براي مقابله با مشکلات دانشجويي (دوري از خانواده، مشکلات درس،...

پرسش
پاسخ
هر چند در سؤال مشکلات مختلفي در مورد دانشجويان مطرح شده است، اما به دليل اهميت غريزه جنسي پاسخ به اين پرسش را در دو قسمت مطرح ميکنيم. در بخش اول راهکارهايي براي کنار آمدن با غريزه جنسي و در بخش دوم راهحلهاي براي ساير مشکلات ارائه ميگردد:
الف) روشهاي کنار آمدن با غريزه جنسي
غريزه جنسي يکي از غرايز قوي در وجود انسان است که اگر بر وجود انسان سيطره و غلبه پيدا کند بسياري از افکار، احساسات و رفتارهاي انسان را تحت تأثير قرار ميدهد. در مورد غريزه جنسي بهترين راه و شرعيترين راه ازدواج است. اسلام براي پيشگيري از عواقب خسارتبار ناشي از عدم ارضاي اين نياز طبيعي، بر امر ازدواج تأكيد فراوان دارد. بنابراين يكي از روشهاي اساسي اين است كه دانشجويان از طريق ازدواج و با رعايت تمامي شرايط اسلامي، همسر آيندة خويش را برگزينند، ازدواج آسان برنامهاي بسيار مطلوب و مناسبي است كه هر ساله در دانشگاهها اجرا ميشود. با انجام ازدواج غريزه جنسي فرد به جاي انباشته شدن ارضاء ميشود و ذهن و فکر فرد از مشغول بودن به آن رها ميشود. اما از آنجا که بحث ما در مورد دانشجويان است که ممکن است زمينه ازدواج براي آنها فراهم نباشد، روشهاي موقتي وجود دارند که جانشين ازدواج نميشوند اما به آنان کمک ميکنند تا در زمان تحصيل بيشتر حواسشان به درس و تحصيل باشد و مشغوليت ذهني براي آنها به وجود نيايد و دچار انحرافات جنسي نشوند.
1 ـ اجتناب از خيالپردازي و تصورات جنسي: هر چند بخشي از غريزه جنسي تحت تأثير عوامل هورموني است، اما خيالپردازي جنسي يعني فکر کردن در باره مسائل جنسي و تصور صحنههاي جنسي نقش زيادي در افزايش و کاهش ميل جنسي دارند. افرادي که مدام به تصاوير و صحنههاي جنسي ميانديشند و مرتب در باره مسائل جنسي خيالپردازي ميکنند، چنين افرادي ناخواسته آتش غريزه جنسي خود را شعلهور ميسازند. اين خيالپردازيها باعث ميشوند که تمام ذهن و ضمير فرد درگير مسائل جنسي شوند. چنين افرادي در موقعيتهاي مختلف فقط به فکر ارضاي غريزه جنسي هستند و مسائل مهم زندگي خود را فراموش ميکنند. مثلا سر کلاس درس به جاي اينکه حواسش به درس و صحبتهاي استاد باشد به مسائل جنسي ميانديشند، در کتابخانه به جاي مطالعه به خيالپردازي جنسي ميپردازند. اگر موقعيتي براي ارضاي غريزه جنسي به وجود بيايد مهمترين کار زندگي خود را رها ميکنند و دنبال آن ميروند. پس بهتر است تا افراد به اين بلاها مبتلا نشده، تصورات و خيالپردازيهاي جنسي خود را کاهش داده و به تدريج مهار نمايد.
2ـ اجتناب مشاهدهگري جنسي: مشاهده نقش زيادي در تحريک جنسي دارد. هر چه فرد به قصد لذت جنسي به جنس مخالف نگاه کند غريزه جنسي در او بيشتر تحريک ميشود. مشاهده فيلمها و تصاوير تحريک کننده اعم از متبذل و غير مبتذل نيز همين نقش را دارند. ممکن است براي برخي جوانها مشاهده هنرمندان جنس مخالف در فيلمهاي عادي نيز تحريک کننده باشد. اگر فرد ميخواهد تحت سيطره غريزه مهار نشدني جنسي قرار نگيرد، بايد به نامحرم نگاه نکند، سراغ فيلمها و تصاوير مبتذل نرود. هر چند ممکن است مشاهده آنها يک ارضاي موقتي براي فرد به وجود آورد، اما دراز مدت فرد را گرفتار تحريکهاي مداوم نموده و او را به اعتياد جنسي مبتلا ميکند. به همين دليل است که در شرع مقدس اسلام از هرگونه نگاه به قصد لذت جنسي (مگر در مورد همسر) منع شده است. فرقي نميکند که نگاه به جنس موافق باشد يا مخالف بچه باشد با بزرگسال، تصوير باشد يا فيلم، لباسهاي جنس مخالف باشد يا خود او همگي اگر حالت تحريک کننده داشته باشند از نظر شرع منع شدهاند. زيرا اين نگاهها غريزه جنسي را افزايش ميدهند و فکر و ذهن فرد را درگير مسائل جنسي مينمايد. پس بايد دانشجويان براي رهايي از عواقب بعدي، از اينگونه مشاهدهها اجتناب کنند.
3ـ پناه بردن به ذکر خدا در موقعيتهاي تحريک کننده: يکي از روشهاي معنوي که اثر خيلي فوري دارد ذکر خداست. اثر فوري اين روش زماني مشخص ميشود که فرد غريزه جنسياش تحريک شده است مثلا ميخواهد به نامحرم نگاه کند، يا وادار شده است که تصاوير يا فيلم مبتذل ببيند، درست در همين حال اگر فرد ذهن خود را متوجه خدا کند و ذکر خدا را بر زبان جاري و کند و مدت چند دقيقه آن ذکر را ادامه دهد، ميبيند که حالت روحياش عوض شده است و به راحتي ميتواند خود را مهار نمايد. البته مشروط به اينکه پس از پايان ذکر دو باره تصورات جنسي و خيالات مربوط به لذت جنسي را در ذهن خود فعال نسازد.
4ـ تقويت جنبههاي معنوي در وجود خويش: نيروي معنوي و نيروي شهواني نقطه مقابل يکديگر هستند. هرکدام در وجود فرد نيرومند شود، ديگري ضعيف ميگردد. بنابراين داشتن حالات معنوي مثل ارتباط عميق با خدا، انجام عبادات، شرکت در مراسم عزاداري، گرفتن روزه و رفتن به زيارت همگي نيروي معنوي را در وجود انسان فعال ميسازند و نيروي شهواني و تمايلات جنسي را کاهش ميدهند. البته مشروط به اينکه تمامي اعمال عبادي و معنوي از عمق و محتواي لازم برخوردار باشند. يکي از اثرات اين اعمال اين است که فرد در وجود خود احساس کرامت و شخصيت ميکند و انجام رفتارهاي سبکسرانه جنسي را مخالف شخصيت و عظمت خود ميداند.
5ـ به خاطر داشتن مهمترين لحظه زندگي: يکي از لحظات مهم زندگي انسان لحظهاي است که همگي از آن ميترسند و هر کسي فقط يک بار در عمر خود آن را تجربه ميکند. آن لحظه زماني است که زندگي انسان به پايان ميرسد و تمامي خوشيها، هوسها و شهوتها خاموش ميگردند. اکثر هوسرانيهاي انسان ناشي از آن است که آن لحظه را فراموش ميکند و وقايع بعد از آن را از ياد ميبرد. اما اگر انسان در داغترين زمان شهوت و هوس، به ياد آن لحظه بيافتد حالت روحياش عوض ميشود و به راحتي ميتواند هوسهاي و شهوتهاي خود را مهار کند.
6ـ رو آوردن به خردورزي: همانگونه که حالت معنوي در وجود انسان با حالت شهواني در تقابل است، حالت خردمندي نيز با حالت شهوتگرايي مخالف است. در لحظهاي که فرد از نيروي عقلاني خود استفاده ميکند، نيروي شهواني او خاموش است. بنابراين براي کاهش تمايلات جنسي مناسب است فرد اهل انديشه و فکر باشد. مدام در باره مسائل مختلف زندگي، مرگ، سرنوشت انسانها و پيامد کارهاي خود بيانديشد. اين انديشهها آتش شهوت را خاموش و درخت انديشه را سبز ميکند.
7ـ دوري از دام شيطان: توجه داشته باشند كه هيچگاه با دانشجويان جنس مخالف ارتباط دوستانه و خارج از محدودة شرع، برقرار نكنند، چرا که آسيبهاي بسياري را بدنبال دارد. ضروري است كه آفتهاي ارتباط با جنس مخالف را بشناسند و توجه داشته باشند كه اينگونه ارتباطها علاوه بر آنكه از نظر شرعي ممنوع ميباشد، باعث دلبستگي و وابستگي انسان به فرد يا افرادي ميشود كه آيندة آن معلوم نيست.
ب) راهکارهاي کنار آمدن با ساير مشکلات
وضع دانشجويان قابل درك است و آنان با مشكلات فراواني روبرو هستند. مشكلات تحصيلي، نداشتن خوابگاه و مسكن، مشكلات عاطفي و دوري از خانواده، از جمله مشكلات آنان است، بخشي از راهكارهاي مقابله با اين مشکلات عبارتند از:
1 ـ دوستي با افراد متدين: قسمتي از مشكلات عاطفي دانشجويان از دوري از خانه و ورود به محيط جديد ناشي ميشود و چه بسا احساس تنهايي مينمايند، بهترين راه اين است كه با جوانان متدين هم جنس خود ارتباط دوستانه برقرار نموده و لحظاتي را در كنار هم سپري نمايند.
2ـ هويت شناسي: مهاجمان فرهنگي سعي نمودهاند با استفاده از ابزار و امكانات مختلف، و تحريک غريزه جنسي، هويت فرهنگي و تعادل شخصيتي جوانان را مسخ كنند. دانشجويان بايد جايگاه ارزش و نقش خود را در جامعه بشناسند، اگر هويت و جايگاه خود را درك كنند و بدانند شخصيت ارزشمند خود را با گناه، روابط ناسالم و... لكهدار نخواهند كرد.
مقام معظم رهبري از دانشجويان به عنوان اميد بخشترين قشر جامعه ياد نموده و معتقد است: «اولاً نفس اجتماع جوانان دانشجو يعني تقريباً بهترين و اميد بخشترين قشر بزرگ جامعه ما عنواني است كه براي هر كسي كه به آيندة كشور علاقمند است، يك عنوان جذاب و شيرين است. جوان آنهم اهل علم و معرفت و آنهم در صراط تحصيل دانش براي ادارة كشور در آينده، داراي ارزش است.»[1] پس اولين راهكار اين است كه دانشجويان ارزش و جايگاه خويش را بشناسند در اينصورت هيچگاه افسرده نخواهند شد و به انحرافات اخلاقي روي نخواهند آورد. افزايش مطالعه و شرکت در سخنراني هاي مفيد در اين موضوع و مشاوره با اساتيد متخصص و دلسوز و متعهد، مي تواند بسيار مفيد باشد.
3ـ توكل بر خدا: دانشجو ميتواند با استفاده از توکل بسياري از مشکلات خود را حل کند. خداوند بهترين مونس و ياور انسان است، و توكل بر خداوند، غم و غصه را از انسان دور ميكند. علي ـ عليه السّلام ـ در اين زمينه فرمود: «نعم الطارد للهّم ان تكال علي القدر»[2] «توكل بر قضا و قدر خداوند چه خوب غم و غصه را از انسان ميزدايد». كسي كه بر خدا توكل نمايد، خداوند او را کفايت مي کند.[3] ارتباط معنوي با خدا و ياد و ذكر او آرامش بخش دلها است.[4] و فردي كه ارتباط معنوي با خدا دارد خود را به منبع بي انتهاي قدرت و كمال و متصل ميبيند و از تنهايي و استيصال رها ميشود.
4ـ صبر و پايداري در برابر مشكلات: همه انسانها به نحوي با مشكلات روبرو هستند، انسانهايي كه ارادة قوي ندارند، نميتوانند در برابر مشكلات مقاومت نمايند، اگر براي مقابله با تنيدگيهاي اجتماعي كه در زندگي با آنها مواجه ميشويم، خويشتندار و صبور نباشيم، گاهي نه تنها مشكل ما برطرف نميشود بلكه پيچيدهتر نيز ميگردد، بيصبري تعادل رواني انسان را برهم ميزند و ممكن است به افسردگي و ديگر بيماريهاي رواني منجر شود، پس صبر و پايداري هم در پيشگيري از مشكلات رواني ميتواند مؤثر باشد و هم در درمان آن. چنانچه حضرت علي ـ عليه السّلام ـ در مورد نقش آگاهي، صبر و استقامت در از بين بردن افسردگي ميفرمايد: «اطرح عنك وارادت الهموم بعزائم الصبر و حسن اليقين»[5] هجوم غم و غصه را به وسيلة عزمهاي راسخ صبر، مقاومت و يقين نيكو از خود دور كنيد.
5ـ مبارزه با مشکلات: تحمل و صبر در مواقعي است که مبارزه با مشکل و بر هم زدن وضع نامطلوب، در توان ما نباشد، اما هميشه بايد به توان و استعدادهاي دروني خود ايمان داشت و سعي کنيم به انحاء مختلف براي مشکلات خود ـ چه در زمينه تهيه مسکن و خوابگاه، يا آموختن آشپزي، دوري مسير دانشگاه، تهيه جزوه و کتاب و چه در عرصه هاي روحي و نيازهاي عاطفي ـ راه حل هايي در نظر بگيريم و اقدام کنيم.
6ـ مشکلات مايه آزمون: از زاويه ديگر نيز ميتوان به مشکلات زندگي نظر افکند. در اين دنياي پر تزاحم مادي، هيچ کس بدون مشکل و دردسر نيست. لذت کامل و هميشگي و مداوم در اين دنيا وجود ندارد. چون اقتضاي عالم مادي اين چنين است و در آخرت و بهشت لذت کامل و با دوام وجود دارد. از سوي ديگر، بر اساس متون ديني ما يکي از فلسفههاي مشکلات، بلاها و ناهمواريهاي سير زندگي، امتحان خداوند است. خداوند ميخواهد عيار و ارزش دروني ما را در کوره بلاها و مشکلات، بيازمايد، پس چه خوب است که در عين تسليم نشدن در برابر مشکلات، آن را امتحان و آزموني بدانيم و سعي کنيم نزد خداوند، سربلند باشيم.
7ـ تفريحات سالم: يكي از علل فرسودگي زودرس جسماني و رواني افراد، استفاده نكردن از تفريحات سالم است. مقتضاي فعاليت، و مطالعه مداوم، وارد آمدن فشار جسمي و روحي بر فرد است. بايد در كنار كار و مطالعه، تقويت كنندههايي باشد كه به فرد روحيه دهد و به او آرامش بخشد. بنابراين براي رفع خستگي و پيشگيري از افسردگي، و حتي براي درمان آن ميتوانيد به ورزش و مسافرت بپردازيد. در احاديث تأكيد شده است كه: «مسافرت كنيد تا سالم بمانيد»[6] احتمالاً اين سلامتي هر دو بعد جسمي و روحي را در بر ميگيرد، و يا در روايات ديگر آمده است: نگاه كردن به مناظر طبيعي از جمله آب و سبزه، موجب زدودن غم و اندوه از فرد و پديد آمدن نشاط و خوشدلي در وي ميشود.[7]
8ـ استفاده از روش حل مسأله: تقريبا مشکلي نيست که راه حلي نداشته باشد. مهم آن است که فرد با استفاده از نيروهاي دروني خود بتواند مشکل را به نحو مؤثر بررسي نمايد و راه حل مناسب آن را پيدا کند. اين روش مستلزم پيمودن چند گام است:
گام اول: مشکل خود را به خوبي روشن نماييد. و بدانيد که ماهيت مشکل شما چيست. مشکلات انواع مختلفي دارند مشکل مالي، مشکل ارتباطي، مشکل عاطفي، مشکل تحصيلي و ساير مشکلات. پس در گام اول ماهيت مشکل را به خوبي روشن نماييد.
گام دوم: در باره مشکل مورد نظر، هر چه راهحل به ذهنتان ميرسد بنويسيد. در اين مرحله به اين فکر نباشيد که کدام راه حل عملي و منطقي است و کدام راه حل غير عملي و غير منطقي. با استفاده از بارش فکري هر چه به ذهنتان ميرسد بنويسيد.
گام سوم: همه راهحلها را يکي يکي از روي ليست ارزيابي کنيد. مزايا و معايب هر کدام را جلو آن يادداشت کنيد.
گام چهارم: راهحلها را يکي يکي حذف کنيد. از غير عملي و غير منطقيترين راهحل شروع کنيد و آن را حذف کنيد يکي يکي حذف کنيد تا آخرين راه حل که باقي ميماند و آن را به عنوان راه حل نهايي در نظر بگيريد.
گام پنجم: راه حل باقي مانده را با جديت تمام عملي سازيد. اگر عملي نشد از ميان راههاي حذف شده راهحل منطقيتر ديگري را انتخاب نماييد. با استفاده از اين روش شما ميتوانيد بسياري از مشکلات خود را حل نماييد.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر
1. سيدمحمد تقي قادري، راههاي خودسازي جوانان بر اساس رهنمودهاي حضرت امام خميني(ره)، انتشارات استاد احمد مطهري، چاپ اول، 1379.
2. سيدحميد فتاحي، با جوانان در ساحل خوشبختي، نشر الهادي، چاپ ا ول، 1377.
3. علي صالحيخواه، افسردگي از ديدگاه اسلام و علم روز، انتشارات شهيد حسين فهميده، چاپ دوم، 1380.
4. مؤسسه فرهنگي قدر ولايت، اخلاق و معنويت در آيينة نگاه مقام معظم رهبري، مؤسسه قدر ولايت، چاپ اول، 1380.
5. اخلاق اسلامي، احمد ديلمي و ...، نشر معارف.
پي نوشت ها:
[1] . مقام معظم رهبري در ديدار با دانشگاهيان و فرهنگيان ياسوج، 18/3/73.
[2] . آمدي، غرر الحكم، دانشگاه تهران، چاپ چهارم، جلد6، ص163.
[3] . طلاق/ 3.
[4] . رعد/ 28.
[5] . آمدي، غرر الحكم، دانشگاه تهران، چاپ چهارم، جلد2، ص195.
[6] . محمدي ري شهري، محمد؛ ترجمه حميدرضا شيخي، گزيدة ميزان الحكمة، درالحديث، چاپ اول، ص374.
[7] . همان، ص322.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 15 آذر 93
- بازدید
- ۱٬۹۹۳
براي مقابله با مشکلات دانشجويي (دوري از خانواده، مشکلات درس،...
- نشان کردن
پرسش
پاسخ
هر چند در سؤال مشکلات مختلفي در مورد دانشجويان مطرح شده است، اما به دليل اهميت غريزه جنسي پاسخ به اين پرسش را در دو قسمت مطرح ميکنيم. در بخش اول راهکارهايي براي کنار آمدن با غريزه جنسي و در بخش دوم راهحلهاي براي ساير مشکلات ارائه ميگردد:
الف) روشهاي کنار آمدن با غريزه جنسي
غريزه جنسي يکي از غرايز قوي در وجود انسان است که اگر بر وجود انسان سيطره و غلبه پيدا کند بسياري از افکار، احساسات و رفتارهاي انسان را تحت تأثير قرار ميدهد. در مورد غريزه جنسي بهترين راه و شرعيترين راه ازدواج است. اسلام براي پيشگيري از عواقب خسارتبار ناشي از عدم ارضاي اين نياز طبيعي، بر امر ازدواج تأكيد فراوان دارد. بنابراين يكي از روشهاي اساسي اين است كه دانشجويان از طريق ازدواج و با رعايت تمامي شرايط اسلامي، همسر آيندة خويش را برگزينند، ازدواج آسان برنامهاي بسيار مطلوب و مناسبي است كه هر ساله در دانشگاهها اجرا ميشود. با انجام ازدواج غريزه جنسي فرد به جاي انباشته شدن ارضاء ميشود و ذهن و فکر فرد از مشغول بودن به آن رها ميشود. اما از آنجا که بحث ما در مورد دانشجويان است که ممکن است زمينه ازدواج براي آنها فراهم نباشد، روشهاي موقتي وجود دارند که جانشين ازدواج نميشوند اما به آنان کمک ميکنند تا در زمان تحصيل بيشتر حواسشان به درس و تحصيل باشد و مشغوليت ذهني براي آنها به وجود نيايد و دچار انحرافات جنسي نشوند.
1 ـ اجتناب از خيالپردازي و تصورات جنسي: هر چند بخشي از غريزه جنسي تحت تأثير عوامل هورموني است، اما خيالپردازي جنسي يعني فکر کردن در باره مسائل جنسي و تصور صحنههاي جنسي نقش زيادي در افزايش و کاهش ميل جنسي دارند. افرادي که مدام به تصاوير و صحنههاي جنسي ميانديشند و مرتب در باره مسائل جنسي خيالپردازي ميکنند، چنين افرادي ناخواسته آتش غريزه جنسي خود را شعلهور ميسازند. اين خيالپردازيها باعث ميشوند که تمام ذهن و ضمير فرد درگير مسائل جنسي شوند. چنين افرادي در موقعيتهاي مختلف فقط به فکر ارضاي غريزه جنسي هستند و مسائل مهم زندگي خود را فراموش ميکنند. مثلا سر کلاس درس به جاي اينکه حواسش به درس و صحبتهاي استاد باشد به مسائل جنسي ميانديشند، در کتابخانه به جاي مطالعه به خيالپردازي جنسي ميپردازند. اگر موقعيتي براي ارضاي غريزه جنسي به وجود بيايد مهمترين کار زندگي خود را رها ميکنند و دنبال آن ميروند. پس بهتر است تا افراد به اين بلاها مبتلا نشده، تصورات و خيالپردازيهاي جنسي خود را کاهش داده و به تدريج مهار نمايد.
2ـ اجتناب مشاهدهگري جنسي: مشاهده نقش زيادي در تحريک جنسي دارد. هر چه فرد به قصد لذت جنسي به جنس مخالف نگاه کند غريزه جنسي در او بيشتر تحريک ميشود. مشاهده فيلمها و تصاوير تحريک کننده اعم از متبذل و غير مبتذل نيز همين نقش را دارند. ممکن است براي برخي جوانها مشاهده هنرمندان جنس مخالف در فيلمهاي عادي نيز تحريک کننده باشد. اگر فرد ميخواهد تحت سيطره غريزه مهار نشدني جنسي قرار نگيرد، بايد به نامحرم نگاه نکند، سراغ فيلمها و تصاوير مبتذل نرود. هر چند ممکن است مشاهده آنها يک ارضاي موقتي براي فرد به وجود آورد، اما دراز مدت فرد را گرفتار تحريکهاي مداوم نموده و او را به اعتياد جنسي مبتلا ميکند. به همين دليل است که در شرع مقدس اسلام از هرگونه نگاه به قصد لذت جنسي (مگر در مورد همسر) منع شده است. فرقي نميکند که نگاه به جنس موافق باشد يا مخالف بچه باشد با بزرگسال، تصوير باشد يا فيلم، لباسهاي جنس مخالف باشد يا خود او همگي اگر حالت تحريک کننده داشته باشند از نظر شرع منع شدهاند. زيرا اين نگاهها غريزه جنسي را افزايش ميدهند و فکر و ذهن فرد را درگير مسائل جنسي مينمايد. پس بايد دانشجويان براي رهايي از عواقب بعدي، از اينگونه مشاهدهها اجتناب کنند.
3ـ پناه بردن به ذکر خدا در موقعيتهاي تحريک کننده: يکي از روشهاي معنوي که اثر خيلي فوري دارد ذکر خداست. اثر فوري اين روش زماني مشخص ميشود که فرد غريزه جنسياش تحريک شده است مثلا ميخواهد به نامحرم نگاه کند، يا وادار شده است که تصاوير يا فيلم مبتذل ببيند، درست در همين حال اگر فرد ذهن خود را متوجه خدا کند و ذکر خدا را بر زبان جاري و کند و مدت چند دقيقه آن ذکر را ادامه دهد، ميبيند که حالت روحياش عوض شده است و به راحتي ميتواند خود را مهار نمايد. البته مشروط به اينکه پس از پايان ذکر دو باره تصورات جنسي و خيالات مربوط به لذت جنسي را در ذهن خود فعال نسازد.
4ـ تقويت جنبههاي معنوي در وجود خويش: نيروي معنوي و نيروي شهواني نقطه مقابل يکديگر هستند. هرکدام در وجود فرد نيرومند شود، ديگري ضعيف ميگردد. بنابراين داشتن حالات معنوي مثل ارتباط عميق با خدا، انجام عبادات، شرکت در مراسم عزاداري، گرفتن روزه و رفتن به زيارت همگي نيروي معنوي را در وجود انسان فعال ميسازند و نيروي شهواني و تمايلات جنسي را کاهش ميدهند. البته مشروط به اينکه تمامي اعمال عبادي و معنوي از عمق و محتواي لازم برخوردار باشند. يکي از اثرات اين اعمال اين است که فرد در وجود خود احساس کرامت و شخصيت ميکند و انجام رفتارهاي سبکسرانه جنسي را مخالف شخصيت و عظمت خود ميداند.
5ـ به خاطر داشتن مهمترين لحظه زندگي: يکي از لحظات مهم زندگي انسان لحظهاي است که همگي از آن ميترسند و هر کسي فقط يک بار در عمر خود آن را تجربه ميکند. آن لحظه زماني است که زندگي انسان به پايان ميرسد و تمامي خوشيها، هوسها و شهوتها خاموش ميگردند. اکثر هوسرانيهاي انسان ناشي از آن است که آن لحظه را فراموش ميکند و وقايع بعد از آن را از ياد ميبرد. اما اگر انسان در داغترين زمان شهوت و هوس، به ياد آن لحظه بيافتد حالت روحياش عوض ميشود و به راحتي ميتواند هوسهاي و شهوتهاي خود را مهار کند.
6ـ رو آوردن به خردورزي: همانگونه که حالت معنوي در وجود انسان با حالت شهواني در تقابل است، حالت خردمندي نيز با حالت شهوتگرايي مخالف است. در لحظهاي که فرد از نيروي عقلاني خود استفاده ميکند، نيروي شهواني او خاموش است. بنابراين براي کاهش تمايلات جنسي مناسب است فرد اهل انديشه و فکر باشد. مدام در باره مسائل مختلف زندگي، مرگ، سرنوشت انسانها و پيامد کارهاي خود بيانديشد. اين انديشهها آتش شهوت را خاموش و درخت انديشه را سبز ميکند.
7ـ دوري از دام شيطان: توجه داشته باشند كه هيچگاه با دانشجويان جنس مخالف ارتباط دوستانه و خارج از محدودة شرع، برقرار نكنند، چرا که آسيبهاي بسياري را بدنبال دارد. ضروري است كه آفتهاي ارتباط با جنس مخالف را بشناسند و توجه داشته باشند كه اينگونه ارتباطها علاوه بر آنكه از نظر شرعي ممنوع ميباشد، باعث دلبستگي و وابستگي انسان به فرد يا افرادي ميشود كه آيندة آن معلوم نيست.
ب) راهکارهاي کنار آمدن با ساير مشکلات
وضع دانشجويان قابل درك است و آنان با مشكلات فراواني روبرو هستند. مشكلات تحصيلي، نداشتن خوابگاه و مسكن، مشكلات عاطفي و دوري از خانواده، از جمله مشكلات آنان است، بخشي از راهكارهاي مقابله با اين مشکلات عبارتند از:
1 ـ دوستي با افراد متدين: قسمتي از مشكلات عاطفي دانشجويان از دوري از خانه و ورود به محيط جديد ناشي ميشود و چه بسا احساس تنهايي مينمايند، بهترين راه اين است كه با جوانان متدين هم جنس خود ارتباط دوستانه برقرار نموده و لحظاتي را در كنار هم سپري نمايند.
2ـ هويت شناسي: مهاجمان فرهنگي سعي نمودهاند با استفاده از ابزار و امكانات مختلف، و تحريک غريزه جنسي، هويت فرهنگي و تعادل شخصيتي جوانان را مسخ كنند. دانشجويان بايد جايگاه ارزش و نقش خود را در جامعه بشناسند، اگر هويت و جايگاه خود را درك كنند و بدانند شخصيت ارزشمند خود را با گناه، روابط ناسالم و... لكهدار نخواهند كرد.
مقام معظم رهبري از دانشجويان به عنوان اميد بخشترين قشر جامعه ياد نموده و معتقد است: «اولاً نفس اجتماع جوانان دانشجو يعني تقريباً بهترين و اميد بخشترين قشر بزرگ جامعه ما عنواني است كه براي هر كسي كه به آيندة كشور علاقمند است، يك عنوان جذاب و شيرين است. جوان آنهم اهل علم و معرفت و آنهم در صراط تحصيل دانش براي ادارة كشور در آينده، داراي ارزش است.»[1] پس اولين راهكار اين است كه دانشجويان ارزش و جايگاه خويش را بشناسند در اينصورت هيچگاه افسرده نخواهند شد و به انحرافات اخلاقي روي نخواهند آورد. افزايش مطالعه و شرکت در سخنراني هاي مفيد در اين موضوع و مشاوره با اساتيد متخصص و دلسوز و متعهد، مي تواند بسيار مفيد باشد.
3ـ توكل بر خدا: دانشجو ميتواند با استفاده از توکل بسياري از مشکلات خود را حل کند. خداوند بهترين مونس و ياور انسان است، و توكل بر خداوند، غم و غصه را از انسان دور ميكند. علي ـ عليه السّلام ـ در اين زمينه فرمود: «نعم الطارد للهّم ان تكال علي القدر»[2] «توكل بر قضا و قدر خداوند چه خوب غم و غصه را از انسان ميزدايد». كسي كه بر خدا توكل نمايد، خداوند او را کفايت مي کند.[3] ارتباط معنوي با خدا و ياد و ذكر او آرامش بخش دلها است.[4] و فردي كه ارتباط معنوي با خدا دارد خود را به منبع بي انتهاي قدرت و كمال و متصل ميبيند و از تنهايي و استيصال رها ميشود.
4ـ صبر و پايداري در برابر مشكلات: همه انسانها به نحوي با مشكلات روبرو هستند، انسانهايي كه ارادة قوي ندارند، نميتوانند در برابر مشكلات مقاومت نمايند، اگر براي مقابله با تنيدگيهاي اجتماعي كه در زندگي با آنها مواجه ميشويم، خويشتندار و صبور نباشيم، گاهي نه تنها مشكل ما برطرف نميشود بلكه پيچيدهتر نيز ميگردد، بيصبري تعادل رواني انسان را برهم ميزند و ممكن است به افسردگي و ديگر بيماريهاي رواني منجر شود، پس صبر و پايداري هم در پيشگيري از مشكلات رواني ميتواند مؤثر باشد و هم در درمان آن. چنانچه حضرت علي ـ عليه السّلام ـ در مورد نقش آگاهي، صبر و استقامت در از بين بردن افسردگي ميفرمايد: «اطرح عنك وارادت الهموم بعزائم الصبر و حسن اليقين»[5] هجوم غم و غصه را به وسيلة عزمهاي راسخ صبر، مقاومت و يقين نيكو از خود دور كنيد.
5ـ مبارزه با مشکلات: تحمل و صبر در مواقعي است که مبارزه با مشکل و بر هم زدن وضع نامطلوب، در توان ما نباشد، اما هميشه بايد به توان و استعدادهاي دروني خود ايمان داشت و سعي کنيم به انحاء مختلف براي مشکلات خود ـ چه در زمينه تهيه مسکن و خوابگاه، يا آموختن آشپزي، دوري مسير دانشگاه، تهيه جزوه و کتاب و چه در عرصه هاي روحي و نيازهاي عاطفي ـ راه حل هايي در نظر بگيريم و اقدام کنيم.
6ـ مشکلات مايه آزمون: از زاويه ديگر نيز ميتوان به مشکلات زندگي نظر افکند. در اين دنياي پر تزاحم مادي، هيچ کس بدون مشکل و دردسر نيست. لذت کامل و هميشگي و مداوم در اين دنيا وجود ندارد. چون اقتضاي عالم مادي اين چنين است و در آخرت و بهشت لذت کامل و با دوام وجود دارد. از سوي ديگر، بر اساس متون ديني ما يکي از فلسفههاي مشکلات، بلاها و ناهمواريهاي سير زندگي، امتحان خداوند است. خداوند ميخواهد عيار و ارزش دروني ما را در کوره بلاها و مشکلات، بيازمايد، پس چه خوب است که در عين تسليم نشدن در برابر مشکلات، آن را امتحان و آزموني بدانيم و سعي کنيم نزد خداوند، سربلند باشيم.
7ـ تفريحات سالم: يكي از علل فرسودگي زودرس جسماني و رواني افراد، استفاده نكردن از تفريحات سالم است. مقتضاي فعاليت، و مطالعه مداوم، وارد آمدن فشار جسمي و روحي بر فرد است. بايد در كنار كار و مطالعه، تقويت كنندههايي باشد كه به فرد روحيه دهد و به او آرامش بخشد. بنابراين براي رفع خستگي و پيشگيري از افسردگي، و حتي براي درمان آن ميتوانيد به ورزش و مسافرت بپردازيد. در احاديث تأكيد شده است كه: «مسافرت كنيد تا سالم بمانيد»[6] احتمالاً اين سلامتي هر دو بعد جسمي و روحي را در بر ميگيرد، و يا در روايات ديگر آمده است: نگاه كردن به مناظر طبيعي از جمله آب و سبزه، موجب زدودن غم و اندوه از فرد و پديد آمدن نشاط و خوشدلي در وي ميشود.[7]
8ـ استفاده از روش حل مسأله: تقريبا مشکلي نيست که راه حلي نداشته باشد. مهم آن است که فرد با استفاده از نيروهاي دروني خود بتواند مشکل را به نحو مؤثر بررسي نمايد و راه حل مناسب آن را پيدا کند. اين روش مستلزم پيمودن چند گام است:
گام اول: مشکل خود را به خوبي روشن نماييد. و بدانيد که ماهيت مشکل شما چيست. مشکلات انواع مختلفي دارند مشکل مالي، مشکل ارتباطي، مشکل عاطفي، مشکل تحصيلي و ساير مشکلات. پس در گام اول ماهيت مشکل را به خوبي روشن نماييد.
گام دوم: در باره مشکل مورد نظر، هر چه راهحل به ذهنتان ميرسد بنويسيد. در اين مرحله به اين فکر نباشيد که کدام راه حل عملي و منطقي است و کدام راه حل غير عملي و غير منطقي. با استفاده از بارش فکري هر چه به ذهنتان ميرسد بنويسيد.
گام سوم: همه راهحلها را يکي يکي از روي ليست ارزيابي کنيد. مزايا و معايب هر کدام را جلو آن يادداشت کنيد.
گام چهارم: راهحلها را يکي يکي حذف کنيد. از غير عملي و غير منطقيترين راهحل شروع کنيد و آن را حذف کنيد يکي يکي حذف کنيد تا آخرين راه حل که باقي ميماند و آن را به عنوان راه حل نهايي در نظر بگيريد.
گام پنجم: راه حل باقي مانده را با جديت تمام عملي سازيد. اگر عملي نشد از ميان راههاي حذف شده راهحل منطقيتر ديگري را انتخاب نماييد. با استفاده از اين روش شما ميتوانيد بسياري از مشکلات خود را حل نماييد.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر
1. سيدمحمد تقي قادري، راههاي خودسازي جوانان بر اساس رهنمودهاي حضرت امام خميني(ره)، انتشارات استاد احمد مطهري، چاپ اول، 1379.
2. سيدحميد فتاحي، با جوانان در ساحل خوشبختي، نشر الهادي، چاپ ا ول، 1377.
3. علي صالحيخواه، افسردگي از ديدگاه اسلام و علم روز، انتشارات شهيد حسين فهميده، چاپ دوم، 1380.
4. مؤسسه فرهنگي قدر ولايت، اخلاق و معنويت در آيينة نگاه مقام معظم رهبري، مؤسسه قدر ولايت، چاپ اول، 1380.
5. اخلاق اسلامي، احمد ديلمي و ...، نشر معارف.
پي نوشت ها:
[1] . مقام معظم رهبري در ديدار با دانشگاهيان و فرهنگيان ياسوج، 18/3/73.
[2] . آمدي، غرر الحكم، دانشگاه تهران، چاپ چهارم، جلد6، ص163.
[3] . طلاق/ 3.
[4] . رعد/ 28.
[5] . آمدي، غرر الحكم، دانشگاه تهران، چاپ چهارم، جلد2، ص195.
[6] . محمدي ري شهري، محمد؛ ترجمه حميدرضا شيخي، گزيدة ميزان الحكمة، درالحديث، چاپ اول، ص374.
[7] . همان، ص322.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 15 آذر 93
- بازدید
- ۱٬۹۹۳
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.