يكي از طلاب شهرستان كاشمر هستم كه نبودن امكانات و تجهيزات حوزوي همچون كتب درسي و عدم تنوع اساتيد مبرز و سطح بالا يكي از مشكلات اساسي اين شهر ميباشد، و در ضمن حوزه علميه شرايط سختي را براي آمدن به قم از جمله ازدواج و ... قرار داده است. خواهشمند است و راهنمايي فرماييد .
يكي از طلاب شهرستان كاشمر هستم كه نبودن امكانات و تجهيزات حوزوي همچون كتب درسي و عدم تنوع اساتيد مبرز و سطح بالا يكي از مشكلات...
پرسش
پاسخ
مقدمه:
بيشك هر مسيري را كه انسان براي سعادت و پيروزي در زندگي دنيوي در پيشگيرد، خالي از ضعف و دشواري نيست و همراه آن كمبودها و كاستيها فراواني احساس ميشود و اين سنت تغييرناپذير الهي ميباشد كه انسان را در بلا و سختي قرار دهد و سود آن به خود شخص بر ميگردد، چنانچه قرآن كريم ميفرمايد: «يا ايها الانسان انّكَ كادحٌ الي ربّكَ كَدْحاً فملاقيهِ[1]» يعني اي انسان! تو با سختي به طرف خداوند رهسپار ميشوي و عاقبت او را ديدار ميكني. حوزة علميه از جمله جاهايي ميباشد كه علاوه بر محاسن و ويژگيهاي مطلوبي كه دارد، همواره از كاستيهاي زيادي نيز همچون عدم استفاده بهينه از نيروهاي موجود، ضعف روشهاي تدريس در مدارس، كم توجهي به برنامه ريزي دقيق آموزشي و مسائلي از اين قبيل، برخوردار بوده است.[2] تلاش هاي زياد و همه جانبهاي در سالهاي گذشته براي رفع چنين موانع خطيري صورت گرفته است و مسئولين محترم حوزههاي علميه سراسر كشور بويژه شوراي مديريت حوزه علميه قم، برنامهها و راهكارهاي ويژهاي را براي رفع چنين ضعفهايي تدوين و اجرا نمودهاند كه اميد است كه با همت و تلاش همة مسئولين ذيربط، اينگونه مسائل مرتفع گردد.
روند كاري حوزه علميه قم:
پر واضح است كه تمامي ارگانها و سازمانها براي خود قوانين و مقررات خاصي را با توجه به اهدافي كه مد نظر دارند، لحاظ مينمايند و حوزه علميه قم نيز از اين امر استثنا نميباشد. برنامههاي حوزه نيز داراي يك فرايند برنامهريزي شده و طبيعي ميباشد كه بر اساس آن به عنوان مثال احراز پايه درسي ششم (سطح يك حوزه) و همچنين شرط تأهل و ... را براي راهيابي طلاب ديگر شهرها به حوزه علميه قم، قرار دادهاند و تمامي اين مقررات و ضوابط، توسط شوراي عالي حوزه علميه قم كه متشكل از اساتيد و فرهيختگان حوزوي ميباشد، تدوين و اجرا ميگردد. از وظايف ديگر اين شورا ميتوان به تدوين برنامه ريزي درسي، تشكيل پرونده رسيدگي به امور طلاب شهرستانها و غير و اشاره نمود.[3] البته نمي توانيم تمامي تصميمات برنامهريزان حوزوي را خالي از عيب و نقص بدانيم، ولي در عين حال، ضوابط و مقررات از اركان اصلي و بنيادين همة نهادها ميباشد كه رعايت آنها، ضامن نظم و پيشرفت امور خواهد بود.
تلاش و فعاليت خودجوشانه:
در تاريخ نميتوان نمونهاي را پيدا كرد كه نام انسان فرهيخته و نخبه بر روي آن گذارند و در عين حال در زندگي خود از كوشش و جديّت شبانهروزي و خودمختارانه و بدور از روال عادي انسانها، جدا باشد و بايد به اين نكته اذعان كرد كه هر چند برنامه ريزي نهادها و ارگانها همچون حوزه علميه دقيق و اصولي باشد، ولي بدون تلاش خود فرد و اجراي يك برنامة فردي حساب شده كار به جايي نخواهد برد. شهيد مطهري مانند بسياري از بزرگان حوزه و غير حوزه نابغه نبود و مانند همه داراي استعداد متوسط و متعارف بود، عمدة موفقيّت وي در پرتوي عنايات الهي و تلاش و همّت فراوان خود او بود، ما نيز اگر از فرصتها و نعمتهاي خدادادي (جسمي، فكري، روحي و جمعي) خوب بهره بگيريم، با همان عنايت الهي «مطهري» فردا هستيم.[4] هر چند حوزههاي علميه ما نواقصي بزرگ همچون كمبود استاد و عدم تنوع در انتخاب آن، كمبود كتب درسي و آموزشي، ضعف برنامه ريزي آموزشي و غيره را دارد، ولي با همّت و برنامهريزي دقيق بر اساس اهداف و آمالهاي حقيقي ميتوان در همان محيطها هم به رشد و تكامل اصلي رسيد، هنر برنامه ريزي، همان هنر تشخيص وظيفه ميباشد و با چنين رويكرد مثبتي به حوزه علميه ميتوان آيندهاي روشن و حساب شده را براي خويش به منصة ظهور گذاشت.[5]
اهميّت ازدواج در زندگي طلبگي:
شهيد مطهري (ره) در مورد فلسفه ازدواج ميگويد: «يك پختگي وجود دارد كه جز در پرتو ازدواج حاصل نميشود، در مدرسه پيدا نميشود، در جهاد پيدا نميشود، در نماز شب پيدا نميشود، در ارادت به نيكان پيدا نميشود، اين فقط در سايه ازدواج و تشكيل خانواده بدست ميآيد.»[6] جداي از شرطي كه حوزه علميه قم (تأهل) براي هجرت به قم قرار داده است، ازدواج و تشكيل خانواده در فصل و موقعيّت خود يكي از مهمترين و اساسيترين نيازهاي يك سرباز امام زمان (عج) ميباشد. البته نبايد فراموش كرد كه رعايت سن ازدواج، احساس نياز به همسر، خودداري از گناه، داشتن موقعيت مادي و معنوي لازم براي ازدواج و ... از جمله مواردي است كه براي تمامي جوانان يكسان ميباشد و با توجه به چنين شروط و ضوابطي بايد وارد مرحلة تشكيل خانواده شد. اينكه گاهي در جاهايي ازدواج را در تقابل با تحصيل علم و دانش معرفي كردهاند و به تعابيري همچون «علم در قربانگاه ازدواج ذبح ميشود » بر ميخوريم، جداي اينكه در اينگونه سخنان بحثهاي زيادي وارد است، چنين سخناني را ميتوان در ميان سختي ها و مشكلاتي دانست كه در راه تحصيل علم بوجود ميآيد، نه اينكه نميتوان به هيچ كمالي از كمالات معنوي و علمي دست يافت، بي شك زندگاني بزرگاني چون مراجع تقليد بويژه حضرت امام خميني (ره)، كه با وجود خانواده، چنين عظمتي را كسب نمودند، الگوي خوبي براي راهجويان حقيقت و كمال ميباشد، ازدواج كارشناسي شده و بدور از هر گونه شتابزدگي و بيبرنامگي، ميتواند ياور و پشتيبان خوبي براي نيل به قلّههاي كمال و سعادت باشد.
نكات قابل توجه:
دوست گرامي، مقايسه حوزه با دانشگاه با توجه به امكانات عظيمي كه در اختيار نهاد دانشگاه قرار دارد و محدوديتهاي ويژهاي كه در حوزه از نظر امكانات، استاد، شهريه، و ... وجود دارد، نميتواند يك مقايسة منطقي و صحيحي باشد، بيشك فضايي كه سراسر آن، حس مسئوليت شناسي و انجام وظيفه و ... را تداعي ميكند، همواره داراي چنين مشكلات عديدهاي ميباشد. ديگر اينكه با توجه به امكانات محدود حوزوي محل علم آموزي جنابعالي كه معمولاً در حوزههاي كشور وجود دارد، ميتوان از اساتيد بزرگوار آن شهرستان، امام جمعه، مسئولين ذي ربط، خيرين و ... درخواست نمود كه در رفع و انعكاس چنين موانعي قدم جدي بردارند، گر چه استفاده از نوارها و سي دي هاي درسي موجود و... ميتواند ما را در مسير علمآموزي پربار و فراگير ياري دهد. مشاوره با اهل فن و كارشناسان علوم حوزوي، انتقال مشكلات حوزه به طور مستقيم يا غير مستقيم به شوراي مديريت حوزه علميه خراسان و ... از راهكارهاي ديگر ميباشد كه ميتواند ما را در پيمودن راه صحيح ياري نمايد. لازم به يادآوري است كه شوراي مديريت حوزه علميه قم شرط تأهل را براي آمدن به قم ذكر كردهاند به اين معنا كه از آنها حجره طلب نشود، گرچه در عمل اگر حجره داشته باشند در صورت صلاح ديد حجره واگذاري ميكنند. بايد پيگيري نمائيد. آرزوي ما موفقيّت و سعادت شما در تمامي مراحل زندگي ميباشد.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1.حوزه و روحانيت در كلام رهبري، دفتر مقام معظم رهبري (نشر) ناشر؛ سازمان تبليغات اسلامي، چاپ اول، 1375
2. حوزه، كاستيها و بايستهها، دفتر تبليغات حوزه علميه قم، جمعي از نويسندگان حوزه، ناشر؛ سازمان تبليغات اسلامي، چاپ اول، 1371.
3. طلبه و راه و رسم طلبگي، محمد نوري عالم زاده، انتشارات مركز مديريت حوزه، چاپ اول، آذر ماه 1381، چاپ اسوه.
4. حوزه علميه و طرحي نو بر پايه ارزشها، آيت الله مدرسي، ترجمه رضا آژير، چاپ نهضت، نشر بقيع، تابستان 1383، چاپ اول.
[1] . قرآن كريم، سورة انشقاق، آيه 6.
[2] . تعليم و تربيت در اسلام و حوزه علميه، غياثي، غلامرضا، چاپ نگارش، چاپ اول، 1383، ص 173 و 174.
[3] . طلبه و راه و رسم طلبگي، نوري، محمد، چاپ اول، 1381، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه قم، چاپ اسوه، ص 133.
[4] . طلبه و راه و رسم طلبگي، نوري، محمد، چاپ اول، 1381، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه قم، چاپ اسوه، ص 82.
[5] . همان، ص 38.
[6] . جوانان و انتخاب همسر، مظاهري، علي اكبر، چاپ سوم، دفتر تبليغات اسلامي، 1374، ص 15.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 8 امرداد 01
- بازدید
- ۸۸
يكي از طلاب شهرستان كاشمر هستم كه نبودن امكانات و تجهيزات حوزوي همچون كتب درسي و عدم تنوع اساتيد مبرز و سطح بالا يكي از مشكلات...
- نشان کردن
پرسش
يكي از طلاب شهرستان كاشمر هستم كه نبودن امكانات و تجهيزات حوزوي همچون كتب درسي و عدم تنوع اساتيد مبرز و سطح بالا يكي از مشكلات اساسي اين شهر ميباشد، و در ضمن حوزه علميه شرايط سختي را براي آمدن به قم از جمله ازدواج و ... قرار داده است. خواهشمند است و راهنمايي فرماييد .
پاسخ
مقدمه:
بيشك هر مسيري را كه انسان براي سعادت و پيروزي در زندگي دنيوي در پيشگيرد، خالي از ضعف و دشواري نيست و همراه آن كمبودها و كاستيها فراواني احساس ميشود و اين سنت تغييرناپذير الهي ميباشد كه انسان را در بلا و سختي قرار دهد و سود آن به خود شخص بر ميگردد، چنانچه قرآن كريم ميفرمايد: «يا ايها الانسان انّكَ كادحٌ الي ربّكَ كَدْحاً فملاقيهِ[1]» يعني اي انسان! تو با سختي به طرف خداوند رهسپار ميشوي و عاقبت او را ديدار ميكني. حوزة علميه از جمله جاهايي ميباشد كه علاوه بر محاسن و ويژگيهاي مطلوبي كه دارد، همواره از كاستيهاي زيادي نيز همچون عدم استفاده بهينه از نيروهاي موجود، ضعف روشهاي تدريس در مدارس، كم توجهي به برنامه ريزي دقيق آموزشي و مسائلي از اين قبيل، برخوردار بوده است.[2] تلاش هاي زياد و همه جانبهاي در سالهاي گذشته براي رفع چنين موانع خطيري صورت گرفته است و مسئولين محترم حوزههاي علميه سراسر كشور بويژه شوراي مديريت حوزه علميه قم، برنامهها و راهكارهاي ويژهاي را براي رفع چنين ضعفهايي تدوين و اجرا نمودهاند كه اميد است كه با همت و تلاش همة مسئولين ذيربط، اينگونه مسائل مرتفع گردد.
روند كاري حوزه علميه قم:
پر واضح است كه تمامي ارگانها و سازمانها براي خود قوانين و مقررات خاصي را با توجه به اهدافي كه مد نظر دارند، لحاظ مينمايند و حوزه علميه قم نيز از اين امر استثنا نميباشد. برنامههاي حوزه نيز داراي يك فرايند برنامهريزي شده و طبيعي ميباشد كه بر اساس آن به عنوان مثال احراز پايه درسي ششم (سطح يك حوزه) و همچنين شرط تأهل و ... را براي راهيابي طلاب ديگر شهرها به حوزه علميه قم، قرار دادهاند و تمامي اين مقررات و ضوابط، توسط شوراي عالي حوزه علميه قم كه متشكل از اساتيد و فرهيختگان حوزوي ميباشد، تدوين و اجرا ميگردد. از وظايف ديگر اين شورا ميتوان به تدوين برنامه ريزي درسي، تشكيل پرونده رسيدگي به امور طلاب شهرستانها و غير و اشاره نمود.[3] البته نمي توانيم تمامي تصميمات برنامهريزان حوزوي را خالي از عيب و نقص بدانيم، ولي در عين حال، ضوابط و مقررات از اركان اصلي و بنيادين همة نهادها ميباشد كه رعايت آنها، ضامن نظم و پيشرفت امور خواهد بود.
تلاش و فعاليت خودجوشانه:
در تاريخ نميتوان نمونهاي را پيدا كرد كه نام انسان فرهيخته و نخبه بر روي آن گذارند و در عين حال در زندگي خود از كوشش و جديّت شبانهروزي و خودمختارانه و بدور از روال عادي انسانها، جدا باشد و بايد به اين نكته اذعان كرد كه هر چند برنامه ريزي نهادها و ارگانها همچون حوزه علميه دقيق و اصولي باشد، ولي بدون تلاش خود فرد و اجراي يك برنامة فردي حساب شده كار به جايي نخواهد برد. شهيد مطهري مانند بسياري از بزرگان حوزه و غير حوزه نابغه نبود و مانند همه داراي استعداد متوسط و متعارف بود، عمدة موفقيّت وي در پرتوي عنايات الهي و تلاش و همّت فراوان خود او بود، ما نيز اگر از فرصتها و نعمتهاي خدادادي (جسمي، فكري، روحي و جمعي) خوب بهره بگيريم، با همان عنايت الهي «مطهري» فردا هستيم.[4] هر چند حوزههاي علميه ما نواقصي بزرگ همچون كمبود استاد و عدم تنوع در انتخاب آن، كمبود كتب درسي و آموزشي، ضعف برنامه ريزي آموزشي و غيره را دارد، ولي با همّت و برنامهريزي دقيق بر اساس اهداف و آمالهاي حقيقي ميتوان در همان محيطها هم به رشد و تكامل اصلي رسيد، هنر برنامه ريزي، همان هنر تشخيص وظيفه ميباشد و با چنين رويكرد مثبتي به حوزه علميه ميتوان آيندهاي روشن و حساب شده را براي خويش به منصة ظهور گذاشت.[5]
اهميّت ازدواج در زندگي طلبگي:
شهيد مطهري (ره) در مورد فلسفه ازدواج ميگويد: «يك پختگي وجود دارد كه جز در پرتو ازدواج حاصل نميشود، در مدرسه پيدا نميشود، در جهاد پيدا نميشود، در نماز شب پيدا نميشود، در ارادت به نيكان پيدا نميشود، اين فقط در سايه ازدواج و تشكيل خانواده بدست ميآيد.»[6] جداي از شرطي كه حوزه علميه قم (تأهل) براي هجرت به قم قرار داده است، ازدواج و تشكيل خانواده در فصل و موقعيّت خود يكي از مهمترين و اساسيترين نيازهاي يك سرباز امام زمان (عج) ميباشد. البته نبايد فراموش كرد كه رعايت سن ازدواج، احساس نياز به همسر، خودداري از گناه، داشتن موقعيت مادي و معنوي لازم براي ازدواج و ... از جمله مواردي است كه براي تمامي جوانان يكسان ميباشد و با توجه به چنين شروط و ضوابطي بايد وارد مرحلة تشكيل خانواده شد. اينكه گاهي در جاهايي ازدواج را در تقابل با تحصيل علم و دانش معرفي كردهاند و به تعابيري همچون «علم در قربانگاه ازدواج ذبح ميشود » بر ميخوريم، جداي اينكه در اينگونه سخنان بحثهاي زيادي وارد است، چنين سخناني را ميتوان در ميان سختي ها و مشكلاتي دانست كه در راه تحصيل علم بوجود ميآيد، نه اينكه نميتوان به هيچ كمالي از كمالات معنوي و علمي دست يافت، بي شك زندگاني بزرگاني چون مراجع تقليد بويژه حضرت امام خميني (ره)، كه با وجود خانواده، چنين عظمتي را كسب نمودند، الگوي خوبي براي راهجويان حقيقت و كمال ميباشد، ازدواج كارشناسي شده و بدور از هر گونه شتابزدگي و بيبرنامگي، ميتواند ياور و پشتيبان خوبي براي نيل به قلّههاي كمال و سعادت باشد.
نكات قابل توجه:
دوست گرامي، مقايسه حوزه با دانشگاه با توجه به امكانات عظيمي كه در اختيار نهاد دانشگاه قرار دارد و محدوديتهاي ويژهاي كه در حوزه از نظر امكانات، استاد، شهريه، و ... وجود دارد، نميتواند يك مقايسة منطقي و صحيحي باشد، بيشك فضايي كه سراسر آن، حس مسئوليت شناسي و انجام وظيفه و ... را تداعي ميكند، همواره داراي چنين مشكلات عديدهاي ميباشد. ديگر اينكه با توجه به امكانات محدود حوزوي محل علم آموزي جنابعالي كه معمولاً در حوزههاي كشور وجود دارد، ميتوان از اساتيد بزرگوار آن شهرستان، امام جمعه، مسئولين ذي ربط، خيرين و ... درخواست نمود كه در رفع و انعكاس چنين موانعي قدم جدي بردارند، گر چه استفاده از نوارها و سي دي هاي درسي موجود و... ميتواند ما را در مسير علمآموزي پربار و فراگير ياري دهد. مشاوره با اهل فن و كارشناسان علوم حوزوي، انتقال مشكلات حوزه به طور مستقيم يا غير مستقيم به شوراي مديريت حوزه علميه خراسان و ... از راهكارهاي ديگر ميباشد كه ميتواند ما را در پيمودن راه صحيح ياري نمايد. لازم به يادآوري است كه شوراي مديريت حوزه علميه قم شرط تأهل را براي آمدن به قم ذكر كردهاند به اين معنا كه از آنها حجره طلب نشود، گرچه در عمل اگر حجره داشته باشند در صورت صلاح ديد حجره واگذاري ميكنند. بايد پيگيري نمائيد. آرزوي ما موفقيّت و سعادت شما در تمامي مراحل زندگي ميباشد.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1.حوزه و روحانيت در كلام رهبري، دفتر مقام معظم رهبري (نشر) ناشر؛ سازمان تبليغات اسلامي، چاپ اول، 1375
2. حوزه، كاستيها و بايستهها، دفتر تبليغات حوزه علميه قم، جمعي از نويسندگان حوزه، ناشر؛ سازمان تبليغات اسلامي، چاپ اول، 1371.
3. طلبه و راه و رسم طلبگي، محمد نوري عالم زاده، انتشارات مركز مديريت حوزه، چاپ اول، آذر ماه 1381، چاپ اسوه.
4. حوزه علميه و طرحي نو بر پايه ارزشها، آيت الله مدرسي، ترجمه رضا آژير، چاپ نهضت، نشر بقيع، تابستان 1383، چاپ اول.
[1] . قرآن كريم، سورة انشقاق، آيه 6.
[2] . تعليم و تربيت در اسلام و حوزه علميه، غياثي، غلامرضا، چاپ نگارش، چاپ اول، 1383، ص 173 و 174.
[3] . طلبه و راه و رسم طلبگي، نوري، محمد، چاپ اول، 1381، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه قم، چاپ اسوه، ص 133.
[4] . طلبه و راه و رسم طلبگي، نوري، محمد، چاپ اول، 1381، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه قم، چاپ اسوه، ص 82.
[5] . همان، ص 38.
[6] . جوانان و انتخاب همسر، مظاهري، علي اكبر، چاپ سوم، دفتر تبليغات اسلامي، 1374، ص 15.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 8 امرداد 01
- بازدید
- ۸۸
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.