دختري 18 ساله هستم كه در برابر نامحرم مخصوصاً اگر مجرد باشد، خيلي استرس دارم و اصلاً راحت نيستم و دست و پايم شروع به لرزيدن مي‎كند و ترس دارم كه طرف مقابل بفهمد من استرس دارم، لطفاً مرا راهنمايي كنيد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

دختري 18 ساله هستم كه در برابر نامحرم مخصوصاً اگر مجرد باشد، خيلي استرس دارم و اصلاً راحت نيستم و دست و پايم شروع به لرزيدن مي‎كند و ترس دارم كه طرف مقابل بفهمد من استرس دارم، لطفاً مرا راهنمايي كنيد؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

مقدمه:

يكي از صفات خوب و با ارزش انسان مؤمن داشتن حيا و رعايت حريم بين محرم و نامحرم مي‎باشد و اين خود يكي از عنايات خداوند به بندة خود مي‎باشد كه روحية تقوا و خداترسي داشته باشد و در مقابل موقعيت‎هاي حساس و شبهه انگيز، واكنش نشان دهد. حيا، در واقع شرمي است كه برخاسته از درك خوبي‎ها و بدي‎هاي اختياري مي‎باشد يعني انسان دسته‎اي از كارهايي را خوب و دسته‎اي را منفي مي‎انگارد و اين برخلاف روحية حيوانات مي‎باشد كه چنين دركي در آنها وجود ندارد. نگاه داشتن حريم هاي الهي و شرم و حيا، از ارزشهاي طبيعي و مطلوب انسان و همان خواستگاه اسلام و رهبران الهي مي‎باشد.[1]

 چنانچه امام صادق ـ عليه السّلام ـ در حديثي نوراني و زيبا مي‎فرمايد: «لا ايمان لمن لاحياء‌له»[2] يعني كسي كه حيا و شرم ندارد،‌در واقع ايمان و عقيده درست ندارد، خواهر گرامي، مسئله حرمت نگهداري كه يكي از ويژگي‎هاي شما مي‎باشد، به قدري مهم و قابل تقدير است كه امام صادق ـ عليه السّلام ـ در نامه‎اي به اصحاب خود، از آنان مي‎خواهد كه نهايت دقت و توجه را به اين مسئله داشته باشند و چنين مي‎فرمايد: «عليكم بالحياء والتنزه عما تنزه عنه الصالحون قبلكم»؛[3] يعني بر شما باد به حيا و پاكي از چيزهايي كه افراد شايسته قبل از شما آن را رعايت مي‎كردند. خواهر محترم، قرار دادن حريم بين خود و نامحرم داراي بركات زيادي همچون بازدارنده از زشتي‎ها، پوشيده شدن عيوب از ديدگاه ديگران، ايجاد روحيه عفت و پاكدامني براي انسان است؛ چنانچه حضرت علي ـ عليه السّلام ـ در اين باره مي فرمايند: «الحياء‌يصدعن فعل القبيح»[4] يعني حيا و شرم موجب مي‎شود كه انسان از فعل زشت و قبيح دوري كند.

متانت و سنگيني در مقابل نامحرم

بايد دانست كه از ويژگي‎هاي بارز دختران جوان و با حياء‌كه سعادت دنيوي و اخروي آنان را به ارمغان مي‎آورد متانت و وقار آنها در مقابل نامحرمان است. ايشان در پرتو حيا و عفاف در برابر هيجان ها و هوس‎ها و صحنه‎هاي انحراف آميز، آنچنان آرام و وزين هستند كه كوچكترين سبكي و حقارتي از خود نشان نمي‎دهند. خواهر عزيز، چنين اشخاصي در سخن گفتن، راه رفتن، در برخورد با افراد مختلف، در نشست ها و برخاست ها در حد طبيعي و مشروع آن، نهايت اعتدال و دقت را به كار مي‎گيرند. آنان برخلاف دختران و زنان سبك و بي ارزشي هستند كه از شخصيت كافي و شايسته‎اي برخوردار نيستند و با آرايش و پوشش نامناسب، خودنمايي در برابر نامحرمان، خنده هاي كذايي و... بي ارزشي و حقارت خود را به تصوير مي كشند و گداي محبت و عشق مجازي و ويرانگر افراد آلوده‎اند.[5]

حياي سازنده و زيان بار

اما با چنين توصيفاتي،‌بايد توجه كرد كه انسان از حالت اعتدال و آنچه كه اسلام از حيا و شرم تعريف كرده است خارج نشود و با افراط و تفريط هاي نامناسب عرصة زندگي را بر خود تنگ ننمايد. خواهر محترم، از نظر اسلام مطلق حيا و شرم پسنديده نيست، از ديدگاه پيامبر مكرم اسلام، حيا بر دو گونه مي‎باشد حيايي كه از حكم عقل و فهم برخاسته باشد و ديگر حياي منفي و نامناسبي كه نشانة حماقت و ناداني انسان مي‎باشد.[6] حيايي كه انسان را از كارهاي زشت و ناپسندي چون جلوه گري در مقابل نامحرم باز مي دارد،‌حياي خوب و مورد تأييد اسلام ناب و واقعي مي‎باشد و نشانة عقل و تدبير حقيقي انسان است و آنچه كه در فضيلت حيا در اسلام آمده است، همين حيا مي‎باشد. حياء از خداوند، حيا از خود، حيا از ديگران در مواقع گناه، حيا از فرشتگان الهي،‌حيا از معصوم ـ عليه السّلام ـ حيا از پدر و مادر و... همه از مصاديق اين حياء مطلوب مي‎باشد. خواهر محترم، حيائي كه انسان را از كارهاي نيك باز دارد و زمينه استرس و اضطراب و ناراحتي را براي انسان فراهم كند، بي شك از نظر اسلام مردود است.

حيا و كم رويي و خجالت

گاهي پيش مي‎آيد كه انسان ناچار و ناگزير است در حد ضرورت با نامحرم ارتباط برقرار كند و دليلي ندارد كه انسان حالت ترس و دلهرة غير طبيعي به او دست دهد به عنوان مثال گاهي براي خريد چيزي از يك مغازه اقدام مي كنيم و فروشنده هر كسي كه باشد، اسلام به ما اجازه داده است كه در حد متعارف با او ارتباط طبيعي و بدور از ريبه و شبهه ايجاد كنيم. گرچه حيا و شرم از بزرگترين ارزشهاي انسان مؤمن محسوب مي‎شود. ولي كم رويي و خجالت و دلهره داشتن كه از خود كم بيني و عدم ارادة قوي نشأت مي گيرد، پسنديده نيست و از شرم و حيا جداست. فردي كه كم رو و خجالتي است، توانايي كارهاي مثبت و خوبي همچون سؤال و جواب، دفاع از حق، حرف زدن با ديگران به طور طبيعي و مشروع و... را ندارد و گاهي اگر كار ناپسندي را انجام نمي دهد،‌به خاطر ترس از ديگران مي‎باشد واين مورد تأييد اسلام نيست.[7] خواهر ارجمند، بي شك خانواده‎هاي انبياء و معصومين ـ عليهم السّلام ـ و بزرگان ديني با مردم و نامحرمان ارتباط طبيعي و متعال مورد تأييد شرع را داشته اند و هيچ عيب و ايرادي بر آنان وارد نبوده است. البته بايد به اين نكته توجه داشت كه از نظر اسلام ترس از نامحرم يك حالت و صفت مثبت براي زنان و دختران مي‎باشد ولي نبايد از حالت تعادل خارج شد و يا خود را در موقعيت هايي قرار داد كه زمينه‎هاي ترس شديد و اضطراب جدي از طرف نامحرم براي شخص ايجاد شود. اما ارتباطات صحيح و عادي هيچگونه عيب و اشكالي ندارد و نبايد ناراحت و دلهره داشت.

راهكارها و نكات پيشنهادي

الف) تقويت ايمان و اعتقاد

از آن جا كه يكي از ثمرات و ميوه هاي ايمان حياء مثبت مي‎باشد، ايمان موجب مي‎شود كه اوّلاً  ‌انسان با روحية شرم و حيا پرورش پيدا كند و ثانياً در ساية توكل و اعتماد بر خدا و معصومين ـ عليهم السّلام ـ آرامش و اطمينان قلبي بر او حاكم شود و خود را در محضر خدا ببيند و از كسي ترس و دلهره نداشته باشد و موقعيت اصلي ابراز حيا و حرمت نگهداري را درك كند.[8]

ب) تقويت اراده

برترين توشة يك انسان ايده آل، اراده و جزم قطعي او مي‎باشد كه بنابر فرمايش امام كاظم ـ عليه السّلام ـ به وسيلة آن راه كمال و سعادت حقيقي را مي پيمايد.[9] بايد به وسيلة ايمان و توكل و كوشش فراوان، شخصيتي مطلوب از خود بسازيم تا در مقابل ديگران بخصوص نامحرمان، خود را نبازيم و حس كنيم كه ما نيز داراي يك شخصيت بزرگ و متعالي هستيم و طرف مقابل نيز بالاخره،‌يك انسان مي‎باشد و جايي براي ترس و دلهره و يا اينكه طرف مقابل متوجه ترس ما شود، نمي ماند. از همين الآن اراده نماييم كه وقتي با افراد مختلف مواجه شديم نرمال و طبيعي و سازنده برخورد كنيم و متوجه مي شويم كه اين يك كار بسيار ساده و راحت مي‎باشد. 

ج) تلقين مثبت و روحيه بخشي به خود

تلقين و افكار مثبت، يك عامل بسيار مهم در رشد و موفقيت انسان بخصوص براي ايجاد صفات خوب و ريشه كني عادات ناپسند مي‎باشد. يك جوان مي‎تواند در شكل دهي شخصيت خود با ديدي تعالي بخش و عادت آفرين به تلقين ذهنيت‎ها و باورهاي درست، اقدام كند.[10] كافي است كه هميشه به خود تلقين كنيم كه جز خداوند كسي لايق ترس و دلهره آن هم به واسطة گناه نيست و در پناه خدا و ائمه اطهار ـ عليهم السّلام ـ ، نبايد از كسي به طور غير طبيعي دلهره و وحشت داشت،‌آن وقت مي بينيم كه هميشه در مقابل نامحرم، اضطرابي نداريم و فقط حريم هاي الهي را رعايت مي كنيم.

د) مطالعة كتب ديني واخلاقي

خواهر محترم،‌بي شك طي كردن مسير انسانيت و سعادت بدون علم و دانش ميسور نمي‎باشد، مطالعه كتابهاي مختلف ديني به ويژه سيرة معصومين ـ عليهم السّلام ـ زندگي زنان بزرگ و الهي همچون فاطمه زهرا ء (س) كه مظهر شجاعت و عفت بود و.... مي تواند ما را در ايجاد يك روحية‌متعادل و منطقي در برخورد با افراد ياري نمايد. آرزوي ما موفقيت و كاميابي شماست.

هـ) ورزش:

ورزش فوائد بي شماري دارد يكي از آنها تقويت اعتماد به نفس فرد است

ح) فهرست توانايي و موفقيت هاي گذشته:

فهرستي از موفقيت‎ها، توانايي‎هاي گذشتة تهيه كنيد و در روز 2 بار مرور كنيد.

و ) براي رفع مشكل خود از خدا و ائمه ـ عليهم السّلام ـ كمك بخواهيد دعا كنيم.

و) خواهر محترم، گاهي تصورّات غلطي از محيط خانواده و يا همسالان راجع به نامحرم و راه‎هاي ارتباط مثبت با آنها براي شخص بوجود مي‎آيد، كه لازم است كه بوسيلة ارتباط با اشخاص صاحب فن مانند مشاوران خانواده، روحاني مسجد و ... چنين تصورّاتي را از خودمان دور نماييم. سعي كنيم هميشه در هر موردي بويژه روابط محرم و نامحرم با بينش و اطلاعاتي كافي عمل نماييم.

ز)اگراز یک نگاه دیگر به این مسأله نگاه کنیم ممکن است بگوییم که شما احتمالا یک باور و یا خطای شناختی نسبت به پسر مجرد پیدا کرده اید که این خطای شناختی یا باور غیر واقعی ممکن برای اثر یک تجربه ناخوشایند در گذشته باشد و یا خود شاهد آن خاطره تلخ بوده اید البته ممکن است شنیدن یک مسأله ناراحات کننده و ناگوار که در آن یک فرد مجرد نقش منفی داشته و باعث اضطراب و وحشت فردی دیگری از جنس مخالف شده، باعث به وجود آمدن یک اضطراب تعمیم یافته به سایر موقعیت های مشابه شده باشد که شما باید در صورت صحت این فرضیه با یک بازنگری شناختی این باور های غیر منطقی و ساخت ذهنی غیر واقعی را شناسایی و و آن را با کمک یک مشاور از ذهنتان پاک کنید.

ح) با توجه به سؤال شما كه بطور مختصر اين مشكل خود را بيان نموده‎ايد پيشنهاد مي‎شود جهت حل بيشتر آن، با مركز مشاوره مكاتبه نموده و ما را در جهت ارائه راه حل‎هاي دقيق‎تر و كاربردي تر ياري رسانيد. آرزوي ما موفقيت شماست.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1. با جوانان در ساحل خوشبختي، سيد حميد فتاحي، چاپ الهادي، نشر الهادي، چاپ اول،‌زمستان 1377، قم.

2. درآمدي بر شكل گيري شخصيت جوان، سيد ضياء مرتضوي، چاپ اول، چاپ دفتر تبليغات اسلامي، زمستان 1379، قم.

3. دختران، پندها و هشدارها، محمود اكبري، چاپ اول، چاپ ياران، بهار 1381، قم.

4. اخلاق اجتماعي جوانان، علي اصغر ظهيري، چاپ دوم، مؤسسه انتشارات انصاري، تابستان 1380، قم.

5. با جوانان، آيت الله صافي گلپايگاني، چاپ اول، چاپ امير،‌شهريور 1377، قم.

 


[1] . دختران، پندها و هشدارها، محمود اكبري، چاپ ياران، چاپ اول، بهار 1381، ص 25.

[2] . مرآة العقول، ج 8، ص 187؛ به نقل از كتاب دختران، پندها و هشدارها، همان،‌ص 25.

[3] . ميزان الحكمه، ج 3، ص 135؛ به نقل از كتاب دختران، پندها و هشدارها، همان، ص 26.

[4] . همان، ص 27.

[5] . دختران، پندها و هشدارها، ص 39.

[6] . خصال صدوق، ص 566، به نقل از كتاب دختران، پندها و هشدارها، همان، ص 29.

[7] . دختران، پندها و هشدارها، همان، ص 35.

[8] . درآمدي بر شخصيت جوان، سيد ضياء مرتضوي، چاپ اول، دفتر تبليغات اسلامي قم، 1379 قم، ص 60.

[9] . همان منبع، ص 61.

[10] . همان منبع، ص 69.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
22 امرداد 01
بازدید
۵۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.