ميخواهم به آقايم برسم؛ اما در هزار كوچه قرار گرفتهام و نميدانم كدام راه را بروم، به نوعي سرنخم را گم كردهام، راه اصلي كدام است. خواهشمندم كمكم كنيد. مرجع تقليد من آيت الله فاضل لنكراني است؛ اما در خواب به من فهماند كه از آيت الله بهجت بپرسم. اگر اين هم گناه دارد برايم قيد كنيد.
ميخواهم به آقايم برسم؛ اما در هزار كوچه قرار گرفتهام و نميدانم كدام راه را بروم، به نوعي سرنخم را گم كردهام، راه اصلي...
پرسش
پاسخ
در اين مسير دقيقاً ضرورت دارد همان راهي را برويم كه رهروان رفتهاند و نتيجه هم گرفتهاند. چند و چون چنين راهي در قرآن كريم و روايات معصومين ـ عليهم السّلام ـ به روشني بيان شده و هيچ ضرورتي ندارد كه خود را در پيچ و خم حرف و حديثهاي ديگري بيندازيم.
بعضي از عمدهترين راههايي كه بزرگان و عالمان رباني و زنان و مردان پارسا و خداجو رفتهاند به قرار ذيل است.
1. اخلاص
اخلاص يعني «إن صلوتي و نسكي و محياي و مماتي لله رب العالمين[1]»؛ اخلاص يعني همان «اياك نعبد و اياك نستعين» كه بارها و بارها در نمازهايمان زمزمه كردهايم؛ يعني همان تنها موعظهاي كه خداوند براي مؤمنان گلچين كرده است: «قل انما اعظكم بواحدة؛ ان تقوموا لله مثني و فرادي[2]» شيطان نيز از فريب اهل اخلاص عاجز است: «قال فبعزتك لاغوينهم اجمعين، الا عبادك منهم المخلصين[3] »
كسي كه پي زندگيش را براي خدا بريزد، هرگز خشت و آجر گناه، روي آن نميچيند.
محل نور تجلي است رأي انور شاه چو قرب او طلبي در صفاي نيت كوش[4]
يك دم به اخلاص بيا بر در ما گر كام تو بر نيامد آنگه گله كن
علامه شعراني ميگويد: «بزرگترين چيزي كه بر طالب علم لازم است اينكه خود را براي خداي متعال خالص گرداند؛ زيرا او است كه بنده را با فراهم كردن اسباب زندگياش توفيق ميدهد و طي طريق حق را در دل بندگان خود الهام ميبخشد.
2. پرهيز از هم زيستي و هم نشيني با اهل دنيا
قرآن ميفرمايد: «فأعرض عن من تولي عن ذكرنا و لم يرد الا الحيوة الدنيا[5]» «يا ايها الذين آمنوا لا تتخذوا عدوي و عدوكم أولياء[6]» «و يوم يعض الظالم علي يديه يقول يا ليتني اتخذت مع الرسول سبيلاً يا ويلتي ليتني لم اتخذ فلاناً خليلاً، لقد اضلني عن الذكر، بعد اذجائني و كان الشيطان للانسان خذولا[7]»
امام علي ـ عليه السّلام ـ ميفرمايد: «هم نشيني با بدان، شر به بار ميآورد؛ مثل باد كه هرگاه بر تعفن بوزد آن را با خود جابجا ميكند»؛[8] هم چنين ميفرمايد: «هم نشيني با فرومايگان، دلها را سخت بيمار ميكند.»[9]
زنهار مزن دست به دامان گروهي كز حق ببريدند و به باطل گرويدند
عارف بزرگ، مرحوم ملا حسينقلي همداني چنين گفت: «هشدار! هشدار!از چهار راهزن: پرحرفي، پرخوري، پرخوابي و هم نشيني بسيار با انسانهاي عادي و فرومايه.»[10]
3. دوستي و هم نشيني با خوبان
«يا ايها الذين آمنوا! اتقوا الله و كونوا مع الصادقين[11]» امام صادق ـ عليه السّلام ـ از پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ نقل ميكند: «همنشيني با مردمان متدين و خداشناس، شرف دنيا و آخرت است.[12]
مهرپاكان، در ميان جان نشان دل مده الا به مهر دل خوشان
رو بجويار خدايي را تو زود چون چنان كردي، خدا يار تو بود
عقل با عقل دگر دو تا شود نور افزون گشت و ره پيدا شود[13]
4. تقوا و دوري از گناه
«و من يتق الله يجعل له من امره يسراً»، «و من يتق الله يجعل له مخرجاً و يرزقه من حيث لا يحتسب»
امام علي ـ عليه السّلام ـ دربارة تقوا ميگويد: «هر كه نهالهاي تقوا كاشت، ميوههاي هدايت ميچيند.»[14] براي شناخت بهتر متقين و صفات آنان به نهج البلاغه، خطبه همام، مراجعه شود.
چشم آلوده نظر از رخ جانان دور است بر رخ او نظر از آيينة پاك انداز
غسل در اشك زدم كه اهل طريقت گويند پاك شو اول و پس ديده بر آن پاك انداز[15]
4. ادب و نزاكت و رعايت احترام پدر و مادر و بزرگان
امام علي ـ عليه السّلام ـ : «سبب تزكيه و پيراستگي اخلاق، ادب نيكو است.»[16] و «براي احترام به پدر (و مادر) و معلمت از جاي برخيز؛ هر چند كه فرمان روا باشي.»[17]
5. توسل
«وابتغوا اليه الوسيلة»؛ به سوي خداوند، وسيله فراهم كنيد. خيلي از بزرگان، مشكلات خود را از طريق توسل به معصومين ـ عليهم السّلام ـ حل كردهاند.
6. صبر و استقامت
اگر همة موارد قبل و ديگر موارد لازم را رعايت كرديم، كليد موفقيت ما صبر و استقامت در اين راه است. «إن الذين قالوا ربنا الله ثم استقاموا تتنزل عليهم الملائكة ألا تخافوا و لا تحزنوا و أبشروا بالجنة التي كنتم توعدون[18]»
رهرو آن نيست كه گهي تند و گهي خسته رود رهرو آن است كه آهسته و پيوسته رود
چند نكته
1. رسيدن به امام عصر ـ عليه السّلام ـ به دو راه ممكن است اول از طريق ظاهري و دوم از طريق روحي و باطني. راه اول چندان در اختيار ما نيست و اگر هم روزي چنين فرصتي دست يافت، اگر قرب معنوي و هماهنگي روحي با ايشان، نداشته باشيم، ضرر بزرگي خواهيم كرد؛ اما در صورت به كار بستن موارد پيش گفته و قدم گذاشتن در راه انسانهاي پاك صفت، علاوه بر دستيابي به صفات عالي روحاني و ملكوتي، از نظر روحي تا حدودي با امام معصوم ـ عليه السّلام ـ سنخيت مييابيم و در همه حال حضور آن حضرت را حس خواهيم كرد و آن وقت خواهيم دانست كه تاكنون، گمشده و غايب ما بودهايم؛ نه ايشان كه ميان عاشق و معشوق، هيچ حجاب نيست، حافظ تو خود حجاب خودي، از ميان برخيز.
2. شناخت مرجع تقليد و دستيابي به اعلميت مراجع، تنها از طريق همان مواردي ممكن است كه در بحث اجتهاد و تقليد رسالههاي عمليه ذكر شده و خواب و امثال آن در اين مورد، به هيچ وجه حجت نيست و لازم است معيار برنامههاي زندگي خود را مسائل غير واقعي يا مشكوك قرار ندهيم.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. جهاد اكبر (جهاد با نفس)، امام خميني.
2. معرفت نفس؛ علامه حسن زاده آملي.
3. دادگستر جهان؛ ابراهيم اميني.
4. نقطههاي آغازين در اخلاق عملي؛ مهدوي كني.
[1] . انعام، 162.
[2] . سبأ : 46.
[3] . ص: 82 و 83.
[4] . حافظ شيرازي.
[5] . النجم: 29.
[6] . الممتحنه: 2.
[7] . آل عمران: 27 ، 28 و 29.
[8] . مجلسي؛ محمد باقر، بحارالانوار، ج 71، ص 189.
[9] . محمدي ري شهري؛ ميزان الحكمه، ترجمه شيخي؛ محمد رضا، قم: دارالحديث، حديث 8640.
[10] . به نقل از اسرار الصلوة، ميرزا جواد آقا ملكي تبريزي.
[11] . توبه: 119.
[12] . به نقل از كتاب ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، شيخ صدوق، باب ثواب مجالسة اهل الدين.
[13] . مولوي؛ مثنوي معنوي.
[14] . به نقل از كنزالفوائد، ج 1، ص 279.
[15] . حافظ شيرازي.
[16] . محمدي ري شهري؛ ميزان الحكمه؛ حديث 8179.
[17] . غررالحكم و دررالكلم.
[18] . فصلت: 30.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 21 امرداد 01
- بازدید
- ۵۵
ميخواهم به آقايم برسم؛ اما در هزار كوچه قرار گرفتهام و نميدانم كدام راه را بروم، به نوعي سرنخم را گم كردهام، راه اصلي...
- نشان کردن
پرسش
ميخواهم به آقايم برسم؛ اما در هزار كوچه قرار گرفتهام و نميدانم كدام راه را بروم، به نوعي سرنخم را گم كردهام، راه اصلي كدام است. خواهشمندم كمكم كنيد. مرجع تقليد من آيت الله فاضل لنكراني است؛ اما در خواب به من فهماند كه از آيت الله بهجت بپرسم. اگر اين هم گناه دارد برايم قيد كنيد.
پاسخ
در اين مسير دقيقاً ضرورت دارد همان راهي را برويم كه رهروان رفتهاند و نتيجه هم گرفتهاند. چند و چون چنين راهي در قرآن كريم و روايات معصومين ـ عليهم السّلام ـ به روشني بيان شده و هيچ ضرورتي ندارد كه خود را در پيچ و خم حرف و حديثهاي ديگري بيندازيم.
بعضي از عمدهترين راههايي كه بزرگان و عالمان رباني و زنان و مردان پارسا و خداجو رفتهاند به قرار ذيل است.
1. اخلاص
اخلاص يعني «إن صلوتي و نسكي و محياي و مماتي لله رب العالمين[1]»؛ اخلاص يعني همان «اياك نعبد و اياك نستعين» كه بارها و بارها در نمازهايمان زمزمه كردهايم؛ يعني همان تنها موعظهاي كه خداوند براي مؤمنان گلچين كرده است: «قل انما اعظكم بواحدة؛ ان تقوموا لله مثني و فرادي[2]» شيطان نيز از فريب اهل اخلاص عاجز است: «قال فبعزتك لاغوينهم اجمعين، الا عبادك منهم المخلصين[3] »
كسي كه پي زندگيش را براي خدا بريزد، هرگز خشت و آجر گناه، روي آن نميچيند.
محل نور تجلي است رأي انور شاه چو قرب او طلبي در صفاي نيت كوش[4]
يك دم به اخلاص بيا بر در ما گر كام تو بر نيامد آنگه گله كن
علامه شعراني ميگويد: «بزرگترين چيزي كه بر طالب علم لازم است اينكه خود را براي خداي متعال خالص گرداند؛ زيرا او است كه بنده را با فراهم كردن اسباب زندگياش توفيق ميدهد و طي طريق حق را در دل بندگان خود الهام ميبخشد.
2. پرهيز از هم زيستي و هم نشيني با اهل دنيا
قرآن ميفرمايد: «فأعرض عن من تولي عن ذكرنا و لم يرد الا الحيوة الدنيا[5]» «يا ايها الذين آمنوا لا تتخذوا عدوي و عدوكم أولياء[6]» «و يوم يعض الظالم علي يديه يقول يا ليتني اتخذت مع الرسول سبيلاً يا ويلتي ليتني لم اتخذ فلاناً خليلاً، لقد اضلني عن الذكر، بعد اذجائني و كان الشيطان للانسان خذولا[7]»
امام علي ـ عليه السّلام ـ ميفرمايد: «هم نشيني با بدان، شر به بار ميآورد؛ مثل باد كه هرگاه بر تعفن بوزد آن را با خود جابجا ميكند»؛[8] هم چنين ميفرمايد: «هم نشيني با فرومايگان، دلها را سخت بيمار ميكند.»[9]
زنهار مزن دست به دامان گروهي كز حق ببريدند و به باطل گرويدند
عارف بزرگ، مرحوم ملا حسينقلي همداني چنين گفت: «هشدار! هشدار!از چهار راهزن: پرحرفي، پرخوري، پرخوابي و هم نشيني بسيار با انسانهاي عادي و فرومايه.»[10]
3. دوستي و هم نشيني با خوبان
«يا ايها الذين آمنوا! اتقوا الله و كونوا مع الصادقين[11]» امام صادق ـ عليه السّلام ـ از پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ نقل ميكند: «همنشيني با مردمان متدين و خداشناس، شرف دنيا و آخرت است.[12]
مهرپاكان، در ميان جان نشان دل مده الا به مهر دل خوشان
رو بجويار خدايي را تو زود چون چنان كردي، خدا يار تو بود
عقل با عقل دگر دو تا شود نور افزون گشت و ره پيدا شود[13]
4. تقوا و دوري از گناه
«و من يتق الله يجعل له من امره يسراً»، «و من يتق الله يجعل له مخرجاً و يرزقه من حيث لا يحتسب»
امام علي ـ عليه السّلام ـ دربارة تقوا ميگويد: «هر كه نهالهاي تقوا كاشت، ميوههاي هدايت ميچيند.»[14] براي شناخت بهتر متقين و صفات آنان به نهج البلاغه، خطبه همام، مراجعه شود.
چشم آلوده نظر از رخ جانان دور است بر رخ او نظر از آيينة پاك انداز
غسل در اشك زدم كه اهل طريقت گويند پاك شو اول و پس ديده بر آن پاك انداز[15]
4. ادب و نزاكت و رعايت احترام پدر و مادر و بزرگان
امام علي ـ عليه السّلام ـ : «سبب تزكيه و پيراستگي اخلاق، ادب نيكو است.»[16] و «براي احترام به پدر (و مادر) و معلمت از جاي برخيز؛ هر چند كه فرمان روا باشي.»[17]
5. توسل
«وابتغوا اليه الوسيلة»؛ به سوي خداوند، وسيله فراهم كنيد. خيلي از بزرگان، مشكلات خود را از طريق توسل به معصومين ـ عليهم السّلام ـ حل كردهاند.
6. صبر و استقامت
اگر همة موارد قبل و ديگر موارد لازم را رعايت كرديم، كليد موفقيت ما صبر و استقامت در اين راه است. «إن الذين قالوا ربنا الله ثم استقاموا تتنزل عليهم الملائكة ألا تخافوا و لا تحزنوا و أبشروا بالجنة التي كنتم توعدون[18]»
رهرو آن نيست كه گهي تند و گهي خسته رود رهرو آن است كه آهسته و پيوسته رود
چند نكته
1. رسيدن به امام عصر ـ عليه السّلام ـ به دو راه ممكن است اول از طريق ظاهري و دوم از طريق روحي و باطني. راه اول چندان در اختيار ما نيست و اگر هم روزي چنين فرصتي دست يافت، اگر قرب معنوي و هماهنگي روحي با ايشان، نداشته باشيم، ضرر بزرگي خواهيم كرد؛ اما در صورت به كار بستن موارد پيش گفته و قدم گذاشتن در راه انسانهاي پاك صفت، علاوه بر دستيابي به صفات عالي روحاني و ملكوتي، از نظر روحي تا حدودي با امام معصوم ـ عليه السّلام ـ سنخيت مييابيم و در همه حال حضور آن حضرت را حس خواهيم كرد و آن وقت خواهيم دانست كه تاكنون، گمشده و غايب ما بودهايم؛ نه ايشان كه ميان عاشق و معشوق، هيچ حجاب نيست، حافظ تو خود حجاب خودي، از ميان برخيز.
2. شناخت مرجع تقليد و دستيابي به اعلميت مراجع، تنها از طريق همان مواردي ممكن است كه در بحث اجتهاد و تقليد رسالههاي عمليه ذكر شده و خواب و امثال آن در اين مورد، به هيچ وجه حجت نيست و لازم است معيار برنامههاي زندگي خود را مسائل غير واقعي يا مشكوك قرار ندهيم.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. جهاد اكبر (جهاد با نفس)، امام خميني.
2. معرفت نفس؛ علامه حسن زاده آملي.
3. دادگستر جهان؛ ابراهيم اميني.
4. نقطههاي آغازين در اخلاق عملي؛ مهدوي كني.
[1] . انعام، 162.
[2] . سبأ : 46.
[3] . ص: 82 و 83.
[4] . حافظ شيرازي.
[5] . النجم: 29.
[6] . الممتحنه: 2.
[7] . آل عمران: 27 ، 28 و 29.
[8] . مجلسي؛ محمد باقر، بحارالانوار، ج 71، ص 189.
[9] . محمدي ري شهري؛ ميزان الحكمه، ترجمه شيخي؛ محمد رضا، قم: دارالحديث، حديث 8640.
[10] . به نقل از اسرار الصلوة، ميرزا جواد آقا ملكي تبريزي.
[11] . توبه: 119.
[12] . به نقل از كتاب ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، شيخ صدوق، باب ثواب مجالسة اهل الدين.
[13] . مولوي؛ مثنوي معنوي.
[14] . به نقل از كنزالفوائد، ج 1، ص 279.
[15] . حافظ شيرازي.
[16] . محمدي ري شهري؛ ميزان الحكمه؛ حديث 8179.
[17] . غررالحكم و دررالكلم.
[18] . فصلت: 30.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 21 امرداد 01
- بازدید
- ۵۵
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.