در روايات متعدد آمده است هر درد و مرضي كه انسان به آن مبتلا ...

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

در روايات متعدد آمده است هر درد و مرضي كه انسان به آن مبتلا مي‌گردد، كفارة گناهان او محسوب مي‌شود. سؤال اين است كه آيا دردها و بيماري هايي كه از عدم توجه و پيشگيري به علائم بيماري در فردي شكل مي‌گيرد نيز جزء كفارة گناهان او محسوب مي‌شود؟
پاسخ کارشناسی

پاسخ

ز ابتداي كار آخر را ببين                       نباشي تو پشيمان يومِ دين[1]
امام عارفان، علي ـ عليه السّلام ـ مي‌فرمايد:
« مِنْ كَفّاراتِ الذُّنوبِ العِظامِ اغاثة الْمَلْهوُفِ وَ التنفيس عَنِ الْمكْروبِ»[2] از كفاره گناهان بزرگ، فرياد خواه را به فرياد رسيدن است، و غمگين را آسايش بخشيدن است.
در جاي ديگر مي‌فرمايد: «وَ اِنّها لَتَحُتُّ الذُّنوبَ حَتَّ الوَرَقِ، و تُطْلِقُها اِطْلاقَ الرِّبَقِ...»[3] «نماز گناهان را مي‌زدايد چنان كه برگ را از درخت بزدايند، و گناهان را ـ از گناهكار ـ مي‌گشايد چنان كه بند از كسي بگشايند، و رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله ـ نماز را به چشمة آب گرم بر سراي مردي بُوَد -همانند و تشبيه فرمود- كه او روزان و شبان پنج بار خود را بدان بشويد ديگر چركي به تن وي نخواهد بود...»
پس همان‌طوري كه در قسمت اول سؤال اشاره شد، بعضي از كارهاي نيك و يا بعضي از بيماريها و بلاهاي طبيعي و غير مترقّبه كه پيشگيري از آن،  بيرون از محدوده قدرت و توان انسان است ، باعث كفاره گناهان مي‌شود و به بركت آن گناهان انسان زدوده مي‌شود. (نه همه بيماريها).
اما در راستاي قسمت دوم سؤال بايد گفت، عقل سليم و برهاني يكي از منابع دين است و در روايات زيادي به عنوان پيامبر دروني و پيامبر باطني هر انسان محسوب مي‌شود. عقل در مقابل دين و مخالف با دين نيست، بلكه در راستاي دين و يكي از منابع مهم دين محسوب مي‌شود.[4] از اين جهت حكم و فتواي عقل- همانند روايت صحيحه زراره، كه از امام صادق (عليه السّلام) نقل مي‌كند-‌ حجت است و عمل به آن بر انسان واجب مي‌شود.[5] اولين فصل اصول كافي كه يكي از كتاب‌هاي مهم روايي است، كتاب «عقل و جهل» است. در اين  قسمت سي روايت ارزنده از معصومين نقل شده است كه خواندني و دلنواز است.
در حديث شماره 14، هفتاد و پنج لشكر عقل و هفتاد و پنج لشكر جهل برشمرده شده است. در بخشي از اين حديث آمده است:
«...وَ لسَّلامَةُ و ضِدُّها البَلاء...»[6]
سلامت، (لشكر عقل است) و ضد آن مبتلا بودن و گرفتاري (كه لشكر جهل است).  در ذيل اين حديث نوراني آمده است:
«وَ الرّاحةُ و ضِدُّها التَّعَب وَ الْعافِيةُ و ضدَّ البلاء...»[7]
آسودگي (لشكر عقل است) و ضد آن خود را به رنج و زحمت انداختن (كه لشكر جهل است) و تندرستي (كه لشكر عقل است) و ضد آن گرفتاري و بيماري (كه لشكر جهل است).
به هر تقدير، عقل سالم، «حجةُ الله» است و همانند نقل (قرآن كريم و روايات) حجت است. رجوع به كارشناس، يك مسأله عقلي، همه پسند و بين‌المللي است و در عرصه‌هاي گوناگون زندگي بايد به كارشناس رجوع كرد و به دنبال آن به فتوا، فرمان و نسخة كارشناس عمل كرد و مخالفت با فرمان، فتوا و نسخة كارشناس، ناصواب و ناپسند است.
عقل و شرع هر دو، حفظ سلامتي را واجب مي‌دانند و هر كاري كه، سلامتي انسان را با خطر مواجه سازد و يا انسان نسبت به پيشگيري و درمان آن بي‌توجه باشد، نه تنها كفارة گناه محسوب نمي‌شود بلكه گناه و حرام است.
امام علي ـ عليه السّلام ـ مي‌فرمايند، هميشه از خدا بخواهيم كه به ما سلامتي عطا فرمايد و دين و جسم و جان ما را سلامت بدارد.
«وَ نَسأَ لُهُ الْمُعاٌفاةَ في الْاَديانِ كما نَسأَلُهُ المعافاةَ في الْاَبدانِ»[8]
و از او (خداوند) مي‌خواهيم تا دينمان را سلامت دارد، آن چنان كه از او مي‌خواهيم تا تن­هامان درست ماند.
پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله ـ مي‌فرمايد:
«تَداوَوْا عبادَ اللهِ فَانَّ اللهَ تَعالي لَمْ يَضعْ داءً اِلّا وَضَعَ لَهُ دَواءً غَيْرَ داءٍ واحدٍ اَلْهَرَمِ.»[9]
بندگان خدا امراض خود را مداوا كنيد زيرا خدا مرضي پديد نياورده جز آن كه دوايي براي آن قرار داده مگر يك درد كه پيري است.
در جاي ديگر مي‌فرمايد: «مَنْ اَطْعَمَ مَريضاً شَهْوَتَهُ اَطْعَمَهُ اللهُ مِنْ ثمارِ الجَنَّةِ»[10]هركه غذاي دلخواه مريضي را به او بخوراند خدا از ميوه‌هاي بهشت به او بخوراند.
خلاصه، به دليل عقلي و نقلي حفظ سلامتي، و درمان و پيشگيري بيماري واجب است. مراجعه به كارشناس و متخصص در اين راستا نياز و ضروري است و بي‌توجهي به آن و دستور و نسخه پزشك و متخصص، كاري ناصواب و نا‌پسند است، عدم پيشگيري به بيماري، بي‌توجهي به فرمان عقل و كارشناس و متخصص، نه تنها باعث بخشيدن گناهان نيست، بلكه خود گناه است و حفظ سلامتي بر همه واجب است.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1ـ اصول كافي، ج 1، كتاب عقل و جهل.
2ـ كتاب روزه روش نوين براي درمان بيماري ها؛  الكسي سوفورين، ترجمه محمد جعفر امامي.

پي نوشت ها:
[1] . مثنوي معنوي، دفتر سوم، بيت 1623.
[2] . نهج‌البلاغه، حكمت 24.
[3] . نهج‌البلاغه، خ199.
[4] . جوادي آملي، عبدالله، خارج فقه، بحث پلوراليسم، 4/7/1380.
[5] . همان.
[6] . محمد بن يعقوب کليني، اصول كافي، ج1، ص25، ح14.
[7] . همان.
[8] . نهج‌البلاغه، خ99.
[9] . نهج‌الفصاحه، ص227، ح1136.
[10] . همان، ص602، ح2944.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
6 شهریور 93
بازدید
۶٬۲۵۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.