من هميشه و از كودكي از تاريكي و تنهايي بسيار مي‎ترسيدم، البت...

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

من هميشه و از كودكي از تاريكي و تنهايي بسيار مي‎ترسيدم، البته تا چند وقت پيش بهتر شده بودم ولي اين ترس و اضطراب دوباره به سراغ من آمده لطفاً بفرماييد كه من چه كار كنم؟
پاسخ کارشناسی

پاسخ

قبل از پرداختن به پاسخ سؤال شما لازم است مطلبي را در مورد ماهيت ترس و اضطراب يادآور شوم.
ترس و اضطراب را همه ما تجربه كرده‎ايم، نهايت تفاوتي كه بين افراد وجود دارد در اين است كه ترس و اضطراب برخي افراد طبيعي و در حدّ قابل قبول است. اين نوع ترس و اضطراب نه تنها مشكل آفرين نيست بلكه زنگ بيدار باشي براي ما است،‌تا از خطرات و آسيب‎هاي احتمالي مصون بمانيم و با تلاش و جدّيّت به كار و فعاليت خويش ادامه دهيم، امّا در صورتي كه ترس و اضطراب ما بدون دليل و بيش از حدّ آزار دهنده باشد، بگونه‎اي كه فعاليّت‎هاي فردي و اجتماعي ما را تحت تأثير خود قرار دهد، در اين صورت ترس و اضطراب مرضي و مشكل آفرين مي‎باشد كه بايد در جهت اصلاح آن كوشيد.[1] ترس و اضطراب با توجه به عوامل و موقعيت‎هاي آن‎ها به چندين نوع قابل تقسيم‎اند. يكي از انواع ترس، ترس از تاريكي است كه بيشتر در دوران كودكي ايجاد مي‎شود. براي ترس و اضطراب و اينكه عامل آن‎ها چيست، ديدگاه‎هاي متفاوت وجود دارد، يكي از ديدگاه‎ها اين است كه ترس از طريق شرطي سازي در افراد ايجاد مي‎شود. يعني فرد از موقعيتي كه در آن خطر يا تهديدي را مشاهده نموده مي‎ترسد، و چون آن در جاي تاريك بوده از آن پس از تاريكي مي‎ترسد.
در فرضية يادگيري اجتماعي نيز مشاهدة ترس در ديگران به عنوان الگو براي ايجاد ترس در افراد شناخته شده است.

درمان ترس و اضطراب
هيچ روش خودياري منحصري وجود ندارد كه به عنوان يك روش كامل جهت مقابله با ترس و اضطراب عمل كند، لذا چندين راهكار را به صورت همزمان بايد تمرين نموده و بكار بريد تا از ترس و اضطراب رهايي يابيد.
1. ايجاد شناخت و تفكر در خويشتن؛
يكي از بهترين روش‎هاي درمان اضطراب و ترس از تاريكي، شناخت درماني است. قبل از آن كه با موقعيت‎هاي ترسناك روبرو شويد، با خود فكر كنيد كه چرا از تاريكي مي‎ترسيد؛ آيا دليل  قانع كننده‎اي براي خود داريد كه از تاريكي بترسيد؟ آيا اعتقاد شما بر اين است كه واقعاً در جاهاي تاريك موجودات خطرناكي وجود دارد؟ اگر اين گونه فكر مي‎كنيد، امتحان كنيد. اتاقي را كه تاريك است، يكباره روشن نماييد. خواهيد ديد كه چيز خاصي نيست، ترسيدن از خود تاريكي هم بسيار نامعقول است، شما كه الآن رشد يافته و ديگر مي‎دانيد كه ماهيّت تاريكي ترسناك نيست و اگر واقعاً قبول داريد كه ماهيّت تاريكي ترسناك نيست، پس ترس شما غير منطقي خواهد بود.[2] ايجاد اين نوع شناخت و بينش در خويشتن براي مقابله با ترس بسيار مفيد است.[3]
2. روش حساسيّت زدايي منظم؛
يكي ديگر از روش‎هاي درمان ترس و اضطراب، روش حساسيّت زدايي منظم مي‎باشد. استفاده از اين روش به اين صورت است كه شما درجاي خلوتي نشسته و لحظاتي با خود فكر كنيد، ابتدا موقعيت‎هايي را در ذهن خود مجسم كنيد كه براي شما كاملاً خوشايند است و هيچ ترس و اضطرابي را در شما ايجاد نمي‎كند، پس از آن , موقعيت‎ها و صحنه‎هايي را در نظر بگيريد كه كمتر تهديد كننده و ترس آور است، سپس تصور كنيد كه روز هست و شما به تنهايي از همان موقعيت كه مي‎ترسيد، عبور مي‎كنيد، هيچ نوع ترس و اضطرابي در شما ايجاد نمي‎شود. در مرحله بعد اين گونه فرض كنيد كه شب فرا رسيده و شما با يكي از دوستان خود به جاهايي مي‎رويد كه تاريك است، مثلاً وارد اتاقي مي‎شويد، يا در حالي كه در اتاق نشسته‎ايد، برق قطع مي‎شود، مي‎بينيد كه هيچ گونه ترس و اضطرابي در شما ايجاد نشد. وقتي چندين بار تمرين كرديد و موقعيت‎هايي را كه كمتر تهديد كننده است، در ذهن خود تصور نموديد , اين آمادگي روحي در شما ايجاد مي‎شود كه در ذهن خود تصور كنيد كه به تنهايي درجاهاي تاريك قرار گرفته‎ايد، مي‎بينيد كه باز هم ترس و اضطرابي در شما ايجاد نمي‎شود، سپس در مرحله عمل نيز اين روند را تمرين كنيد، يعني كم كم خودتان را به آن موقعيت كه از آن مي‎ترسيد، نزديك نمائيد، مثلاً بار اوّل با دوستان خود از آنجا عبور نموده، مي‎بينيد كه هيچ اتفاق خاصي رُخ نداد، بعد آمادگي پيدا مي‎كنيد كه به تنهايي نيز در آن موقعيت قرار بگيريد.[4]
3. روش سرمشق گيري و مهارت آموزي
 براي حلّ مشكل ترس از تاريكي مي‎توانيد از روش سرمشق‎گيري و مهارت آموزي استفاده نماييد. براي انجام اين كار لازم است از دوستان خود كمك بگيريد، از آن‎ها خواهش  كنيد كه به تنهايي در همان موقعيتي كه شما از آن مي‎ترسيد، قرار گيرند. خواهيد ديد كه آن‎ها بدون ترس و اضطراب در آن موقعيت قرار مي‎گيرند، با ديدن اين صحنه، در شما نيز جرأت ايجاد مي‎شود و با خود مي‎گوئيد اگرمن هم در آن موقعيّت قراربگيرم هيچ مشكلي برايم پيش نمي‎آيد و در عمل نيز تجربه كنيد قطعاً اين روش براي شما مفيد است.
در پايان اميدوارم با رعايت نكات مذكور و تمرين روش‎هايي كه معرفي شد، بتوانيد به ترس و اضطراب خود فايق آمده و با جرأت و اعتماد به نفس بر تمامي موقعيّت‎ها پيروز گرديد.
براي مطالعه بيشتر به كتابهاي زير مراجعه كنيد، اگر اين روش‎ها را مورد استفاده قرار داديد، حتماً درنامة بعدي خود وضعيت و ميزان موفقيت كار را با در ميان بگذاريد.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. پاول و انرايت، فشار رواني، اضطراب و راه‎هاي مقابله با آن، ترجمه  حسن صبوري مقدم و همكاران، آستان قدس رضوي، چاپ اوّل، 1377.
2. كلارنس ج راو، مباحث عهده در روان پزشكي، ترجمه: جواد وهاب زاده، انتشارات علمي و فرهنگي، چاپ سوّم، 1373.
3. فريد خدايي، روان پزشكي براي همه، انتشارات بزرگمهر، چاپ اوّل، 1379.

پي نوشت ها:
[1] . براي مطالعه بيشتر رك: پريرخ دادستان، روان شناسي مرضي تحولي از كودكي تا بزرگسالي، ج 1، سمت، 1376، ص 59 ـ 62.
[2] . رك: هربرت فنسترهايم، آموزش كنترل ترس، روش جديد براي غلبه بر ترس، ترجمه مهدي قراچه داغي، انتشارات علمي، اوّل، 1381، فصل دوّم.
[3] . براي مطالعه بيشتر در مورد نقش شناخت در ماني بر رفتارهاي نابهنجار و از جمله ترس، مراجعه شود به: هاوتون و همكاران، رفتار درماني شناختي، ترجمه قاسم زاده، انتشارات ارجمند، چاپ اوّل، 1376، فصل 4.
[4] . براي مطالعه بيشتر رك: پاول و ليندزي، تشخيص و درمان اختلال‎هاي رواني، بزرگسالان در روان شناختي باليني، ترجمه: محمد رضا نيكخو، نشر سخن، چاپ اوّل، 1379، فصل 7 و 8.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
16 آذر 93
بازدید
۱٬۳۹۲
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.