با توجه به تأکيدي که اسلام به نگاه محبت آميز و سخن گفتن کريمانه و محبت کردن به والدين دارد، اگر والدين گناهي ...

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

با توجه به تأکيدي که اسلام به نگاه محبت آميز و سخن گفتن کريمانه و محبت کردن به والدين دارد، اگر والدين گناهي را انجام دهند آيا بنا به وظيفه امر به معروف و نهي از منکر مي توانيم محبت خود را به آنان کمتر کنيم و از آنان روي گردان شويم؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

ابتدا باید توجه داشته باشیم که زير بناي امر به معروف و نهي از منکر مهر و محبت است. يعني چون مي دانيم رفتن در مسير هدايت و بازگشت از مسير انحرافي به نفع گناهکار است او را از روي دلسوزي و محبت امر به معروف و نهي از منکر مي کنيم تا از آسيب هاي دنيوي و اخروي در امان باشد؛ مثل پزشکي که از روي دلسوزي مجبور مي شود انگشتي را قطع کند تا بقيه اعضاء بدن بيمار از خطر مصون باشند. در واقع اگر پزشک اينجا بخواهد مهرباني کند و انگشت را قطع نکند به او زيان جدي اي وارد کرده است. بنابراين امر به معروف و نهي از منکر با مهر و محبت قابل جمع است در امر به معروف و نهي از منکر مهرباني جلوه اي ديگر پيدا مي کند. يعني آمر به معروف و ناهي از منکر بايد طوري رفتار کند، نگاه کند و حرف بزند که دلسوزي و عشق در آن موج بزند نه خودخواهي و تکبر.

به والدين گناهکار بايد فهماند که ما شخصيت شما را در کل دوست داريم چون بنده خدا هستيد، والدين ما و عزیزترین ما هستيد، براي ما خون دل خورده ايد و... امّا ما اين رفتار هاي خاص پدر یا مادر را نمي پذيريم. در مقابل بايد رفتارها، صفات و گفتارهاي مثبت آنها را تحسين و تقدير کنيم. روي‌گرداني از آنها نباید به صورت مطلق باشد و اگر درحد متعادل باشد و نشان گر اعتراض شما به گناه خاص باشد امري پسنديده است؛ امّا نبايد فراموش کرد که صله رحم را بايد به جا آورد.

نوع صله رحم بستگي به گناهان آنها دارد. اگر صله رحم تأييد رفتار نامطلوب آنها باشد بايد صله رحم به شکل هايي در آيد که آسيب ها را کنترل کند؛ مثل سر زدن و طول ندادن معاشرت ها، تلفن زدن، پيامک، نامه و يا پيام فرستادن و... .

نکته:

1. گاهي اعراض و ترک کردن گناهکار سبب مي شود که گناهکار بيشتر در گناه غرق شود. ممکن است تصور شود که همراهي با آنها اثر بخش نبوده امّا نبايد فراموش کنيم که گاهي اين معاشرت ها نقش کنترل کننده دارد و مانع مي شود فرد گنهکار به کارش توسعه دهد.

2. نوع برخورد کلامي و غير کلامي بايد متناسب با منکري باشد که انجام مي دهند.

3. در امر به معروف و نهي از منکر و نقد بايد شرائط آن را رعايت کرد تا اثر بخش تر باشد. برخی از آنها عبارتند از:

جلوي ديگران نصيحت نکنيد.

در يک جلسه يک نقد بيشتر مطرح نکنيد.[1]

قبل از امر به معروف و نهي از منکر صفات مثبت و ويژگي هاي خوب او را اظهار داريد.

تا حد امکان از شيوه هاي غير مستقيم کمک بگيريد.

مراقب غرور و عجب خود باشيد و اخلاص در کار را سر لوحه خود قرار دهيد.[2]

از مقايسه کردن آنها با دیگران به ویژه افرادی که به آنها حساسند، پرهيز کنيد.

دیگر این که: گاهي نامه نوشتن اثربخش‌تر است ـ قهر خود را کوتاه کنيد، وقتي چهره خود را در هم مي کشيد آنها بايد متوجه شوند که شما نسبت به گناه خشمگين هستيد نه نسبت به کل شخصيت او، و اين امر را در مراحل بعدي امر به معروف (مرحله کلامي) ابراز کنيد؛ مثلا بگوئيد شما بزرگ ما هستيد و احترامتان واجب است امّا فلان کار شما صحيح نيست. به او بفهمانيد خداوند در مورد آنها سفارش خاص و ويژه کرده، پس قدر خداي خويش را بدانند.

4. در روايت از امام رضا ـ عليه السلام ـ مي خوانيم نيکي به پدر و مادر واجب است اگر چه مشرک باشند، ولي در معصيت خدا از آنها نبايد اطاعت کرد.[3] بنابراین شما در امر آنها به رفتارهای گناه‌آلود از آنها اطاعت نکنید ولی اگر می‌بینید نمی‌توانید آنها را نهی از منکر کنید، لزومی ندارد به این کارتان اصرار بورزید، همین که از این رفتار دوری می‌کنید کافی است.

 


[1]. محمدي ري شهري، محمد، منتخب ميزان الحکمه، ترجمه حميد رضا شيخي، دارالحديث قم، 1381، ج2، ص994. امام زين العابدين: کثرة النصح يدعو الي التهمة (نصيحت زياد باعث بد بيني و تهمت مي شود)

[2]. همان، ص994، امام علي (ع) مي فرمايد: أخاک النصيحة حسنة کانت او قبيحة (برادر ديني ات را خالصانه نصيحت کن خواه آن نصيحت خوشايند باشد يا ناخوشايند.

[3]. همان، ص1095.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
12 امرداد 01
بازدید
۶۰
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.