راهکارهای مناسب برای جلوگیری از انحراف نوجوانان توسط بازی های رایانه ای ضد اخلاقی چیست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

 راهکارهای مناسب برای جلوگیری از انحراف نوجوانان توسط بازی های رایانه ای ضد اخلاقی چیست؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

مقدمه:

شايد بتوان گفت يکي از مهم ترين نيازهاي انسان تفريح است. انسان به واسطه تفريح و استفاده از لذت هاي حلال است که مي تواند ديگر وظايف و تکاليف خود را به خوبي انجام دهد و در کارهايش نشاط و شادابي داشته باشد.

در حديثي از امام کاظم ـ عليه السلام ـ داريم که: «سعي کنيد زمانتان را به چهار قسمت تقسيم کنيد ساعاتي را براي مناجات با خداوند، ساعاتي را براي امرار معاش، ساعاتي را براي معاشرت با برادران ديني و قابل اعتماد که عيب هاي شما را به شما مي شناسانند و ساعاتي را براي تفريح و استفاده از لذت هاي حلال، و به واسطه همين ساعت(ساعت تفريح) است که قادر هستيد وظايف خود در سه ساعات ديگر را انجام دهيد».[1]

بر اساس اين روايت متوجه مي شويم که انسان به صورت فطري نياز دارد تا ساعاتي از روز خود را به تفريح بپردازد.

حال اين نياز در سنين کودکي و نوجواني اهميت بيشتري پيدا مي کند، چرا که از سويي اين نياز در بچه ها شديد تر است و از سوي ديگر کودک اغلب در قالب بازي به اين نياز خود پاسخ مي دهد. و بازي هم در اين سنين نقش مهمي در شکل گيري شخصيت فرد دارد.[2] کودک و نوجوان از طريق بازي، مهارت هاي اجتماعي، عاطفي و حرکتي را ياد مي گيرند. بازي مي تواند باعث رشد فکري و ذهني فرد شود.[3] روي هم رفته اگر بازي متناسب با سن کودک و نوجوان باشد نقش مهمي در رشد ابعاد مختلف شخصيت فرد خواهد داشت. حتي مي توان در قالب بازي (به صورت غير مستقيم) معارف و مفاهيم اخلاقي مختلفي را به آنها منتقل کرد.

اما راه هاي مناسبی برای جلوگیری از انحراف نوجوانان توسط بازی های ضد اخلاقی  وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره می شود:

1. اولين و مهم ترين کار یافتن جايگزين مناسب براي اين بازي ها است.

به عبارت ديگر در کنار برنامه هاي قرآني و معارفي که براي بچه ها وجود دارد، لازم است يک سري فعاليت هاي تفريحي، ورزشي شاد، هيجان انگيز و نشاط آور براي آنها داشته باشیم. در واقع بايد به گونه اي وقت بچه ها پر شود که کمتر فرصت کنند سراغ بازي هاي رايانه اي بروند.

از سوي ديگر ورزش ها و فعاليت هايي براي بچه ها فراهم شود که انرژي نهفته آنها را آزاد کند و نيرو، انگيزه و... بازي رايانه اي پيدا نکنند. البته اين فعاليت جايگزين بايد شرايطي داشته باشد تا مورد قبول بچه ها واقع شود:

از خصوصيات دوره کودکي و نوجواني، هيجان، پر انرژي بودن و جنب و جوش زياد است.[4] بنابراين بازي يا ورزش جايگزين بايد شاد، هيجان انگيز و همراه با حرکات بدني و عقلاني زياد باشد. مثلا ورزش هايي مثل فوتبال و بسکتبال هم شاد و مفرح هستند و هم انرژي زيادي از بچه ها مي گيرند. خلاصه آنکه فعاليت جايگزين بايد براي بچه ها جذاب باشد.

از سوي ديگر شما مي توانيد با نظارت خوب خود بر بازي آنها، در قالب بازي و ورزش، معارف و مفاهيم اخلاقي هم چون همکاري و تعاون، گذشت و... را به آنها منتقل کنيد. البته فعاليت هاي پر نشاط و مفيد متعدد دیگري نیز وجود دارد که محدود به مثال هاي ذکر شده نمي شود و مي توان  بر حسب امکانات خود براي بچه ها فراهم کرد. مثل اردوهاي ماهانه و هفتگي به کوه ها و روستا هاي اطراف، کوهپيمايي، استفاده از پارک ها و فضاهاي سبز، تهيه ميز تنيس و... . البته بايد توجه داشته باشيد که برنامه هاي فرهنگي و تفريحي شما در زمان فراغت (تابستان) با زمان بازگشايي مدارس)، متفاوت باشد. در زمان مدرسه از برنامه هاي تفريحي کاسته شود و سعي کنيد با برگزاري کلاس هاي تقويتي بچه ها را در درس ياري دهيد.

2. ايجاد حلقه هاي گفتگوي صميمانه: ما مي توانيم در قالب جلسات قرآن و معارف، جلسات گفتگوي صميمانه با بچه ها داشته باشيم و در قالب اين جلسات شناخت بچه ها را در مورد بازي هاي رايانه اي و اثرات منفي آن بالا ببريم. (براي اين کار در پايان منابعي معرفي شده) از جمله جنبه هاي منفي اين بازي ها مي توان به: ضعف جسماني، ناهنجاري هاي بينايي، ناهنجاري هاي دست و گردن، چاقي، پرخاشگري، درونگرايي و انزوا طلبي، افت تحصيلي و فساد اخلاقي را نام برد.[5]

3. تحريک حس همکاري و مشارکت بچه ها در فهم آثار منفي اين بازي ها.

مثلا بعد از اينکه در جلسات صميمانه پاره اي از آثار منفي اين بازي ها را بيان کرديد از بچه ها بخواهيد که در قالب انشاء يا تحقيق مطالبي را پيرامون آثار منفي اين بازي ها و بازي هاي مفيد و طريقه استفاده صحيح از رايانه براي شما بياورند و در جلسه مطرح کنند. نفراتي که اين تکليف را انجام دهند تشويق کنيد و به آنها جايزه بدهيد.

4. ايجاد رابطه مؤثر با خانواده هاي بچه ها و دادن آگاهي لازم در مورد طريقه استفاده صحيح از رايانه.

به عنوان مثال :

ـ محل قرار دادن رايانه دور از چشم والدين نباشد.

ـ بچه ها ساعت هاي طولاني (بيش از يک ساعت) پشت رايانه نباشند.

ـ برنامه ريزي براي استفاده از رايانه مثلا روزي يک ساعت بعد از انجام همه تکاليف.

ـ آگاهي از نوع و ماهيت بازي هاي رايانه اي فرزندان و آگاهي در مورد بازي هاي مضر و معرفي بازي هاي سالم تر به آنها.

البته بايد والدين را توجيه کرد که همه اين کارها را با محبت انجام دهند و تا جاي ممکن نظارت بر فرزندانتان به صورت غير مستقيم باشد.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ اثر بازي هاي ويدوئي و رايانه اي بر کودکان (کتاب)

2ـ مجموعه بازي هاي کودکان و نوجوانان (کتاب)

3ـ بازي کودک در اسلام. مرکز تحقيقات صدا و سيما. محمد صادق شجاعي

4ـ سايت تبيان، مقاله اثر بازي هاي رايانه اي بر کودکان و نوجوانان

5ـ مجله ره آورد نور، زمستان 1384، شماره 13.

6ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي، ايرنا، تاريخ 30 خرداد 1387، شاخه: بازي مقاله: بازي هاي رايانه اي، شبيخون شواليه هاي الکترونيکي صفر و يک.

 


[1]. تحف العقول ص302.

[2]. سيف، سوسن و همکاران، روان شناسي رشد (1)، تهران، انتشارات سمت، چاپ هجدهم، 1385ش، ص229.

[3]. همان، ص229.

[4]. همان، ص281.

[5]. سايت تبيان، اثر بازي هاي رايانه اي برکودکان و نوجوانان.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
24 امرداد 01
بازدید
۷۶
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.