چگونه مي توانيم باتقوا باشيم؟ لطفاً پله پله بگوييد.

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

چگونه مي توانيم باتقوا باشيم؟ لطفاً پله پله بگوييد.

پاسخ کارشناسی

پاسخ

دوست گرامی متناسب با زمينة انحراف راههاي متعددي وجود دارد كه انسان خود را از گناه دور سازد چون سؤال شما کلی است به برخی از راهکارهای عمومي اشاره می کنم:

قدرت اراده:

1. آیا می دانید تفاوت انسان با سایر موجودات در چیست؟ چند لحظه فکر کنید، آری درست حدس زدید!!! اراده، تفاوت انسان و سایر موجودات در قدرت اراده است. قدرت اراده انسان فوق هر قدرتی است و انسان با این قدرت می تواند هر در بسته و هر گره کوری را باز کند. انسان با قدرت اراده خود کلماتی مانند نمی توانم، نمی شود را از قاموس خود پاک کرده است، بنابراین غیر منطقی ترین جمله ای که یک انسان می تواند به کار برد این است که بگوید من نمی توانم و توانایی انجام فلان کار را ندارم. پس اولين قدم براي ترک گناه و خودسازي اين است که با اراده تمام پاي در اين راه بگذاريد، چرا که قدم در راهي نهاده ايد که داراي مشکلات و سختي هاي زيادي مي باشد که بدون صبر و اراده نمي توان به مقابله با آنها برخواست.

2. نهادينه كردن شناخت و باورهاي ديني: بنيادي ترين روش براي كاهش زمينه هاي انحراف فكري و عملي، گسترش زمينه هاي شناخت معارف الهي و دروني سازي باورهاي مذهبي است. چرا كه مذهب و خداپرستي در آينة فطرت انسان، نقش بسته و كمال جويي در نهاد انسان نهفته است.[1] لذا هيچ عاملي به اندازة ايمان ديني قادر به كنترل و مهار نفس در جواني نيست. اگر تحمّل محروميتي از روي اعتقاد و ميل و رغبت باشد، ايجاد عوارض رواني نمي كند.

3. حضور در مكان هاي مذهبي: حضور در مساجد، حرم معصومين و بهره گيري از برنامه هاي سازنده و روح بخش مذهبي، جوان را با خدا مأنوس مي سازد و به زيور خوبي ها و زيبايي ها آراسته كرده و در برابر انحرافات ايمن مي كند.

4. مطالعة كتاب هاي سازنده: ممكن است برخي جوانان به دليل تبليغات رسانه هاي گروهي، نسبت به آگاهي از مسائل ديني احساس بي نيازي كنند و انگيزه اي براي مطالعه نداشته باشند ولي خيلي از انحرافات، از ضعف باورهاي ديني و شك و ترديد در اصول اعتقادي ناشي مي شود كه اين مهم با مطالعة كتب مفيد و سازندة فكري و اعتقادي قابل جبران است.

5. انتخاب دوستان خوب و شايسته: گاه ديده مي شود كه همة عوامل تربيتي براي يك جوان فراهم بوده، ولي رفت و آمد با دوستان ناباب، او را منحرف كرده و از هدايت و رشد باز داشته است. در دورة جواني، اثر پذيري از همسالان از هر كس ديگر حتّي خانواده، و معلّم بيشتر است و به همين علّت خطر دوستي هاي نامناسب در اين دوران بسيار بيشتر و آثار و عواقبش وخيم تر است،[2] لذا جوان مي تواند با استفاده از تجارب و رهنمودهاي پدر و مادر، دوستاني خوب و شايسته براي خود انتخاب كند.

6. استفادة صحيح از اوقات فراغت: بيكاري، تنهايي، نداشتن تحرّك و فعاليت، نداشتن سرگرمي هايي كه توجّه و علاقة جوان را به خود جلب كند، از عوامل ايجاد انحراف و بزهكاري در جوان است. در اين سنين بدن از انرژي زيادي برخوردار است كه بايد به گونه اي سالم مصرف شود، و در درون انباشته نگردد. ورزش، كوهنوردي، اشتغال به باغباني، كارهاي هنري، و سرگرمي هاي علمي، در اين دوران بسيار مفيدند. بالاخره داشتن زندگي پرتحرّك و مثبت و هدفدار و پرهيز از تنهايي و بيكاري و بطالت براي سلامت رواني و اخلاقي جوان ضروري است.[3]

7. اجتناب از پرخوري: پرخوري و زياده روي در استفاده از غذاهاي مقوّي و پرانرژي ، استفاده از غذاهاي محرّك، خواب و استراحت بيش از حدّ، برخورداري از رفاه و راحتي زياد از جمله عواملي هستند كه نيروهاي اضافي را در بدن جوان انباشته مي كنند، و زمينه را براي تحريكات مداوم جنسي فراهم مي سازد.[4] بنابراين شايسته است كه يك جوان براي كاهش زمينه هاي انحراف در خود و خواب نيز جانب اعتدال را رعايت كند.

8. عبادت و خضوع در برابر خالق: جواني كه در برابر عظمت خداوند سر تعظيم فرود مي آورد و با زبان آوردن اسماء حقّ و تفكّر و انديشه در مفهوم آن، حقيقت خويش را به نور آن ذكر مي آرايد، تا حدّ زيادي خود را از انحرافات مصون نگاه مي دارد چرا كه خداوند مي فرمايد: «اقم الصلاة انّ الصلوة تنهي عن الفحشاء و المنكر و لذكر الله اكبر...[5]»؛ نماز را به پا دار كه نماز انسان را از زشتي ها و گناه باز مي دارد و ياد خدا بزرگتر است».

9. پرهيز از افكار، گفتار و رفتاري كه انسان را به انحراف مي كشاند: مثلاً از فكر كردن دربارة مسائل جنسي پرهيز كند، از معاشرت و سخن گفتن با جنس مخالف و چهره هاي جذّاب در جنس موافق حتّي المقدور خودداري كند، از شنيدن، گفتن و خواندن شوخي هاي ركيك پرهيز كند، در روابط خانوادگي و ميهماني ها مسأله محرم و نامحرمي را رعايت كند، از نگاه كردن به فيلم هاي منحرف كننده، و از نگاه كردن به نامحرم و حتّي مواضع حساس بدن محارم خودداري نمايد.

10. مطالعه و بررسي آثار و عواقب خطرناك انحراف.

11. حضور در جلسات دعا، نيايش و توسّل و تذكّر: چرا كه حضرت علي ـ عليه السّلام ـ مي فرمايد: «الدعاء تُرسُ المؤمن؛[6] دعا سپر مؤمن (از بلايا و انحرافات) است».

12. مشارطه: يعني انسان بعد از نماز صبح با خود شرط کند که با بکارگيري اراده بر خواسته هاي نفساني خود غلبه کند و مرتکب گناه نشود.

13. مراقبه: يعني انسان در طول روز مراقب رفتار خود باشد و هرگاه نفس اماره او را به انجام گناه تشويق کرد، شرطي را که در اول صبح با خود نموده بود را به يادآورد و سعي کند در برابر خواهش نفس مقاومت کند.

14. محاسبه: اگر انسان در پايان شبانه روز، اعمال و کردار روزانه خويش را بررسي کند و به خاطر اعمال و کردار صحيح خود در طول شبانه روز گذشته، خدا را شکر کرده و در رابطه با اعمال و انحرافات روزانه خود از خداوند متعال طلب آمرزش کند و تصميم جدي بگيرد که در طول روز آينده از انجام دادن آنها بپرهيزد. امام علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: «هر که به محاسبه نفس خود پردازد به عيب هايش آگاه شود و به گناهانش پي ببرد و گناهان را جبران کند و عيب ها را برطرف سازد».[7]

14. احساس حضور: هميشه به اين نکته توجه داشته باشيد که خداوند متعال و ائمه اطهار در همه حالات، آگاه و ناظر بر اعمال ما هستند و حتي بر خطورات قلبي ما احاطه دارند. اگر انسان چنين يقيني داشته باشد محال است که مرتکب گناه شود. چه بسيارند انسان هايي که از انجام گناه در برابر ديدگاه ديگران خجالت مي کشند ولي از مرتکب شدن گناه در محضر خدا هيچ ابايي ندارند و تا به خلوت روند آن کار ديگر مي کنند. بنابراين هميشه و در همه جا اين کلام گهربار پير جماران را به ياد داشته باشيد که: «عالم محضر خداست، در محضر خدا گناه نکنيد».

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ خانواده و مسائل نوجوان و جوان، علي قائمي، شفق، 1370.

2ـ گناه و ناهنجاري، عوامل و زمينه هاي آن، سيد مجيد حسني، چ1، دار الغدير، قم، 1379.

3ـ مسائل نوجوانان و جوانان، محمّد خداياري فرد، تهران، انجمن اولياء و مربيان، 1372.

4ـ فصلنامه صباح، مركز مطالعات حوزه علميه، ش 5 ـ 6، مقاله محمّد صادق شجاعي، ص 38 ـ 41.

 


[1] . روم، / 30.

[2] . سعادت، محمّد علي، راهنمايي پدران و مادران، قم، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ پنجم، 1374ش، ج1، ص95.

[3] . همان، ص90ـ93.

[4] . همان، ص93.

[5] . عنکبوت / 45.

[6] . کليني، محمد بن يعقوب، اصول کافي، تهران، چاپ مکتبة الصدوق، ج4، ص214.

[7] . محمدي ري شهري، محمد، منتخب ميزان الحکمه، تلخيص حسيني، ترجمه شيخي، ص151، ح1576.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
21 امرداد 01
بازدید
۶۹
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.