چگونه دوستان خود را بهتر بشناسيم ؟
چگونه دوستان خود را بهتر بشناسيم ؟
پرسش
پاسخ
ابعاد وجودي انسان و اخلاق و روحيات او به قدري پيچيده است كه نمي توان به راحتي صفات شخصيتي او را شناخت. به همين جهت گفته شده است كه انسان موجودي ناشناخته است. روانشناسان تلاش زيادي در اين زمينه انجام داده و ابزارهايي را براي شناخت يك فرد از لحاظ اخلاقي و رفتاري تهيّه كرده اند. باید توجه داشت كه شناخت افراد از همة جنبه ها و ابعاد كار ساده اي نيست. بنابراين، روش ها هر چه ساده تر باشد از اعتبار و اهميّت كمتري برخوردار است. روش ساده فقط شناخت سطحي در اختيار ما قرار مي دهد. اما اگر خواسته باشيم شناخت كامل و با توجّه به همة ابعاد وجودي فرد پيدا كنيم، بايد از روش هاي بهتر كه چندان هم ساده نيست، استفاده نماييم. روش هايي را به كار بگيريم كه مورد اطمينان و تأييد باشد. فقط بر اساس روش هاي معتبر مي توانيم نسبت به ديگران شناخت پيدا كنيم و دربارة آنها قضاوت كنيم. با اين مقدمه، اينك مي پردازيم به روش هايي كه براي شناخت يك فرد مي تواند مفيد باشد:
1. مشاهده و تجربة شخصي: يكي از روش هاي شناخت افراد، مشاهدة رفتارهاي عيني و قابل مشاهدة آنان در موقعيت هاي مختلف است. اين كه افراد چه اهداف و نيّاتي دارند و انگيزة واقعي هر فرد چيست، براي ما روشن نيست، ما فقط مي توانيم رفتارهاي بيروني و عملكردهاي افراد را ببينيم و بر اين اساس دربارة او قضاوت كنيم، براي شناخت يك فرد بايد رفتارهاي او را در زمينه هاي مختلف اخلاقي، اعتقادي، سياسي و اجتماعي مورد بررسي قرار دهيم. به طور كلّي براي شناخت يك فرد از طريق اعمال و رفتار او بايد به اصول و نكات زير توجه داشته باشيم:
الف: رفتارهاي طبيعي فرد را در محيط هاي مختلف مورد مطالعه قرار دهيم؛ به عنوان مثال اگر از فرد سؤال كنيم كه نظر او دربارة صداقت و راستگويي چيست، يا تا چه اندازه به اسلام اعتقاد دارد، شايد بر اساس گرايشي كه در همة افراد وجود دارد و مي خواهد خود را خوب جلوه دهد، نظر مثبت داشته باشد. امّا در عمل اين گونه نباشد و همه روزه ده ها بار دروغ بگويد و مسائل اخلاقي را زير پا بگذارد. بنابراين بايد رفتار طبيعي افراد را مورد بررسي قرار دهيم. بدون اينكه نظر او را جويا شويم، بايد عمل و رفتارش را ببينيم. رفتار طبيعي بيشتر در شناخت افراد كمك مي كند.
ب: تكرار آزمون مشاهده؛ از ديگر نكاتي كه بايد در شناخت افراد رعايت كنيم و در نظر داشته باشيم اين است كه فقط با مشاهدة يك مورد و نمونة رفتار نمي توانيم قضاوت كلّي كنيم. اگر مي خواهيم شناخت كامل پيدا كنيم، بايد افراد را چندين مرتبه امتحان كنيم. اگر ديديم هميشه راست مي گويد و به اخلاق و مسائل سياسي اهميّت مي دهد، آن وقت است كه مي توانيم با او دوست شويم.
در مورد رفتارهاي منفي نيز همين گونه است. اگر ديديم فردي در يك مورد دروغ گفت يا كار خلاف انجام داد، نمي توانيم فوراً دربارة او قضاوت كنيم و بگوييم آدم بدي هست؛ زيرا اين شناخت ما شناخت كامل نيست. شايد در آن مورد خاص فريب خورده و اشتباه كرده يا توجيهي براي آن دارد. اگر دروغ گفته شايد دروغ مصلحتي بوده، بايد بين رفتار و شخصيت فرق قائل شويم. ممكن است ما شناخت نسبت به رفتار فرد پيدا كنيم و بدانيم كه رفتار او در فلان زمينه خوب است يا بد، امّا اين شناخت، كامل و با توجه به تمام ابعاد وجودي فرد نيست. اگر ديديم فردي يك بار كار خوب انجام داد و از آزمون ما موفّق به در آمد، بايد امتحان و آزمون خود را در موارد ديگر نيز اجرا كنيم. اگر فردي امروز كار خوب انجام داد آيا فردا، پس فردا و ... نيز كار خوبي انجام مي دهد يا خير. يا به تعبير ديگر، اگر كسي در راستگويي و صداقت نمره اش بيست است، ببينيم نماز مي خواند يا نه. كسي كه در محيط كار اخلاق خوب دارد، آيا در خانه و با همسر و فرزندان خود هم رفتار شايسته دارد يا خير. اگر همة اين شرايط و موقعيّت ها را مورد بررسي قرار داديم، آن وقت است كه مي توانيم بگوئيم شناخت كامل نسبت به او پيدا كرده ايم.
2. سؤال از ديگران؛ علاوه بر تجربه و مشاهدة شخصي، بايد نظر ديگران را نيز جويا شويم. ببينيم ارزيابي و قضاوت ديگران به خصوص كساني كه بيشتر با او آشنا هستند، دربارة وي چگونه است. ديگران شايد نتايج مشاهدات و تجربة شخصي ما را تأييد كنند يا نظر مخالف داشته باشند. به هر حال نظرخواهي از ديگران، مي تواند به عنوان يك روش جمع آوري اطلاعات، در شناخت كامل از فردي، به ما كمك كند. وقتي نظر ديگران را دربارة فردي جويا مي شويم، بايد به چند نكته توجه داشته باشيم:
الف: به يك فرد اكتفا نكنيم، بلكه نظر چند نفر را جويا شويم.
ب: انتظار نداشته باشيم كه ديگران حتماً نظر ما را تأييد كنند، برداشت افراد متفاوت است.
ج: به محض اين كه از فردي يا افرادي سؤال كرديم، و آنها نظر خود را بيان كردند، فوراً نظر آنها را تأييد يا ردّ نكنيم. شايد شناخت آنها دربارة فرد مورد نظر كافي نباشد يا جانبدارانه قضاوت كرده باشند؛ بنابراين نظر ديگران به تنهايي نمي تواند شناخت كافي نسبت به فردي، ايجاد كند. [1]
بايد در نتيجه يك ارزيابي كلّي داشته باشيم و خود ما با توجه به اطلاعات به دست آمده قضاوت كنيم. تنها در اين صورت است كه شناخت كامل و واقعي و قابل قبول براي ما حاصل مي شود. در روايات به نحوي به اين روش ها و اصول اشاره شده است.[2]
3. مسافرت : مسافرت يکي از روشهايي که مي توانيد براي شناختن دوست خود به کار ببريد . در مسافرت انسان با شخصيت واقعي افراد آشنا مي شود زيرا در مسافرت انسان با فراز و نشيب هاي زيادي روبرو مي شود و در نتيجه چهرة واقعي خود را نشان مي دهد . بنابراين مسافرت يکي از راههاي مناسب براي شناختن دوست است .
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. دوستي در قرآن و حديث، محمدي ري شهري، انتشارات دارالحديث، 1379.
2با جوانان در ساحل خوشبختي،. حميد فتّاحي، نشر الهادي، 1377، فصل 8 و 9.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 24 امرداد 01
- بازدید
- ۹۱
چگونه دوستان خود را بهتر بشناسيم ؟
- نشان کردن
پرسش
چگونه دوستان خود را بهتر بشناسيم ؟
پاسخ
ابعاد وجودي انسان و اخلاق و روحيات او به قدري پيچيده است كه نمي توان به راحتي صفات شخصيتي او را شناخت. به همين جهت گفته شده است كه انسان موجودي ناشناخته است. روانشناسان تلاش زيادي در اين زمينه انجام داده و ابزارهايي را براي شناخت يك فرد از لحاظ اخلاقي و رفتاري تهيّه كرده اند. باید توجه داشت كه شناخت افراد از همة جنبه ها و ابعاد كار ساده اي نيست. بنابراين، روش ها هر چه ساده تر باشد از اعتبار و اهميّت كمتري برخوردار است. روش ساده فقط شناخت سطحي در اختيار ما قرار مي دهد. اما اگر خواسته باشيم شناخت كامل و با توجّه به همة ابعاد وجودي فرد پيدا كنيم، بايد از روش هاي بهتر كه چندان هم ساده نيست، استفاده نماييم. روش هايي را به كار بگيريم كه مورد اطمينان و تأييد باشد. فقط بر اساس روش هاي معتبر مي توانيم نسبت به ديگران شناخت پيدا كنيم و دربارة آنها قضاوت كنيم. با اين مقدمه، اينك مي پردازيم به روش هايي كه براي شناخت يك فرد مي تواند مفيد باشد:
1. مشاهده و تجربة شخصي: يكي از روش هاي شناخت افراد، مشاهدة رفتارهاي عيني و قابل مشاهدة آنان در موقعيت هاي مختلف است. اين كه افراد چه اهداف و نيّاتي دارند و انگيزة واقعي هر فرد چيست، براي ما روشن نيست، ما فقط مي توانيم رفتارهاي بيروني و عملكردهاي افراد را ببينيم و بر اين اساس دربارة او قضاوت كنيم، براي شناخت يك فرد بايد رفتارهاي او را در زمينه هاي مختلف اخلاقي، اعتقادي، سياسي و اجتماعي مورد بررسي قرار دهيم. به طور كلّي براي شناخت يك فرد از طريق اعمال و رفتار او بايد به اصول و نكات زير توجه داشته باشيم:
الف: رفتارهاي طبيعي فرد را در محيط هاي مختلف مورد مطالعه قرار دهيم؛ به عنوان مثال اگر از فرد سؤال كنيم كه نظر او دربارة صداقت و راستگويي چيست، يا تا چه اندازه به اسلام اعتقاد دارد، شايد بر اساس گرايشي كه در همة افراد وجود دارد و مي خواهد خود را خوب جلوه دهد، نظر مثبت داشته باشد. امّا در عمل اين گونه نباشد و همه روزه ده ها بار دروغ بگويد و مسائل اخلاقي را زير پا بگذارد. بنابراين بايد رفتار طبيعي افراد را مورد بررسي قرار دهيم. بدون اينكه نظر او را جويا شويم، بايد عمل و رفتارش را ببينيم. رفتار طبيعي بيشتر در شناخت افراد كمك مي كند.
ب: تكرار آزمون مشاهده؛ از ديگر نكاتي كه بايد در شناخت افراد رعايت كنيم و در نظر داشته باشيم اين است كه فقط با مشاهدة يك مورد و نمونة رفتار نمي توانيم قضاوت كلّي كنيم. اگر مي خواهيم شناخت كامل پيدا كنيم، بايد افراد را چندين مرتبه امتحان كنيم. اگر ديديم هميشه راست مي گويد و به اخلاق و مسائل سياسي اهميّت مي دهد، آن وقت است كه مي توانيم با او دوست شويم.
در مورد رفتارهاي منفي نيز همين گونه است. اگر ديديم فردي در يك مورد دروغ گفت يا كار خلاف انجام داد، نمي توانيم فوراً دربارة او قضاوت كنيم و بگوييم آدم بدي هست؛ زيرا اين شناخت ما شناخت كامل نيست. شايد در آن مورد خاص فريب خورده و اشتباه كرده يا توجيهي براي آن دارد. اگر دروغ گفته شايد دروغ مصلحتي بوده، بايد بين رفتار و شخصيت فرق قائل شويم. ممكن است ما شناخت نسبت به رفتار فرد پيدا كنيم و بدانيم كه رفتار او در فلان زمينه خوب است يا بد، امّا اين شناخت، كامل و با توجه به تمام ابعاد وجودي فرد نيست. اگر ديديم فردي يك بار كار خوب انجام داد و از آزمون ما موفّق به در آمد، بايد امتحان و آزمون خود را در موارد ديگر نيز اجرا كنيم. اگر فردي امروز كار خوب انجام داد آيا فردا، پس فردا و ... نيز كار خوبي انجام مي دهد يا خير. يا به تعبير ديگر، اگر كسي در راستگويي و صداقت نمره اش بيست است، ببينيم نماز مي خواند يا نه. كسي كه در محيط كار اخلاق خوب دارد، آيا در خانه و با همسر و فرزندان خود هم رفتار شايسته دارد يا خير. اگر همة اين شرايط و موقعيّت ها را مورد بررسي قرار داديم، آن وقت است كه مي توانيم بگوئيم شناخت كامل نسبت به او پيدا كرده ايم.
2. سؤال از ديگران؛ علاوه بر تجربه و مشاهدة شخصي، بايد نظر ديگران را نيز جويا شويم. ببينيم ارزيابي و قضاوت ديگران به خصوص كساني كه بيشتر با او آشنا هستند، دربارة وي چگونه است. ديگران شايد نتايج مشاهدات و تجربة شخصي ما را تأييد كنند يا نظر مخالف داشته باشند. به هر حال نظرخواهي از ديگران، مي تواند به عنوان يك روش جمع آوري اطلاعات، در شناخت كامل از فردي، به ما كمك كند. وقتي نظر ديگران را دربارة فردي جويا مي شويم، بايد به چند نكته توجه داشته باشيم:
الف: به يك فرد اكتفا نكنيم، بلكه نظر چند نفر را جويا شويم.
ب: انتظار نداشته باشيم كه ديگران حتماً نظر ما را تأييد كنند، برداشت افراد متفاوت است.
ج: به محض اين كه از فردي يا افرادي سؤال كرديم، و آنها نظر خود را بيان كردند، فوراً نظر آنها را تأييد يا ردّ نكنيم. شايد شناخت آنها دربارة فرد مورد نظر كافي نباشد يا جانبدارانه قضاوت كرده باشند؛ بنابراين نظر ديگران به تنهايي نمي تواند شناخت كافي نسبت به فردي، ايجاد كند. [1]
بايد در نتيجه يك ارزيابي كلّي داشته باشيم و خود ما با توجه به اطلاعات به دست آمده قضاوت كنيم. تنها در اين صورت است كه شناخت كامل و واقعي و قابل قبول براي ما حاصل مي شود. در روايات به نحوي به اين روش ها و اصول اشاره شده است.[2]
3. مسافرت : مسافرت يکي از روشهايي که مي توانيد براي شناختن دوست خود به کار ببريد . در مسافرت انسان با شخصيت واقعي افراد آشنا مي شود زيرا در مسافرت انسان با فراز و نشيب هاي زيادي روبرو مي شود و در نتيجه چهرة واقعي خود را نشان مي دهد . بنابراين مسافرت يکي از راههاي مناسب براي شناختن دوست است .
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. دوستي در قرآن و حديث، محمدي ري شهري، انتشارات دارالحديث، 1379.
2با جوانان در ساحل خوشبختي،. حميد فتّاحي، نشر الهادي، 1377، فصل 8 و 9.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 24 امرداد 01
- بازدید
- ۹۱
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.