چه کنيم والدين فرزندانشان را درک کنند؟ يک کتاب در جهت بهتر شدن روابط نوجوانان با والدين معرفي کنيد؟
چه کنيم والدين فرزندانشان را درک کنند؟ يک کتاب در جهت بهتر شدن روابط نوجوانان با والدين معرفي کنيد؟
پرسش
پاسخ
مقدمه
شايد بسياري از والدين، آنچنانكه بايد، فرزندان و ویژگیهای دوران رشد و تحول آنها را نشناخته باشند و به امر پرورش و تربيت آنها توجه كافي نكنند. فرزندان نيز به دليل نشناختن روحيه و شخصيت والدين خويش، توقعات نابجا، غفلت نسبت به امور مهم زندگي، نداشتن تجربه کافی و نچشيدن سرد و گرم روزگار آنان را دشمن خود تصور كنند.
از اين رو ضروري است كه خانواده ها در پرتو قرآن و روايات و مسايل دقيق تربيتي، جايگاه و وظايف خود را بشناسند.
الف. مهمترين دلايلي كه باعث مي شود كه والدين، فرزندان خود را درك نكنند عبارتند از:
1. عدم شناخت والدين از سطح درك فرزندان[1]
در ارتباط با فرزندان، اغلب توجهي به مراحل رشد ذهني، سطح درك و ميزان فهم آنان نمي شود. يعني والدين مي انگارند كه نوجوان درست مانند ما مي فهمد. و آنچه را احساس و درك مي كنيم، او هم همان طور احساس و درك مي كند. درحاليكه اين طور نيست. توجه دقيق به مراحل رشد، سطح تواناييهاي عقلي، ميزان اطلاعات، از وظايف اوليه اولياء و مربيان در ارتباط با نوجوانان و جوانان است. بنابراين در درجه اول، بايد بفهميم كه كودكان و نوجوانان، به نحوي، متفاوت از بزرگسالان مي انديشند.
2. عدم شناخت موقعيت فعلي و آمادگي رواني فرزند[2]
هنگامي كه والدين مي خواهند با فرزند خود ارتباط برقرار كنند، بايد بدانند او در چه حالي است و در چه موقعيتي از جهت روحي و رواني قرار دارد. آيا در موقعيت هيجاني است، در حال خشم و غضب است، در غم و اندوه به سر مي برد يا در حالت سرور و شادي و سرشار از خوشحالي است. شناخت موقعيت فعلي فرزند، كمك بزرگي در نحوه برقراري ارتباط با وي مي كند. اگر والدين توجهي به اين حالتها نداشته باشند يا به آنها دقت نکنند، در برخورد اوليه و ارتباط با فرزندان، دچار مشكل و دشواري خواهند شد.
3. عدم تعديل انتظارها با تواناييهاي فرزندان[3]
والدين در اكثر موارد، فرزندان خود را با بچه هاي ديگر مقایسه مي كنند و بدون در نظر گرفتن توان و استعداد فرزندان، از آنها انتظار دارند در تمام امور و در تمام دروس مدرسه پيشرفت عالي داشته باشند و زماني كه فرزندان، مطابق انتظارهاي آنها عمل نمي كنند (در حقيقت نمي توانند عمل كنند) مورد بي مهري و سرزنش قرار مي گيرند. پيامد چنین رفتاری، اضطراب، احساس بي ارزشي و احساس حقارت است. والدين، متأسفانه به دلايل گوناگون، انتظارهاي خود را به فرزندانشان تحميل مي كنند؛ درحالیکه بايد انتظارهاي خود را با توان فرزندان تعديل كنند و در حد وسع و توان آنها، ازآنها انتظار رفتار خاصي را داشته باشند.
عوامل ديگر:
عوامل ديگري نيز وجود داردکه عبارتنداز:
1-عدم توجه به نيازهاي اساسي فرزندان (نياز به نشاط، تفريح، دوست و...)
2ـ عدم آگاهي والدين نسبت به نقش و وظايف خود
3ـ بيان جملات در قالب امر و نهي
4ـ عدم توجه به عنصر زمان و مكان
5- نداشتن شيوه انتقاد سالم
6- توصيه هاي مكرر در يك جلسه
7ـ عدم توجه والدين به شناخت روحيات دوران رشد
8- مقايسه جوانان با گذشته پرمشقت خود
9- منّت گذاري فرزندان
10ـ بحران بلوغ و عدم شناخت اصول تعليم و تربيت
11ـ عدم آشنايي با روشهاي ارتباط با فرزندان.
دوست گرامي؛ جوانان در دوره بلوغ با رفقاي هم سن خود، ارتباط بيشتري دارند. و همين امر در روابط آنها با والدين تغييراتي بوجود مي آورد. آنها ميل دارند كمتر به والدين خود در زمينه عاطفي متكي باشند و به تدريج روابط خود را با ديگران توسعه مي دهند. از سوي ديگر چون والدين، نگران آينده فرزندان خود هستند و مي دانند كه افراد، بسياري از عقايد، آرمانها و الگوهاي خويش را از گروه مي گيرند.
فرزندان چون در اين مسايل تجربه اي ندارند، دخالتهاي پدر و مادر و راهنمايي آنها را بد تلقي مي كنند. در حاليكه هيچ پدر و مادري، بدي فرزندش را نمي خواهد. از آنجا كه انسان فطرتاً موجودي تأثير پذير است، مي توان گفت كه گروههاي سالم و دوستان شايسته، چه اثرات مثبت و گروه هاي فاسد، چه گمراهي و آلودگي و چه عواقب وخيمي به بار مي آورند. بنابراين اگر كسي با فرد شايسته اي كه داراي صفات عالي انساني است، همنشين باشد، كم كم آن خصال در او نيز پيدا مي شود و عكس آن نيز صادق است. آرزوي پدران و مادران این است كه فرزندانشان با افراد شايسته اي همنشين شوند.[4] البته والدین بايد تنها به منع كردن اكتفا نكنند يعني اگر فردي را لايق دوستي فرزندشان نمي دانند در عوض كمك كنند او دوستي صالح انتخاب كند.
در بسياري از موارد، رفتارهاي پدر و مادر به صلاح فرزندان مي باشد. منع کردن و يا راهنمايي والدين به سود جوان و نوجوان است. اما نوجوان و جوان اين نحوه برخورد را «درک نکردن» مي داند. در حالي که با گذشت زمان خواهند فهميد که رفتارهاي والدين به صلاح او بوده و درک والدين از دوران نوجواني و جواني، بيشتر از فرزند بوده است.
عوامل و علل ديگري نيز وجود دارد، از جمله؛ قديمي دانستن والدين ـ عدم تنوع در زندگي والدين و بي نشاطي آن (خسته كننده براي جوان) ـ استقلال طلبي جوان ـ الگوپذيري شديد جوان. عدم توجه به هزينه ها و تقسيم مخارج زندگي.
نتيجه آنكه
اگر والدين نسبت به نقش و وظايف خود آگاهي كامل داشته باشند و شناخت خود را از سطح درك و فهم فرزندان بيشتر كنند و انتظارات خود را با تواناييهاي فرزندان خويش تعديل كنند و در برخورد با فرزندان خود به موقعيت فعلي و رواني آنها توجه داشته باشند و... و فرزندان نيز در مقابل، به وظايف انساني خود نسبت به والدين جامه عمل بپوشانند و تجربيات و نصايح مشفقانه والدين را با جان و دل بپذيرند، در اين صورت، بين فرزندان و والدين روابط دوستانه و حسنه اي ايجاد مي شود كه در سايه اين روابط حسنه زندگي شيرين مي شود كه همه اعضاي خانواده از لحظه لحظه زندگي لذت مي برند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ اصول برقراري رابطه انساني با كودك و نوجوان، احمد به پژوه، نشر رويش، چاپ اول.
2ـ آنچه يك جوان بايد بداند (پسران ـ دختران)، رضا فرهاديان، بوستان كتاب قم.
3ـ آنچه والدين و مربيان بايد بدانند، بوستان كتاب قم.
4ـ هشدارهاي تربيتي، علي اكبر مظاهري، انتشارات هجرت.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 11 امرداد 01
- بازدید
- ۹۹
چه کنيم والدين فرزندانشان را درک کنند؟ يک کتاب در جهت بهتر شدن روابط نوجوانان با والدين معرفي کنيد؟
- نشان کردن
پرسش
چه کنيم والدين فرزندانشان را درک کنند؟ يک کتاب در جهت بهتر شدن روابط نوجوانان با والدين معرفي کنيد؟
پاسخ
مقدمه
شايد بسياري از والدين، آنچنانكه بايد، فرزندان و ویژگیهای دوران رشد و تحول آنها را نشناخته باشند و به امر پرورش و تربيت آنها توجه كافي نكنند. فرزندان نيز به دليل نشناختن روحيه و شخصيت والدين خويش، توقعات نابجا، غفلت نسبت به امور مهم زندگي، نداشتن تجربه کافی و نچشيدن سرد و گرم روزگار آنان را دشمن خود تصور كنند.
از اين رو ضروري است كه خانواده ها در پرتو قرآن و روايات و مسايل دقيق تربيتي، جايگاه و وظايف خود را بشناسند.
الف. مهمترين دلايلي كه باعث مي شود كه والدين، فرزندان خود را درك نكنند عبارتند از:
1. عدم شناخت والدين از سطح درك فرزندان[1]
در ارتباط با فرزندان، اغلب توجهي به مراحل رشد ذهني، سطح درك و ميزان فهم آنان نمي شود. يعني والدين مي انگارند كه نوجوان درست مانند ما مي فهمد. و آنچه را احساس و درك مي كنيم، او هم همان طور احساس و درك مي كند. درحاليكه اين طور نيست. توجه دقيق به مراحل رشد، سطح تواناييهاي عقلي، ميزان اطلاعات، از وظايف اوليه اولياء و مربيان در ارتباط با نوجوانان و جوانان است. بنابراين در درجه اول، بايد بفهميم كه كودكان و نوجوانان، به نحوي، متفاوت از بزرگسالان مي انديشند.
2. عدم شناخت موقعيت فعلي و آمادگي رواني فرزند[2]
هنگامي كه والدين مي خواهند با فرزند خود ارتباط برقرار كنند، بايد بدانند او در چه حالي است و در چه موقعيتي از جهت روحي و رواني قرار دارد. آيا در موقعيت هيجاني است، در حال خشم و غضب است، در غم و اندوه به سر مي برد يا در حالت سرور و شادي و سرشار از خوشحالي است. شناخت موقعيت فعلي فرزند، كمك بزرگي در نحوه برقراري ارتباط با وي مي كند. اگر والدين توجهي به اين حالتها نداشته باشند يا به آنها دقت نکنند، در برخورد اوليه و ارتباط با فرزندان، دچار مشكل و دشواري خواهند شد.
3. عدم تعديل انتظارها با تواناييهاي فرزندان[3]
والدين در اكثر موارد، فرزندان خود را با بچه هاي ديگر مقایسه مي كنند و بدون در نظر گرفتن توان و استعداد فرزندان، از آنها انتظار دارند در تمام امور و در تمام دروس مدرسه پيشرفت عالي داشته باشند و زماني كه فرزندان، مطابق انتظارهاي آنها عمل نمي كنند (در حقيقت نمي توانند عمل كنند) مورد بي مهري و سرزنش قرار مي گيرند. پيامد چنین رفتاری، اضطراب، احساس بي ارزشي و احساس حقارت است. والدين، متأسفانه به دلايل گوناگون، انتظارهاي خود را به فرزندانشان تحميل مي كنند؛ درحالیکه بايد انتظارهاي خود را با توان فرزندان تعديل كنند و در حد وسع و توان آنها، ازآنها انتظار رفتار خاصي را داشته باشند.
عوامل ديگر:
عوامل ديگري نيز وجود داردکه عبارتنداز:
1-عدم توجه به نيازهاي اساسي فرزندان (نياز به نشاط، تفريح، دوست و...)
2ـ عدم آگاهي والدين نسبت به نقش و وظايف خود
3ـ بيان جملات در قالب امر و نهي
4ـ عدم توجه به عنصر زمان و مكان
5- نداشتن شيوه انتقاد سالم
6- توصيه هاي مكرر در يك جلسه
7ـ عدم توجه والدين به شناخت روحيات دوران رشد
8- مقايسه جوانان با گذشته پرمشقت خود
9- منّت گذاري فرزندان
10ـ بحران بلوغ و عدم شناخت اصول تعليم و تربيت
11ـ عدم آشنايي با روشهاي ارتباط با فرزندان.
دوست گرامي؛ جوانان در دوره بلوغ با رفقاي هم سن خود، ارتباط بيشتري دارند. و همين امر در روابط آنها با والدين تغييراتي بوجود مي آورد. آنها ميل دارند كمتر به والدين خود در زمينه عاطفي متكي باشند و به تدريج روابط خود را با ديگران توسعه مي دهند. از سوي ديگر چون والدين، نگران آينده فرزندان خود هستند و مي دانند كه افراد، بسياري از عقايد، آرمانها و الگوهاي خويش را از گروه مي گيرند.
فرزندان چون در اين مسايل تجربه اي ندارند، دخالتهاي پدر و مادر و راهنمايي آنها را بد تلقي مي كنند. در حاليكه هيچ پدر و مادري، بدي فرزندش را نمي خواهد. از آنجا كه انسان فطرتاً موجودي تأثير پذير است، مي توان گفت كه گروههاي سالم و دوستان شايسته، چه اثرات مثبت و گروه هاي فاسد، چه گمراهي و آلودگي و چه عواقب وخيمي به بار مي آورند. بنابراين اگر كسي با فرد شايسته اي كه داراي صفات عالي انساني است، همنشين باشد، كم كم آن خصال در او نيز پيدا مي شود و عكس آن نيز صادق است. آرزوي پدران و مادران این است كه فرزندانشان با افراد شايسته اي همنشين شوند.[4] البته والدین بايد تنها به منع كردن اكتفا نكنند يعني اگر فردي را لايق دوستي فرزندشان نمي دانند در عوض كمك كنند او دوستي صالح انتخاب كند.
در بسياري از موارد، رفتارهاي پدر و مادر به صلاح فرزندان مي باشد. منع کردن و يا راهنمايي والدين به سود جوان و نوجوان است. اما نوجوان و جوان اين نحوه برخورد را «درک نکردن» مي داند. در حالي که با گذشت زمان خواهند فهميد که رفتارهاي والدين به صلاح او بوده و درک والدين از دوران نوجواني و جواني، بيشتر از فرزند بوده است.
عوامل و علل ديگري نيز وجود دارد، از جمله؛ قديمي دانستن والدين ـ عدم تنوع در زندگي والدين و بي نشاطي آن (خسته كننده براي جوان) ـ استقلال طلبي جوان ـ الگوپذيري شديد جوان. عدم توجه به هزينه ها و تقسيم مخارج زندگي.
نتيجه آنكه
اگر والدين نسبت به نقش و وظايف خود آگاهي كامل داشته باشند و شناخت خود را از سطح درك و فهم فرزندان بيشتر كنند و انتظارات خود را با تواناييهاي فرزندان خويش تعديل كنند و در برخورد با فرزندان خود به موقعيت فعلي و رواني آنها توجه داشته باشند و... و فرزندان نيز در مقابل، به وظايف انساني خود نسبت به والدين جامه عمل بپوشانند و تجربيات و نصايح مشفقانه والدين را با جان و دل بپذيرند، در اين صورت، بين فرزندان و والدين روابط دوستانه و حسنه اي ايجاد مي شود كه در سايه اين روابط حسنه زندگي شيرين مي شود كه همه اعضاي خانواده از لحظه لحظه زندگي لذت مي برند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ اصول برقراري رابطه انساني با كودك و نوجوان، احمد به پژوه، نشر رويش، چاپ اول.
2ـ آنچه يك جوان بايد بداند (پسران ـ دختران)، رضا فرهاديان، بوستان كتاب قم.
3ـ آنچه والدين و مربيان بايد بدانند، بوستان كتاب قم.
4ـ هشدارهاي تربيتي، علي اكبر مظاهري، انتشارات هجرت.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 11 امرداد 01
- بازدید
- ۹۹
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.