر عالم سنی نيز می نويسد : در صلح حديبيّه عمر به رسول خدا به شدّت اعتراض  مي كند؛ حضرت در پاسخ به او مي گويد: من بندة خدا و فرستادة او هستم و هرگز با فرمان او مخالفت نمي كنم، پس از آن عمر كه هنوز ترديدش برطرف نشده بود، نزد ابوبكر مي رود و همين مطالب بين آنها رد و بدل مي شود. ابن عباس مي گويد:كه عمر در دوران خلافتش به من گفت: اگر آن روز كساني را مي يافتم كه به آن واسطه دست از مسلماني بر ميداشتند من هم بر مي داشتم و از اسلام خارج مي شدم.[4]

باز ابن سعد از علمای اهل سنت می آورد :  وقتي پيامبر اسلام مي خواست وصيتنامه اي بنويسد تا امت اسلامي بعد از ايشان منحرف نگردند؛ او مانع از نوشتن مي گردد و نسبت به پيامبر اسلامي بي احترامي نموده و مي گويد:«العياذ بالله» (ان الرجل ليهجر) مرد هزيان مي گويد!![5]

در حديثي از امام علي ـ عليه السّلام ـ نقل شده كه آن حضرت فرمود: روز خندق وقتي عمر و بن عبدُود عمر را با اسم صدا زد عمر رو برگردانيد و به دوستانش پناه برد. در آن حال وي (عمر) با چهار نفر از همراهانش كه با هم هم راي شدند كه اگر دشمن از هر سو به ما حمله كند محمد را با دارو و دسته اش تحويل دشمن دهيم و خود را به سلامت برهانيم. ابوبكر وعده خدا و رسول ـ صلّي الله عليه و آله ـ را در پيروزي اسلام بر كفر قبول ننمود و به صراحت گفت ما بُت بزرگ را نگه ميداريم و او را عبادت مي كنيم زيرا ما در أمان نيستيم كه پيامبر پيروز شود. اين بت بزرگ را نگاه ميداريم تا براي ما ذخيره باشد اگر قريش بر پيامبر غلبه نمود، پرستش اين بُت را آشكار مي سازيم و به آنها اعلام ميداريم كه دين ما از دين شما جدا نيست و اگر پيامبر پيروز شد ما در خفا اين بت را عبادت مي كنيم!![6]

در جنگ ها نيز آن دو كاري انجام نداده اند. در جنگ احد فرار نمودند و پيامبر را تنها گذاشتند.[7]

ابن ابی شعبه نيز که از اهل سنت است می گويد: در جنگ خيبر وقتي پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ آنها را به عنوان فرمانده سپاه منسوب نمود، از گشودن قلعه عاجز مانده و فرار كردند.[8]

بلاذری سنی هم گويد : و همچنين در آخرين روزهاي عمر شريف رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ وقتي آن حضرت به ابوبكر و عمر دستور مي دهد كه با سپاه اسامه رهسپار جنگ شوند آن ها تعلُّل مي كنند هر چه پيامبر اصرار مي نمايد كه به سپاه اسامه ملحق شوند، آنها در مدينه مي مانند و بطور صريح با رسول خدا مخالفت مي كنند.[9]

 آن دو از نگاه اخلاقي هم وضعيت خوبي نداشته اند، ابوبكر كه از عمر اندكي بهتر است مي گويد: من شيطاني دارم كه هميشه مرا فريب مي دهد.[10] عمر شخصي عبوس و تند مزاج بود[11] و اوّلين كسي است كه شلاّق «درّه» در دست گرفت،[12] درباره چوبدستي او گفته است كه ترسناكتر از شمشير حجّاج بوده است[13]

(اين سخنان را از کتاب های اهل سنت آورديم که شائبه تعصب پيش نيايد )

تمبری نيز که از اهل سنت است می نويسد :

 شخصي به عمر مي گويد : مردم از تو خشمگين و متنفرند.  

عمر مي پرسد:  چرا؟

 آن مرد مي گويد: از زبان و عصاي تو،[14]

يكبار غلام زبير در حال نماز متوجه مي گردد كه عمر با«درّه» خود را به طرف او مي آيد. بلافاصله از آنجا فرار مي كند.[15]

از عملكرد ابوبكر و عمر در زمان حيات رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ بدست مي آيد كه آن دو هيچگاه از عمق جان به پيامبر و آئين او ايمان نداشته اند. و اگر بعد از رحلت پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ و حتي در آخرين روزهاي عمر شريف آن حضرت، بطور صريح در مقابل ايشان قرار مي گيرند و سفارشات آن حضرت را در موضوع اهل بيت ـ عليه السّلام ـ و امامت امام علي ـ عليه السّلام ـ ناديده گرفته و كودتاي سقيفه را به وجود مي آورند. تغيير در عقايد و اعمال و رفتار آن نمي باشد بلكه چهره واقعي آن دو كه قبلاً پنهان بوده اند، پديدار مي گردند، آنها اسلام را براي رسيدن به مقاصد دنيوي و رسيدن به قدرت انتخاب نموده اند و هميشه رايي واحد داشته اند، آنان در تمام دروان حيات رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ قرين يكديگر بودند و در خلافت جريان تحولات سقيفه در همه موارد مواضع يكساني داشتند اصرار عمر در پايدار ساختن خلافت ابوبكر براي اين بود كه زمينه را براي خلافت خودش آماده سازد و لذا بلاذری از علمای اهل سنت می نويسد که امام علي ـ عليه السّلام ـ فرمود: او به خاطر آينده خودش در تبعيت خلافت ابوبكر تلاش مي كند.[16]

اين بود گوشه ای از سخنان سنی ها در کتاب های شان از عملکرد ابوبکر و عمر که پرسشگر خود بايد قضاوت کند که اين دو اهل بهشتند يا نه .

2.رفتار آن دو با فاطمه زهرا سلام عليها

فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ تنها يادگار نبي مكرم اسلام بعد از رحلتش بوده و يكي از بانوان بزرگ عصر خويش و به عبارتي سيدة نساء عالميان بود و هميشه در حيات پدر بزرگوارشان مورد لطف و محبت آن حضرت بوده و در روايات زيادي كه در منابع اهل سنت آمده تصريح شده است كه فاطمة زهرا ـ سلام الله عليها ـ افضل زنان جهان بوده و پيامبر در اين رابطه فرموده اند: برترين زنان بهشت خديجه دختر خويلد و فاطمه دختر محمد ـ صلي الله عليه و آله ـ و مريم دختر عمران و آسيه دختر مزاحم[17] (همسر فرعون) هستند. و در جاي ديگر مي فرمايند: بدانيد كه او (زهرا) بانوي تمام زنان در قيامت است.[18]

با توجه به مطالب گفته شده و دهها روايت و حديث ديگر از پيامبر در رابطه با مقام و منزلت حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ و منقبت آن حضرت وجود دارد و بيانگر اين است كه هميشه در دوران حيات پيامبر اين بانوي بزرگ اسلام از طرف صحابة مؤمن مورد احترام واقع مي شد . اما متأسفانه از آنجائي كه صحابه پيامبر از لحاظ ايمان و تقوا در يك اندازه و درجه نبودند و برخي بعد از رحلت پيامبر ـ صلي الله عليه و آله ـ منافع شخصي خود را بر موقعيت و مقام اهل بيت ترجيح دادند و حتي نسبت به تنها يادگار پيامبر يعني فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ بي حرمتي كردند. لذا مورد غضب آن حضرت واقع شدند در اين ميان مواردي را مي توان عنوان كرد كه از طرف ابي بكر و عمر صادر شده و باعث غضب فاطمه از اينها شده بود:

 1) در راستاي بيعت گرفتن از علي ـ عليه السلام ـ  و بني هاشم كه در خانه حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ جمع بودند به زور و تهديد متوسل شدند حتي تهديد به آتش زدن درب خانه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ كردند[19] و با آتش زدن خانه ، بي حرمتي را نسبت به زهرا ـ سلام الله عليها ـ به نهايت رساندند.

2) وقتي ابوبكر و عمر با تني چند از طرفداران خود براي بيعت گرفتن از علي با آن خشم و خشونت خاص[20] خود به درب منزل حضرت زهرا آمد و تهديد به آتش زدن كرد در حالي كه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ و حسنين ـ عليهم السلام ـ داخل خانه بودند. حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ بيرون آمده در كنار در خانه در برابر جمعيت ايستاد و فرمود: اي ابابكر، چه زود بر اهل بيت رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله ـ هجوم و حمله آورديد! به خدا سوگند تا هنگامي كه خدا را ديدار كنم با شما سخن نخواهم گفت.[21] و خطاب به مردم حاضر فرمود: من قومي را نمي شناسم كه مثل شما بَد محضر (بد برخورد) باشند، جنازة رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله ـ را در دست ما رها كرديد، و امر خود را بين خود بريديد (و مسأله رهبري را نزد خودتان بدون مشورت با ما پايان داديد) پس با ما مشورت نكرديد، حق ما را ناديده گرفتيد، گويا اصلاً به جريان روز (غدير) آگاهي نداريد و سوگند به خدا، رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله ـ در آن روز، دوستي و ولايت و سرپرستي علي ـ عليه السلام ـ  را از مردم عَهد گرفت، تا اميد شما را از دستيابي به مقام رهبري قطع كند ولي شما رشته هاي پيوند خود با پيامبرتان را بريديد. «خداوند در دنيا و آخرت بين ما و شما را حكم و داوري كند.»[22]

3) بعد از غصب حق خلافت در حالي كه پيامبر در حيات خود فدك را به حضرت زهرا بخشيده بود ابوبكر دستور غصب و اخراج كارگران حضرت ـ سلام الله عليها ـ را از آن داد و وقتي كه خانم همراه علي ـ عليه السلام ـ  و عباس و ام أيمن براي گرفتن آن پيش ابوبكر آمدند ابوبكر در جواب گفت كه پيامبران از خود ارث نمي گذارند. علي ـ عليه السلام ـ  فرمودند اين را پيامبر در حيات خويش به فاطمه ـ سلام الله عليها ـ بخشيده و ام أيمن هم شهادت دادند كه پيامبر بعد از نزول آيه «و آت ذالقربي حقه» فدك را به دخترش بدستور خداوند بخشيده[23] ولي ابوبكر اين شهادت را قبول نكرده با وجود اينكه عباس و علي ـ عليه السلام ـ  هم شهات دادند بر حقانيت ادعاي زهرا ـ سلام الله عليها ـ ولي قبول نكرد. همچنين روايات فراواني گواه آن است كه پيامبر فدك را به دخترش فاطمه ـ سلام الله عليها ـ بخشيده و اين برخلاف ادعاي ابوبكر است كه گفته پيامبر فرموده: ما از خود ارث بجا نمي گذاريم. نمي توانسته ارث باشد بلكه حق مسلم حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ بوده كه توسط ابي بكر و با تحريكات عمر غصب شده.[24] آيا با اين همه اجحاف در حق حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ و شوهرش علي بن ابي طالب مي توان گفت كه صحابه همه شان تا آخر عمر حضرت زهرا، حرمت ايشان را نگه داشتند.

ابي بكر در لحظات آخر عمرش ابراز ندامت و پشيماني مي كرد كه چرا با دختر پيامبر چنان معامله اي كرد و اي كاش كه اين كار را نمي كرد.[25]

روايت ديگري كه از آن حضرت است از ظلمي كه به زهرا ـ سلام الله عليها ـ مي كنند خبر مي دهند: هرگاه كه فاطمه را مي نگرم بيادم مي آيد ستمي و ظلمي كه بعد از من به او روا خواهند داشت. گويا با فاطمه حاضرم و مي نگرم كه ظلم و ذلت داخل سراي او مي شود و هتك حرمت او مي گردد و حق او را غصب مي نمايند و او را از ارثش منع مي كنند و پهلوي او را مي شكنند و جنين او را سقط مي كنند و او فرياد مي كند يا محمدا، و كسي بفرياد او نمي رسد.[26]

اين در حالی است که خود اهل سنت در روايات معتبر خود آورده اند که هر که فاطمه را بيازارد رسول خدا را آزرده است و هر رسول خدا بيازارد اهل آتش است و در صحِح بخاری که از کتب معتبر نزد اهل سنت می باشد ،آمده است که فاطمه زهرا وقتی از دنيا رفت که از ابوبکر و عمر ناراضی و غضبناک بود .

3.روايات شيعه در باره اهل بهشت بودن افراد

در ابتدا بايد اشاره شود كه روايات شيعي راجع به كساني كه به اهل بيت ـ عليهم السلام ـ ظلم كرده اند مسايلي مطرح شده و به طول كلي درباره ظالمان به اهل بيت حتي از خلود آنان در عذاب اشاراتي آمده است. مثلاً در روايتي آمده كه فاطمه زهرا فرمود: «وبئس ما قدمت لهم انفسهم ان سخط الله عليهم وفي العذاب هم خالدون»[27] يعني كساني كه به ما ظلم كردند چيزي بدي را براي آخرتشان ذخيره كردند، چون خدا بر آنها غضب كرده و آنها در عذاب جاويدان گرفتار خواهند بود.

 اين تعبير يعني مسئله خلود به ظالمان به اهل بيت در روايتي ديگر نيز مطرح شده،[28]

طبق اين دو روايت معلوم مي شود كه ستمكاران به علي(ع) و اولاد معصوم آن حضرت در عذاب جاودان خواهند بود. و در روايتي ديگر آمده وقتي زنان مهاجر و انصار به حضور فاطمه رسيد و به حضرت عرض كردند: «كيف اصبحت؟» يعني حال شما چگونه است حضرت ضمن بيان فرمود: اصبحت والله عائقة لرجالكنّ... ورغماً لقوم الظالمين»[29] يعني در حال به سر مي برم كه سوگند به خدا از دنياي شما بي زار هستم و بر مردان شما خشمگين، و نها بدليل بي وفاي شان نسبت علي عليه السلام كار بدي انجام دادند و خدا بر آنها غضب كرده و آنان در عذاب جاودان خواهند بود، و ما از افراد ستمگر بي زار هستيم.

 طبق اين گونه روايات می توان گفت که  عذاب جاودان براي كساني كه به اهل بيت(عليهم السلام) ظلم كرده اند وجود دارد و اهل بهشت بودن افرادی که در روايات شيعه و سنی ظالم بودن آنها بر اهل بيت عليهم السلام مسلم است با اين روايان سازگار نيست .

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1. در پاسخ به افسانه شهادت، سيد جواد حسيني طباطبائي.

2. پژوهشي در عدالت صحابه، احمد حسيني يعقوب.

3. السقيفه و فدك، ابوبكر احمد بن عبدالعزيز جوهري.

4. الغدير، ج 7، علامه اميني.

5. رياحين الشريعه، ج 1 و 2، ذبيح الله محلاتي.

6. الاحتجاج، طبرسي.

 

 

[1] . بقره، آية 8.

[2] . جعفريان، رسول، سيرة رسول خدا، 1/647، تهران. دليل ما 1382 هـ..

[3] . ابن حزم، المحلي، 11/224 بي تا بي جا بي نا.

[4] . صنعاني، عبدالرزاق، المصنف، 5/339، بيروت 1397 بي نا.

[5] . ابن سعد، طبقات، 2/242، بيروت، دارصادر بي تا.

[6] . سليم بن قيس، اسرار آل محمد، ص 298 قم، انتشارات علاّمه 1413 هـ.

[7] . سيرة رسول خدا، 1/514.

[8] . ابن ابي شيبه، المنصف 7/393، بيروت، دارالفكر 1409.

[9] . بلاذري، انساب الاشراف، 2/115، بيروت، مؤسسه اعلمي، اول 1394 ق.

[10] . ابن سعد، طبقات الكبري، 3/212، بيروت، دارصادر بي تا.

[11] . ابن ابي الحديد، شرح نهج البلاغه 1/183 مصر، داراحياء العربي، 1387 ق

[12] . طبري، محمد بن جرير، تاريخ طبري، 3/209 قاهره، دارالمعارف، بي تا.

[13] . شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد، 1/188.

[14] . نمبري، عمر، تاريخ مدينه منوره، 2/858، دارالفكر بي تا بي جا.

[15] . بسوي، يعقوب، المعرفة و التاريخ 1/365، بغداد، مطبعة الارشاد، 1394 ق.

[16] . بلاذري، احمد، انساب الاشراف، 1/587 مصر، دارالمعارف بي تا.

[17] . مستدرك الصحيحين، ج 2، ص 497.

[18] . حلية الاولياء، ج 2، ص 142.

[19] . همان، ص 220، و ابن قتيبه، الامامة و السياسة، ج 1، منشورات رضي، چاپ 1388 ق، ص 12.

[20] . ابن ابي الحديد، شرح نهج البلاغه، ترجمه مهدوي، نشر ني، چاپ دوم، 75، ص 103.

[21] . همان، ص 233 و 194.

[22] . ابن قتيبه، الامامة و السياسة، ج 1، منشورات رضي، ص 13 و بيت الاحزان، شيخ عباس قمي، پيشين، ص 97.

[23] . مجلسي، بحارالانوار، ج 29، ص 128، عياشي، تفسير عياشي، ج 2، ص 287.

[24] . گروهي از نويسندگان دانشنامه امام علي، ج 8، پژوهشكده فرهنگ و انديشه اسلامي، چاپ اول، 1380، به نقل از مرعشي نجفي، ملحقات احقاق الحق، ج 3، ص 253، ابوعلي مسند، ج 2، ص 334، ابن حجر، المطالب العاليه، ج 3، ص 367.

[25] . ابن ابي الحديد، شرح نهج البلاغه، ج 1، ترجمه مهدوي دامغاني، نشر ني، چاپ دوم، 75، تهران ص 222.

[26] . ذبيح الله محلاتي، رياحين الشريعه، ج 1، دارالكتب الاسلامي، چاپ ششم، 1373، ص 254.

[27] . محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج 43، باب 7، حديث 8، ص 158، نشر دارالاحياء التراث العربي، بيروت 1403 ق.

[28] . همان، ص 160، حديث 9.

[29] . همان، ص 161، حديث 10.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
1 شهریور 01
بازدید
۱۸۸
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.