مهارت هاي صحيح ارتباط چگونه است؟ چگونه با افراد اطراف خودمان ارتباط صحيح و منطقي برقرار کنيم؟...

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

مهارت هاي صحيح ارتباط چگونه است؟ چگونه با افراد اطراف خودمان ارتباط صحيح و منطقي برقرار کنيم؟ مستحضريد که در دانشگاه ها و يا اداره ها خانم ها و آقايان با هم هستند و به دليل عدم همين آشنايي با اصول ارتباط با اشخاص دچار افراط و تفريط شده اند و کار به جاهاي باريک رسيده است در اين باره توضيح دهيد؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

همه ما به دنبال اين هستيم که ارتباطمان را مؤثرتر و بيشتر کنيم و مسأله ارتباط از جمله مسائلي است که فکر بشر را همواره به خود مشغول کرده است و جالب اين جاست که بعضي از تحقيقات نشان داده است افرادي که در زندگي از ارتباطات بهتري برخوردارند احساس خوشبختي بيشتري در زندگي مي کنند.

حضرت علي ـ عليه السلام ـ در سخنان خود به اين مطلب اشاره فرموده اند، به عنوان مثال ايشان مي فرمايد: «المؤمن مألوف و لا خير حيّ من لا يالف و لا يؤلف».[1] مؤمن با مردم، در ارتباط است و آن کس که نه با ديگران الفت گيرد و نه ديگران با او، خيري در وي نيست.

دوست عزيز سؤال شما داراي دو بخش است اوّل چگونه ارتباطمان را با ديگران بهتر و مؤثرتر کنيم و دوّم راه هاي صحيح ارتباط با جنس مخالف (نامحرم) چيست؟ که ما سعي مي کنيم در هر دو بخش جواب جنابعالي را ارائه کنيم.

امّا در مورد بخش اوّل سؤال يعني راه هاي برقراري ارتباط بهتر و مؤثرتر با ديگران چيست؟

براي برقراري ارتباط موثر و عميق با ديگران در ابتدا بايد بدانيم که هر ارتباط از چه عناصري تشکيل شده است تا با به کار گيري درست آن ها بتوانيم روابطمان را تعميق بخشيم.

عناصر اصلي ارتباط دو دسته اند:

1. عناصر کلامي صحبت کردن (ارتباط کلامي)

بيشترين ارتباط روزانه انسان ها را مي سازد و اجازه برقراري روابط عميق بين انسان ها را مي دهد. هر چقدر کلام انسان زيباتر باشد در برقراري ارتباط با ديگران موفق تر عمل مي کند. براي زيبا تر شدن کلام انجام برخي از کارها لازم است از قبيل:

افزايش اطلاعات عمومي از طريق مطالعه مجلات، روزنامه ها، اخبار تلويزيون و...

مطالعه کتب بزرگان همچون حافظ و سعدي.

خواندن مثل ها و پندهاي فارسي و استفاده بجا از آنها

خاطره نويسي که ضمن تقويت مهارت نوشتن باعث مي شود فکر شما نيز منظم گردد.

2. عناصر غير کلامي (زبان بدن)

در زمان حرف زدن علاوه بر کلماتي که از دهان ما خارج مي شود، ژست بدني ما هم در برقراري ارتباط مؤثر است و بايد بگوييم که ارتباطات غير کلامي نقشي مؤثرتر و ظريف تر از ارتباطات کلامي دارند. براي مثال چه بسا يک لبخند ساده خيلي بهتر از واژه ها بتواند احساسات ما را منتقل کند.

اين مطلب را همواره بايد به ياد داشته باشيم که علاوه بر اين که در ارتباط «چه بگويم» مهم است «چگونه بگوييم» که از نقش مهمي برخوردار است.

کانال هاي ارتباط غير کلامي عبارتند از:

1. حرکات بدن: منظور تمام حرکاتي است که با بدن انجام مي دهيم براي مثال: حرکات سر، دست ها، وضعيت بدن و... وقتي تعامل افراد را مشاهده مي کنيم مي فهميم که يکي از جنبه هاي بارز تعامل، حرکات آن ها است به عنوان مثال کسي که محکم راه مي رود اعتماد به نفس خود را نشان مي دهد و در مقابل کسي که قوز کرده و لخ لخ مي کند از اعتماد به نفس پائين خود خبر مي دهد.

تحقيقات نشان مي دهد که چرخاندن بدن به طرف مخاطب، تکان دادن سرو دست و اندکي خم شدن به جلو در هنگام گفتگو باعث مي شود طرف مقابل احساس محبت و صميميت بيشتري نمايد.

2. تماس چشمي: چشم دريچه اي وسيع است که اطلاعات بسياري به ما مي دهد. براي مثال نگاه معمولي و مداوم نشانه محبت و دوستي است، امّا اين که چقدر بايد نگاه کرد؟ بسته به جنس، پايگاه اجتماعي افراد و ميزان صميميت ما فرق مي کند.

3. حالات چهره: براي برقراري ارتباط خوب تبسم و خنده نقش مهمي دارد.

4. وضع ظاهري: هر چه وضع ظاهري شما مرتب تر باشد رغبت ديگران براي برقراري ارتباط باشما بيشتر مي شود.

5. پيرا زبان؛ پيرا زبان يعني هر آن چه که پس از کنار گذاشتن محتواي کلامي در گفتار باقي مي ماند، يعني نحوه بيان کلمات (بلندي و کوتاهي صدا، زير و بم کردن صدا، سرعت و آهنگ صدا، آهنگ سخن گفتن و...).

تغييرات صوت علاوه بر رساندن معاني و هيجانات توجه ديگران را نيز جلب مي کند.

حال که با عناصر ارتباط آشنا شديم براي برقراري ارتباط نياز است که اقداماتي را انجام دهيم که ما برخي از آن ها را براي شما ذکر مي کنيم:

1. اصالت و هماهنگي: صداقت در اغلب فرهنگ ها يک ارزش محسوب مي شود و زير بناي درستي و اصالت رفتار است. هر اندازه که بين درون انسان و بيرون انسان هماهنگي بيشتري باشد رفتار اصيل تر و واقعي تر است. البته بايد توجه داشت که اصالت و هماهنگي به معناي ابراز لجام گسيخته و غير اجتماعي احساسات و افکار نيست، بلکه بايد در عين اصالت، احترام متقابل را در ارتباط رعايت کنيم.

2. شنونده فعال بودن: به هنگام گوش دادن از ژست ها و حالات بدني مناسب جهت تأييد و اعلام درک طرف مقابل استفاده کنيد.

3. درک و همدلي: درک و همدلي تلاش براي حس کردن تجارب فرد مقابل است، در اين حالت ما سعي مي کنيم دنيا را از چشم فرد مقابل ببينيم. از گوش او بشنويم و خود را به جاي او حس کنيم.

4. احترام نامشروط: يعني در همه حال حتي در صورت خطاي طرف مقابل در ارتباط، همواره او را به عنوان يک انسان ارزشمند و قابل احترام بدانيم و اين احساس را به او منتقل کنيم.

5. مثبت نگري: آموزه هاي ديني تأکيد مي کنند که هنگام برقراري ارتباط با برادران مؤمن همواره سخنان آنها را به بهترين وجه تفسير کنيد.

امّا بخش دوم سوال شما يعني راه هاي صحيح ارتباط با جنس مخالف (نامحرم) چيست؟

قبل از اين که ما شيوه هاي صحيح ارتباط با جنس مخالف را ارائه دهيم به چند شيوه نادرست ارتباط اشاره مي کنيم.

1. برخورد احساسي و هيجان زده؛ اين رفتار بر اثر عدم شناخت صحيح از طرف مقابل است.

2. برخورد خشک و محدود: رعايت موازين شرعي لزوما به معناي بداخلاقي و سرد بودن نيست.

3. داشتن روابط پنهاني.

4. افراط در معاشرت.

به نظر مي رسد شيوه صحيح ارتباط با جنس مخالف تابع اصولي است که به برخي از آن ها اشاره مي شود:

برخورد با جنس مخالف، بر اصل تکبرورزي، استوار شده است، رفتار صميمي، چهره گشاده و لب خندان براي مواجهه با هم جنس و محارم است، نه براي نامحرم و جنس مخالف، راه حفظ حريم و مصونيت و حرمت نهادن براي خود در تکبر ورزي است، تا ناشناسان و نامحرمان به حريم شما راه نيابند.

2. نبايد به تأثيرات مثبت و اندک اين ارتباط دل خوش کرد جاذبه طبيعي و زيستي دختر و پسر به ويژه در سنين جواني زمينه انحراف در ارتباط هاي انساني را فراهم مي کند.

3. اجتناب از خيال پردازي و تصور رؤيايي در مورد جنس مخالف

هر گونه خيالبافي در مورد جنس مخالف به واقع بيني ها لطمه مي زند تصور يک موجود ماورائي مانند فرشته در مورد جنس مخالف نشان گر ضعف واقع بينانه ماست.

4. کنترل خونسردي و صلابت شخصيت به هنگام برخورد با جنس مخالف: انسان بايد در برخورد با جنس مخالف با خونسردي تمام و نيز حفظ ارزش شخصيت خويش، بدون خردکردن شخصيت خود و ديگران با جنس مخالف برخورد کند.

5. برخورد مبتني بر احترام با مراعات حدود شرعي در مورد محرم و نامحرم، حلال و حرام.

6. فقدان روابط پنهاني با جنس مخالف: علاوه بر عدم مقبوليت شرعي و عرفي، اين گونه ارتباطات مخفيانه مي تواند به عنوان مقدمه اي براي لغزش هاي بعدي انسان باشد، که در سر تا سر زندگي همراه انسان باشد. علاوه بر اين تحقيقات نشان داده که اکثر ازدواج هاي شکل گرفته بر اساس روابط پنهاني منجر به شکست واقعي در زندگي شده است.

7. نداشتن رفتار سبک، خودنمايي و جلب توجه جنس مخالف در مجامع مختلف در روابط سالم بين دو جنس، اين نکته مستتر است که نبايد انسان ارزش خود را تا آن جا پائين بياورد که رفتار خاصي را به منظور جلب توجه ديگران از خود بروز دهد. بروز رفتار مبتني بر خود نمايي، براي جلب توجه ديگران، نشانه عدم رشد کافي شخصيت در انسان است.

1. تا حد امکان تلاش نمائيد در محيط کارتان، در يک محدوده بسته با نامحرم نباشيد. براي مثال اگر با نامحرمي در يک اتاق کار مي کنيد، درب اتاق باز باشد و يا اگر پنجره دارد، پرده او جمع شده باشد تا ديگران به راحتي در آن اتاق ديد داشته باشند. در پايان با به کار بستن چند توصيه زير در محل کار مي توانيد از بروز مشکل در ارتباط با نامحرم و به باريک کشيده شدن اين ارتباطات جلوگيري کنيد.

2. از خيره شدن و ارتباط چشمي افراطي به نامحرم پرهيز کنيد.

3. در محل کار از نزديک شدن جسمي زياد به نامحرم پرهيز کنيد مثلا صندلي هاي محل کارتان زياد به هم نزديک نباشد.

4. از انجام رفتارهايي که سبب جلب توجه ديگران علي الخصوص نامحرمان مي شود بپرهيزيد.

5. ارتباط در حد ضروري نگه داشته شود و از ارتباطات غير ضروري پرهيز شود.

6. هيچ گاه همسر خود را با زنان کارمند و همکار مقايسه نکنيد و هميشه سعي کنيد که به ويژگي ها و خصوصيات مثبت همسر خويش توجه داشته باشيد.

زيرا در مواقعي فرد از همکار خود (جنس مخالف) يکسري ويژگي هاي مثبت را مي بيند که شايد در همسر خود او نباشد امّا اين گونه نيست و اين رفتارها معمولا در جلوي ديگران است و مطمئنا خصوصيات منفي زيادي دارند که بروز نمي دهند.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ مهارت هاي اجتماعي در ارتباطات ميان فردي هارجي، اون و همکاران، تهران، رشد، 1384.

2ـ سبک ها و مهارت هاي ارتباطي، نيما، تهران، نشر تبلور1384.

3ـ مهندسي رفتار ارتباطي، نيما قرباني، تهران، انتشارات سينه سرخ، 1380.

4ـ اثبات شخصيت خود ارتباط با ديگران بواس وراژان، ماري، ترجمه محمد راد تهران، نسل نو انديش، 1384.

5ـ روان شناسي اجتماعي با نگرشي به منابع اسلامي، مسعود آذربايجاني و همکاران، پژوهشکده حوزه و دانشگاه قم، 1382.

6ـ مهارت هاي ارتباطي، پيمان شاهين فر، تهران، انتشارات نيکان، 1385.

7ـ خوانساري، آقا جمال الدين، شرح آقا جمال الدين برغررالحکم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، 1366..

8ـ روابط دختر و پسر، محمدرضا احمدي با همکاراي جمعي از محققان دفتر نشر معارف قم، 1388..

9ـ تحليلي بر روابط دختر و پسر در ايران، دکتر علي اصغر احمدي، انتشارات انجمن اولياء و مربيان، تهران 1385.

 


[1]. المحجة، البيضاء، ج3، ص291.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
22 امرداد 01
بازدید
۷۱
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.