پدرم متاسفانه در انجام اموردینی کوتاهي مي کند و رفتارش در خانه مناسب نيست. از رفتار ايشان خسته شدم، خواهش می‌کنم کمکم کنيد.

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

پدرم متاسفانه در انجام اموردینی کوتاهي مي کند و رفتارش در خانه مناسب نيست. از رفتار ايشان خسته شدم، خواهش می‌کنم کمکم کنيد.

پاسخ کارشناسی

پاسخ

مقدمه:

انسان بر اساس نياز هاي بي شمار خويش، گسترده ترين ارتباط ها را با افراد و اشياء گوناگون دارد؛ ارتباط با خداوند متعال، ارتباط با خويش، با پدر و مادر، همسر، فرزند، همسايه، استاد و شاگرد، دوست، دشمن و غيره. دين زندگي آموز اسلام، حقوق و وظايفي را که در اين ارتباطات، بايد رعايت شود، بيان کرده است. سازنده ترين نظام ارتباطات و آيين همزيستي سالم را در برنامه هاي فقهي و اخلاقي، پيشنهاد کرده است. يکي از مهمترين و سرنوشت سازترين ارتباط ها، ارتباط و همزيستي انسان با پدر و مادر است و اين ارتباط، نيازمند برنامه اي پويا و فراگير براي پاسداري از خانواده است. اساساً خانواده سالم و اسلامي، کانون خوشبختي ها، آرامش ها، غم زدايي ها، و تغذية عاطفي انسان هاست. انسان بايد در کانون استوار خانواده با صميمانه ترين دل جويي ها، اندوه هاي طاقت فرساي خويش را بزدايد. و بر زخم هايش، مرهمي از ناز و نوازش بنهد.

قبل از بيان راهکارهاي غلبه بر مشکل مذکور بهتر است به نکات زیر توجه کرد:

اصل تدريج در تغيير رفتار:[1]

هر گروهي از افراد جامعه به ويژه افراد خانواده، زماني که با هم در ارتباط هستند، با اختلاف نظرها و بعضي رفتارها، روبرو خواهند شد. رفتار خاصّي که در اين ميان، از افراد خانواده، بروز مي کند، به تدريج در او شکل گرفته است. بنابراين، همان طوري که رفتار انسان اعم از خوب و بد، به مرور زمان و به تدريج به وجود مي آيد، تغيير رفتار هم به تدريج رخ مي دهد.

سه گام اصلي براي حل مشکل:[2]

سه روش، جستجو، درک و عمل، روشي هستند که مشاوران براي حل مشکلات افراد و خانواده ها پيشنهاد مي کنند. هيچ يک از روش ها به تنهايي، کارساز نيست. تنها صحبت کردن در مورد شرايط، مشکل را حل نمي کند. رسيدن به مرحله درک، (يعني، اينکه ببينيد چرا اين رفتار رخ مي دهد و چه اقدامي مي توانيد انجام دهيد) به معني موفقيت در حل مشکل نيست. بلکه بايد توأم با گام سوم، يعني عمل باشد. يعني ايجاد تغيير در واکنشها و رفتارتان تا اينکه اوضاع همان طوري که مايليد، پيش رود.

راه‌کارها

1. اولين قدم، احترام به پدر؛[3] يکي از وظايف ما، در برابر پدر و مادر، تکريم و بزرگداشت آنان است. که در قرآن کريم در آيات مختلف به آن سفارش کرده است. وقتي شما از جهت تکريم و احسان به پدر خود، کم نياوريد، و هميشه در خدمت و تکريم او باشيد، مطمئناً دل او نرم مي شود. وقتي افتخار مي کند که فرزندش، اهل دين و مذهب است و در مسير صراط مستقيم قدم برمي دارد.

2. ريشه يابي رفتار پدر؛[4] دومين قدم ريشه يابي رفتارهاي پدر است، که چه موقعي بد اخلاقي مي کند. شايد موقعي که از سر کار به خانه برمي گردد، از افراد خانواده انتظاراتي دارد، و با برآورده نشدن انتظارات، بدرفتاري مي کند. شايد به علت پيري و از کارافتادگي پدر، افراد خانواده اهميتي برايش قائل نيستند، بنابراين عقده اش را بر سر بچه ها خالي مي کند.

3. سفارش به مادر، که با پدر صحبت کند و او را آرام کند. مسلماً زن بهتر از هر کسي ديگر مي تواند، دل مرد را به دست آورد و به او آرامش دهد.

4. به دست آوردن رگ خواب پدر؛ عموماً صادق است که رگ هر کسي را، مي توان طوري به دست آورد. شما هم مي توانيد رگ خواب پدرتان را طوري بدست آوريد. در اين صورت مي توانيد همه مسايل را با او در ميان بگذاريد.

5. در مواقعي که پدرتان خسته و يا ناراحت هستند و به طور کلي، بدرفتاري مي کنند، اصلاً بحث و مشاجره نکنيد. زماني که ديديد رفتارشان خوب است، آن موقع، در هر زمينه اي که خواستيد، بحث کنيد. و هنگامي که بحث مي کنيد، بي احترامي نکنيد، هر چند پدرتان بر سر شما فرياد زند. در اين صورت، حتي عدم توافق با پدرتان نيز مي تواند همراه با تفاهم و يا حس شوخ طبعي باشد.[5]

6. دعوت عملي به فضيلت ها؛ يکي از روش هاي مهم و عمده که مي تواند در تغيير رفتار پدرتان مؤثر باشد، روش الگودهي رفتار است، تحقيقات علمي نشان داده است که افراد با مشاهدة رفتار ديگران از آنها تقليد مي نمايند لذا امروزه اين روش مورد توجه بسياري از روان شناسان قرار کرفته است. الگو شدن در اخلاق و عمل و نقش اساسي آن در تربيت، گسترة وسيع دارد. از کانون خانواده و تأثير سرنوشت ساز رفتار اعضاء خانواده بر يکديگر، نبايد غافل شد.

امام صادق ـ عليه السّلام ـ در اين باره مي فرمايد: «کونوا دعاةً الناس بِاعمالکم. و لاتکونوا دعاةً بِالسِنتکم»[6] به وسيلة کردار شايسته و اعمال نيک خود، راهنما و راهبر ديگران به سوي فضيلت ها شويد و تنها دعوت کننده زباني نباشيد. بنابراين، اگر شما، خود اهل نماز، عبادت، دعا و قرآن باشيد و به مسايل مذهبي توجه داشته باشيد، خود به خود مفاهيم ديني به ديگران منتقل مي شود.

7. آگاهي بخشي در زمينة مسايل مذهبي؛ علاوه بر روش الگودهي، ايجاد بينش و شناخت در مورد مسايل ديني نيز مؤثر است. شايد براي پدر شما سؤال هايي در مورد مسايل مذهبي مطرح باشد مثلاً اين که چرا نماز بخوانيم؟ و... شما مي توانيد در مورد مسايل ديني، هدف زندگي، حقيقت انسان و جهان، جهان پس از مرگ و اين که خداوند ناظر بر اعمال انسان است، اگر انسان کار شايسته انجام دهد، پاداش او بهشت جاودان و اگر اعمال خلاف داشته باشد، پيامد زشت آن را دردنيا و آخرت خواهد ديد. البته سعي کنيد در بيان اين مسايل به افراد، کمال دقّت را داشته ولي بايست گفته هايتان با استدلال و منطق و رفتار محبت آميز همراه باشد.

8. پرهيز از تذکرات مستقيم و پي در پي؛ تذکرات زياد و پي در پي، سبب لجاجت در افراد مي شود و هر ايراد جزئي به ويژه در افراد بزرگ سال را نبايد مورد انتقاد قرار داد، بلکه بايد با بلندنظري و بزرگواري برخوردکرد.

حضرت علي ـ عليه السّلام ـ مي فرمايند: «با مردم از روي دقّت و خرده گيري برخورد نکنيد، بلکه به وسيله تغافل و پرده پوشي نسبت به امور کم ارزش و جزئي، قدر و منزلت خود را حفظ کنيد».

9. مهارت‌یابی انتقاد؛ انتقاد کردن يک فن است انتقاد با شخصيت يک فرد، اصطکاک ايجاد مي کند. به همين خاطر برخي از آن به عنوان جراحي روح و روان ياد کرده اند پس در نصيحت کردن بايد کمال دقت را به خرج دهيم. از بيان نکات مثبت در شروع گفتگو غفلت نکنيم. هرگز در حضور جمع تذکر ندهيم. با کلام خود احساس تحميل و اجبار به طرف مقابل تزريق نکنيم. در ارسال پيام هاي منفي خود ولخرجي نکنيم. وقتي فرد زير بمباران پيام هاي منفي قرار گيرد احساس مي کند که شخصيت او به طور کلي منفور ما است. گويا به نظر ما آن شخصيت خالي از هر نکتة خوبي است که پي در پي نصيحت اش مي کنيم. پس گاهي در يک جلسه بيان يک نکته کافي است.

در روايتي از امام سجاد ـ عليه السلام ـ داريم که: «نصيحت پي در پي منجر به تهمت (و گمان عدم خيرخواهي) مي شود».J}

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ حقوق و عقوق والدين و فرزندان، مهدي احمدي، انتشارات شکوري، چاپ افق، چاپ اول، 1380ش.

2ـ والدين ناسالم، سوزان فوروارد، مترجم مينو کسائيان، چاپ اول، 1378ش، انتشارات ماني.

 


[1]. سوزي هيمن، چرا به نوجوانان گوش نمي دهيد؟، ترجمه لاله دهقاني، تهران، انتشارات جيحون، چاپ اول، 1379ش، ص39، با کمي حذف و اضافه.

[2]. همان، ص40.

[3]. عرفان، حسن، پدر و مادر در فرهنگ اسلامي، انتشارات حرّ، چاپ اول، 1378ش، ص67.

[4]. اقتباس از: چرا به نوجوانان گوش نمي کنيد؟، همان، ص40.

[5]. اقتباس از: چرا به نوجوانان گوش نمي دهيد؟، ص20.

[6]. مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء، 1404ق، ج103، ص221.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
12 امرداد 01
بازدید
۵۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.