من چند تا رفيق دارم که هر وقت پيش آنها مي روم حرف از جلق مي زنند. مرا راهنمايي کنيد.

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

من چند تا رفيق دارم که هر وقت پيش آنها مي روم حرف از جلق مي زنند. مرا راهنمايي کنيد.

پاسخ کارشناسی

پاسخ

همان گونه که مي دانيد هم روايات، و هم تجربه به ما ثابت كرده است كه افراد به دين دوستانشان هستند و تأثير آنها بسيار بالاست. تأثير دوستي آنقدر زياد است كه براي شناختن افراد، اول به سراغ دوستان او مي روند. اگر دوستان خوبي داشت اين را نشانه خوبي فرد مي دانند و اگر دوستان نابابي داشت اين شخص را هم مانند آنان مي پندارند. سعدي مي گويد:

تو اول بگو با كيان زيستي                       پس آنگه بگويم كه تو كيستي

در احدایث اسلامی، غالب مباحثي كه مي بينيم در باب دوري از دوستان ناباب است. اين روايات انگار مي خواهند اين را به ما گوشزد كنند كه اگر دوستي را منحرف ديديد از او دوري كنيد نه اينكه در عين دوستي مواظب باشيد كه منحرف نشويد. روايات، تأثيرگذاري دوست را آنقدر زياد مي دانند كه توصيه هاي آنها، به دوري جستن و فاصله گرفته از نوع بد آنهاست. به همين دلیل اگر امكان دوري جستن است سريعاً اقدام كنید و از آنها دور شوید؛ زيرا لطماتي كه اين دوستان به انسان مي زنند شايد هرگز قابل جبران نباشد. البته مراد ما از قطع رابطه و جدا شدن، قهر كردن نيست؛ بلكه به گونه اي برخورد شود كه در عين ارتباط، حريم ها رعايت شود و آنها متوجه شوند كه شما به ادب در رفتار و گفتار اهميت مي دهيد و حاضر نيستيد به هر نوع رفاقتي تن بدهيد و شخصيت انساني خود را لگدكوب كنيد. البته شايد در برخي موارد نياز به اين باشد كه ارتباط خود را با آنها به صفر برسانيد؛ كه اين البته بستگي به افراد دارد.

بنابراین، هرچند در روايات و كلمات بزرگان تأكيد بسياري بر داشتن دوست شده ايم مثلاً در سفارشات لقمان حكيم به فرزندش آمده است كه: «فرزندم هزار دوست براي خود انتخاب كن و بدان كه هزار دوست هم كم است و احدي را دشمن خود مساز زيرا يك دشمن هم زياد است.»[1] امّا از طرفي ديگر ائمه ـ عليهم السّلام ـ به شدت انسان را از دوستي با افراد ناباب نهي مي كنند، مثلاً لقمان به فرزندش مي فرمايد كه: «فرزندم تنهايي بهتر از دوست و همنشين بد است.»[2] يا در جايي ديگر مي فرمايد: «جابجا كردن سنگ و آهن براي من بهتر از يك دوست پليد است.»

امام سجاد ـ عليه السّلام ـ در روايتي از دوستي با 5 دسته، انسانها را برحذر مي دارد: «دروغگو، فاسق، بخيل، احمق و قاطع رحم.[3] البته با افراد ديگر كه صفاتي مانند بد زباني، فاجر و... دارند نيز نبايد همنشيني كرد. ما از همين ابتدا بايد حساب خود را از اين گونه افراد جدا كنيم، اگر ما واقعاً نگران آينده خود هستيم و دوست داريم آينده اي سرشار از موفقيت و كاميابي داشته باشيم و شخصيتي باشيم كه بخواهيم در جامعه جايگاهي داشته باشيم بايد از اينگونه افراد دوري كنيم.

چند راهكار عملي:

1. واكسينه كردن خود (پیشگیری)

واكسينه كردن فكر و مغز خود در برابر رفتارهاي نابهنجار بسيار ضروري است. روشن است كه پيشگيري از وقوع بيماري بسيار آسانتر و به صرفه تر از اقدامات درماني است. بسياري از توصيه هاي تربيتي و اخلاقي نيز جنبه پيشگيري دارد و همچون واكسن عمل مي كند تا فكر و مغز آدمي در برابر انواع گوناگون انحرافات و مفاسد بيمه شود.[4]

براي واكسينه كردن روحی ـ روانی خود، راههاي متفاوتي وجود دارد كه به چند مورد از باب نمونه اشاره مي كنم:

الف. نزديكي به اهل بيت، و تقويت محبت و معرفت خود به آنان، باعث مي شود كه انسان در برابر انواع تأثيرات مقاوم شود. دوستي اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ بهترين دژي است كه انسان را دربرابر ناملايمات حفظ مي كند. ما در تاريخ، نمونه هاي فراواني داشته ايم كه حبّ علي ـ عليه السّلام ـ و اولاد علي ـ عليه السّلام ـ انسانها را از گمراهي نجات داده است و به همين خاطر هم بوده است كه دشمنان اهل بيت و كساني كه مي خواستند مردم تحت تأثيرات آنها باشند با اهل بيت به دشمني بر مي خواستند و سعي مي كردند كه رشته پيوند قلبي مردم با اين خاندان را پاره كنند تا بهتر بتوانند نفوذ كنند. پس ارتباط بيشتر با اين خاندان و توسل جستن به آنها و از آنها طلب ياري نمون مخصوصاً از امام عصر (عج) كه صاحب اختيار ماست مي تواند انسان را در مقابل همه انحرافات كوچك و بزرگ ، به شرطي كه اين ارتباط از دل و جان باشد نه فقط لقلقه زبان، واكسينه كند.

ب. شركت در مجالس وعظ و پند و اندرز . در اين مجالس به طور مداوم مباحثي را مطرح مي كنند كه با تذكر و يادآوري آنها، دوباره دل و جان جلا مي گيرد و روح تازه اي در او دميده مي شود كه نتيجه آن اين مي شود كه تأثيرات منفي نفوذش را از دست مي دهد. شايد براي خود شما پيش آمده باشد كه مثلاً وقتي در يك مجلس معنوي شركت مي كنيد و دلتان مي شكند و در همان زمان وقتي به ياد گناهي كه كرده ايد مي افتيد از خودتان خجالت مي كشيد و خود را پست و كوچك مي شماريد. علت آن همان تأثيرات معنوي فضاي مجلس است كه روح و جان شما را جلا داده است.

ج. ارتباط تنگاتنگ با مسجد. در آمارهايي كه توسط مراكز مسئول منتشر شده است اين واقعيت را گوشزد مي كند كه اكثر افرادي كه در زندانهاي كشور به سر مي برند و داراي پرونده خلافكاري و جرم و جنايت شده اند غالباً كساني هستند كه هيچگونه ارتباطي با مسجد ندارند. از اين گزارش مي توان نتيجه گرفت كه مسجد، مانند دژي است كه انسان را در مقابل كجرويها و انحرافات و تأثيرات نامطلوب جامعه و اطرافيان محافظت مي كند. حضور در مسجد ـ مخصوصاً هنگام نماز جماعت ـ چون حضور در خانه خداست باعث مي شود كه بعضي تمايلات پست انساني فروكش كند و در عوض تمايلات مثبت و والاي انساني پرورش يابد. چون فرد در فضائي الهي وارد شده است فضائي كه حضور خدا در آن احساس مي شود.

2. جایگزین‌سازی دوستان سالم.

گاهي ارتباط به خاطر نيازي است كه به او داريم و اين نيازمندي مانع قطع رابطه است. به همين خاطر بايد سعي كنيم احتياجات خود را به آن شخص كم كنيم، و از ميان ديگر افراد كساني را كه ويژگيهاي مثبت و بهتري دارند جايگزين او كنيم. يعني اينكه سعي شود حتي الامكان با جايگزيني افراد ديگر با او ارتباطي نداشته باشيم و نيازها و خواسته هايمان را از جاي ديگري تأمين كنيم. اين كم شدن ارتباط باعث مي شود كه تأثيرات منفي او نيز كمتر در ما تأثير بگذارد و نگرانيهاي ما به حداقل برسد.

3. برخورد قاطع و بجا و در عين حال دوستانه با مواردي كه تشخيص مي دهيد ناروا و خطاست باعث مي شود كه در نظر آنها شخصيتي جلوه كنيد كه به اصول و معتقدات اخلاقي پايبنديد و به هيچ وجه حاضر نيستند اصول خود را فداي دوستانتان كنيد. نتيجه اين نوع برخورد اين است كه آنها يا به كل از شما فاصله مي گيرند و يا اينكه در مواجهه با شما مواظب رفتار و گفتار خود هستند و اين همان چيزي است كه شما مي خواستيد.

 4. افزایش آگاهی از خودارضایی

شما غير از اين که بايد از دوستان ناباب دوري کنيد، بهتر است که در مورد عمل جلق زدن (يا استمناء) اطلاعات کافي داشته باشيد تا خدای نکرده در مقابل وسوسه‌‌های شیطان و دوستان خود کم نیاورید.

عمل استمناء يا جلق زدن از نظر اسلام کار حرام و غير جايز مي باشد. این عمل علاوه بر آسیب‌های معنوی که دامنگیر این دنیا و آخرتش می‌شود، آسیب‌های جسمی و روانی زیادی را دارد که فهرستی از آنها عبارتند از:

 

الف) ضررهاي جسماني:

1. تحريك افراطي غدد جنسي كه سبب پركاري نامتناسب آن ها مي شود، بلوغ زودرس را بدنبال دارد كه شما از عواقب نامطلوب بلوغ زودرس ناآگاه نيستيد.

2. كاهش و تخليه مكرر قواي جسماني و روحي حاصل از عمل خود ارضايي به ضعف عمومي بدن و بالاخره پيري زودرس مي انجامد.

3. به علت افزايش جريان خون در اعضاي تناسلي، مغز و مراكز حساس ديگر مكرراً دچار كاهش نسبي خون مي شوند. هم چنين تخليه هاي مكرر عصبي و عدم ارضاي روحي در دراز مدت موجب ضعف عصبي و عوارض روحي مي گردد.

4. ضعف بينايي و بي اشتهايي و در صورت افراط، ضعف استخواني و ناراحتي هاي مفصلي از عوارض خودارضايي است. هم چنين در مراحل افراطي و يا در برخي شرايط خاص مزاجي اين عارضه به ضعف عصبي و لرزش دست و گاه به فلج بعضي از اعضا منجر مي شود و ممكن است سبب فلج تمام اعضاي بدن نيز بشود.

5. ضعف جنسي و انزال زودرس از ديگر عوارض است و بعد از ازدواج فرد را دچار مشكل ارتباطي خواهد كرد.

6. بي تحركي، تحليل رفتن قواي جسماني، آسيب پذيري در برابر بيماري ها، بيماري هاي مقاربتي، عقيم شدن و ناتواني در توليد مثل، از بين رفتن شفافيت چشم، از بين رفتن نورانيت و بشّاشيت چهره و... همگي از عوارض جسمي خود ارضايي هستند.

ب) ضررهاي روحي و رواني:

1. ركود فكري و اختلال هاي متعدد رواني از قبيل افسردگي و اضطراب.

2. فرد از نظر فكري، نوعي توجّه نسبتاً مداوم به موضوعات جنسي پيدا مي كند كه اين فكر از تفكر آزاد و تمركز جلوگيري مي نمايد.

3. ضعف حافظه، حواس پرتي و ناتواني در تمركز فكري، منزوي شدن و گوشه گيري، پرخاش گري و بداخلاقي هم از عوارض خودارضايي هستند.

4. از بين رفتن خلاقيت ها و توانايي ها، سركوب شدن استعدادها.

5. بي ذوقي، بي نشاطي.

6. يأس از زندگي و نااميدي نسبت به آينده.

7. هوس باز و بي بند بار شدن و اعتياد به ارضاي جنسي نامشروع.

8. بي احساسي و بي تفاوتي، كم رويي.

9. بي علاقگي نسبت به امور معنوي و از بين رفتن صفاي دل.

10. احساس گناه، ضعف اراده، عدم اعتماد به نفس و صدها عارضه خطرناك ديگر.

ج) ضررهاي اجتماعي:

1. بي آبرويي.

2. مشكلات خانوادگي.

3. انزواي اجتماعي.

4. مشكل در دوست يابي.

5. طرد شدن در جامعه.

6. از بين رفتن عشق و محبت نسبت به ديگران.

7. مشكلاتي در ازدواج از قبيل:

7ـ1ـ دير ازدواج كردن.

7ـ2ـ بي ميلي به همسر.

7ـ3ـ ناتواني در مقاربت صحيح و ارضاي جنسي خود و همسر.

7ـ4ـ سرد بودن كانون خانواده.

7ـ5ـ طلاق.

7ـ6ـ ناتواني در برابر مشكلات پس از ازدواج.

8. بزهكاري.

9. از بين رفتن عزّت و پاكدامني.

10. از بين رفتن شرف.

11. بي غيرتي.

12. انحطاط و انحراف فكري و عملي خود و به انحراف كشاندن ديگران بخصوص نسل جوان جامعه.

13. ايجاد خطرات اجتماعي براي خانواده خود و نواميس ديگران و خطرها و ضررهاي ديگري كه فعلاً جاي ذكر آن نيست.

نکته: شايد همه مشکلات بالا در تمام افراد مبتلا ظاهر نشود، و يا اين که فعلاً ظاهر نشود؛ اما به هر حال خيلي از مشکلات سراغ آدمي که استمناء مي کند، دير يا زود، خواهد آمد.

پس از بيان بخشي از توضيحات لازم و ذكر برخي از ضررهاي خودارضايي حال وقت آن رسيده است كه به بخشي از راه هاي مقابله با اين عمل ناپسند اشاره شود.

1. سعي كنيد در مكان هاي خلوت و تنها نمانيد و به عبارت ديگر جداً از تنهايي اجتناب نمائيد كه تنهايي خود يك عامل مهم براي تحريك به عمل خودارضايي و زمينه ساز ارتكاب اين عمل است.

2. از همراهي و رفت و آمد با كساني كه به اين عمل زشت عادت كرده اند ـ تا زماني كه خود بر اين عادت مسلّط نشده ايد ـ اجتناب كنيد. البتّه منظورم انزواي اجتماعي نيست بلكه جايگزين افراد صالح به جاي افراد بيمار و معتاد به عمل خودارضايي است.

3. از خیال‌پردازی‌های جنسی پرهیز کنید و افكار جنسي را كه به ذهنتان خطور مي كند، بلافاصله با ذكر خدا و معاد و... از ذهن خود دور نمائيد. هنگام تحريكات جنسي يا به ذهن آمدن افكار جنسي خود را تنبيه كنيد

4. اوقات فراغت خود را با مطالعه، ورزش، زيارت، عبادت و بطور كلي با كارهاي مثبت مثل گل كاري در باغچه، كمك به اهل خانواده و... پُر كنيد.

5. براي تخليه انرژي زائد بدن به طور منظم و زياد ورزش كنيد.

6. هيچگاه در حمام كاملاً عريان نشويد.

7. هيچگاه بدن خود را به صورت برهنه در آينه نگاه نكنيد.

8. در غير موارد ضروري از نگاه كردن به اندام جنسي پرهيز كنيد.

9. براي نظافت موهاي بدن هرگز از تيغ و صابون استفاده ننموده و زود به زود به ازاله موهاي بدن نپردازيد بلكه از داروي نظافت بهداشتي (نوره) استفاده كنيد.

10. از نگاه كردن به مواضع جنسي و برجستگي هاي بدن ديگران (حتي از روي لباس) پرهيز نمائيد.

11. از نگاه كردن به فيلم هايي كه تحريك جنسي ايجاد مي كند اجتناب كنيد.

12. به هنگام خواب سعي كنيد شكم شما بيش از حد معمول پُر نباشد.

13. قبل از خواب حتماً مثانه خود را تخليه نماييد.

14. در مجالس مذهبي و مراسم دعاي توسل و... زياد شركت كنيد.

15. هرگز به رو نخوابيد كه اين خود يكي از تحريك كننده هاي خطرناك است.

16. به بدي گناه و عواقب آن توجّه كنيد.

17. مطالعه و توجّه به ضررهاي جسماني، روحي و اجتماعي خودارضايي لازم است.

18. ايمان مذهبي و نيروي اراده خود را تقويت نمائيد و سعي كنيد با خودسازي هواي نفس خويش را كنترل نمائيد.

19. قرآن زياد بخوانيد و در معاني آيات آن تدّبر و تفكر نمائيد.

20. اگر وقت ازدواج شما رسيده است و امكانات فراهم است اقدام كنيد.

ویژگی‌های دوست خوب

تأثير دوست و گروه همسالان در انسان خصوصاً در جوان و نوجوان بسيار عميق مي باشد. اين تأثيرات به گونه اي نامحسوس و غير قابل مشاهده است که گاهي خود فرد هم از اين تأثيرات بي اطلاع است. از همين رو در آيات و روايات تأکيد فراواني در زمينه دوست و دوست يابي شده است، به همين دليل مناسب دانستيم که شرايط دوست خوب نيز در پاسخ به سئوال شما ارسال شود. اميدواريم که با در نظر گرفتن شرايط زير دوستان خود را انتخاب کنيد و از ارتباط با دوستان ناباب و فاسد پرهيز کنيد. زيرا گاهي اين ارتباط ها موجب ضررهاي غير قابل جبران مي شود.

به طور كلي مي توان گفت كه يك دوست خوب بايد واجد اين شرايط و ويژگي ها باشد:

1ـ عقل و رشد عقلاني: يك دوست خوب بايد از رشد عقلاني كافي برخوردار باشد. انسانی عاقل است كه مي تواند با درايت خود گره از كار دوست بگشايد و او را به راه صواب رهنمون گردد. علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «اكثر الصواب و الصلاح في صحبة اولي النهي و الالباب»[5] يعني بيشترين مصلحت و خير هم صحبتي با صاحبان عقول است. همچنين آن حضرت مي فرمايند: «صحبته الولي اللبيب حياة الروح»[6] يعني همنشيني با دوست عاقل، باعث زنده شدن و حيات يافتن روح آدمي است. همچنين داشتن هوش و ذكاوت باعث مي شود تا انسان بتواند از او در مسائل و مشكلات، سود بطلبد، علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «افضل العدد اخ و خي و شفيق ذكي»[7] بهترين چيزي كه انسان ذخيره مي كند دوست باوفا و دلسوز و با ذكاوت است.

دوستي با انسان احمق، نتيجه اي جز پشيماني ندارد. علي ـ عليه السلام ـ در وصاياي خود به امام حسن ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «يابني اياك و سادقة الاحمق فانه يريد ان ينفعك فييضرك»[8] فرزندم از دوستي با احمق بپرهيز كه او اگر بخواهد به تو سودي برساند ضرر خواهد رساند و نيز امام صادق ـ عليه السلام ـ فرموده اند: «من لم يجتنب مصادفة الاحمق او شك ان يتخلق باخلاقه»[9] كسي كه با احمق دوستي كند نزديك است كه اخلاق او را بپذيرد. دوستي با يك فرد، خواه خوب يا بد، موجب مي شود كه انسان از او تأثير بپذيرد. اگر انسان با يك فرد احمق دوستي كند، حماقت او و اعمال حماقت آميز او، به وي نيز سرايت خواهد كرد.

2ـ علم و حكمت: دليل اين كه انسان با ديگري دوستي مي كند آن است كه مي خواهد از او در مسائل و مشكلات خود ياري بطلبد دوستي با شخص دانا و عالم باعث مي شود كه انسان بسياري از مسائل و معضلات خود را به راحتي حل كند. لذا علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «صاحب الحكماء و جالس العلماء»[10] با افراد حكيم مصاحبت كن و با علماء نشست و برخاست داشته باش، دوستي با فرد نادان نه تنها باري از دوش انسان بر نمي دارد بلكه او را به رنج و زحمت مي افكند و براي او دردسر درست مي كند. امام رضا ـ عليه السلام ـ فرموده اند: «صديق الجاهل في تعب»[11] دوستِ فرد نادان، در رنج و زحمت است.

3ـ تقوا و پرهيز از گناه: تقواي فرد پرهيزكار در دوست او اثر مي گذارد همانطور كه همنشيني با گناهكاران و بي تقوايان باعث تأثرپذيري از آنان مي شود و لذا با افراد پرهيزكار همنيشين شد و از دوستي با اصل گناه پرهيز كرد. علي ـ عليه السلام ـ فرمودند: «يغسم مؤاخاة الاخيار و يجتنب مصاحبة الاشرار و الفجار»[12] بايد دوستي و برادري با نيكان، غنيمت شمرده شود و از مصاحبت و همنشيني با بدكاران و گناهكاران، اجتناب گردد.

4ـ راستگويي: دوست خوب كسي است كه در گفتار خود صادق باشد تا بتوان با اطمينان از راهنمايي هاي او سود جست. علي ـ عليه السلام ـ فرمودند: «دوست راستگو يكي از نعمتهاست». همچنين امام باقر ـ عليه السلام ـ فرمودند: «لاتقارن ولاتؤاخ... و الكذاب.. فانه يصدق ولايصدق»[13] با دروغگو همنشيني و دوستي نكن، چون او گاهي راست و گاهي دروغ مي گويد، و معلوم نيست كه بايد به كدام سخن او اعتماد كرد.

5ـ نصيحت، امر به معروف و نهي از منكر: از صفات بسيار مهم يك دوست خوب آن است كه خيرخواه انسان باشد، او را نصيحت كند، از او انتقاد نمايد، او را به انجام كارهاي خير وا دارد و از انجام كارهاي زشت برحذر دارد. علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «انما سمي الصديق صديقاً لانه يصدقك في نفسك و معايبك فمن فعل ذلك فاستنم اليه فانه الصديق» دوست را از آن جهت، صديق گفته اند كه با تو رو راست است و معايب تو را باز گويد.

6ـ مساعدت و ياري در حل مشكلات: دوست واقعي كسي است كه در مصائب و سختي ها به ياري انسان بشتابد و او را تا حد ممكن كمك كند. علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «تمسك بكل صديق انادتكه الشدة»[14] به دوستي پناه ببر كه در هنگام سختي تو را ياري كند.

7ـ وفاداري: وفاداري يكي از ويژگي هاي دوست خوب است. دوست خوب كسي است كه به دوستي خود پايبند باشد و درصدد ادامه اين دوستي باشد. علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «من طلب صديق صدق وفا طلب ما لايوجه» كسي كه به دنبال يك دوست باوفا است به دنبال چيزي است كه يافت نخواهد شد.

8ـ خوش اخلاقي: اخلاق خوب يكي از ويژگي هاي مهم يك دوست خوب است. علي ـ عليه السلام ـ فرمودند: «من لانت عريكته وجبت محبته» دوستي با انسان نرم خو واجب است. خوش اخلاقي باعث ازدياد محبت بين دوستان مي شود و از اين طريق دوستي را پايدار مي كند. علي ـ عليه السلام ـ فرمودند: «حسن الخلق يدر الارزاق و يونس الرفاق»[15] «خوش اخلاقي، روزي را سرازير و دوستي را با محبت مي كند». همچنين پيامبر اكرم فرمودند: «حسن اخلق يثبت المودة»[16] اخلاق نيكو دوستي را استحكام مي بخشد.

9ـ امانت داري: هر انساني از دوست خود انتظار دارد كه امانت دار باشد. به انسان خائن نمي توان اعتماد كرد. امام صادق ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «حذر من الناس ثلاثة...الخائن لان من خان لك خانك»[17] از فرد خائن دوري كن زيرا كسي كه به نفع تو به ديگران خيانت مي كند روزي هم به تو خيانت خواهد كرد.

10ـ رازداري: رازداري يكي از ويژگي هاي مهم دوست خوب است. انسان، يا بايد با كسي كه رازدار نيست دوستي كند و يا اين كه بايد رازهاي خود را به او نگويد. علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «ابذل لصديقك كل المودة و لاتبذل له كل الطمأنينه»[18] نهايت محبت را براي دوست نثار كن اما نهايت اطمينان را به او نداشته باش. منظور آن دوستي است كه اين ويژگي را ندارد.

11ـ پرهيز از سخن چيني: دوست خوب از سخن چيني پرهيز مي كند. امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمودند: «احذر من الناس ثلاثة... و النهام، لان... من نم اليك سينم عليك»[19] از دوستي با فرد سخن چين بپرهيز زيرا كسي كه به نفع تو سخن چيني مي كند روزي به زيان تو سخن چيني خواهد كرد.

به علاوه دوست خوب آن كسي است كه به سخنِ سخن چينان اعتنا نكند زيرا اين كار باعث بريده شدن رشته ها دوستي مي شود.

علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «و من اطلاع الراشي ضيع الصديق»[20] كسي كه گفته ي سخن چين را بپذيرد دوست خود را ضايع ساخته است.

12ـ پرهيز از عيب جويي: انسان عيب جو كه مدام به دنبال معايب و نقاط ضعف ديگران است نمي تواند به عنوان يك دوست خوب، پذيرفته شود. علي ـ عليه السلام ـ فرمودند: «اياك معاشرة متتبعي عيوب الناس فانه لم يسلم مصاحبهم منهم»[21] از دوستي با كساني كه به دنبال عيوب مردم هستند بپرهيز زيرا همنشين اين افراد از آنان در امان نيست (و ممكن است به دنبال عيب جويي از او باشند.)

13ـ پرهيز از حسد: دوست واقعي كسي است كه اگر نعمتي به انسان رسيد خوشحال شود نه اين كه نسبت به انسان حسد بورزد. علي ـ عليه السلام ـ فرمودند: «حسد الصديق من ستم المودة»[22] حسد ورزي دوست به دليل وجود اشكال در خود دوستي است به تعبير ديگر، انسان حسود كه اظهار دوستي مي كند در واقع، دوست انسان نيست.

در پايان، نكته مهم اين كه دوستي كه همه ي اين صفات را در حد اعلي دارا باشد ممكن است مقدر ما نباشد؛ لذا بايد با كسي دوستي كرد كه بيشتر از ديگران اين صفات را دارا باشد. سعي انسان بايد بر اين باشد كه كسي را به عنوان دوست برگزيند كه از خودش بهتر باشد تا از اين طريق به كسب كمالات بالاتر نائل آيد. امام صادق ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «اصحب من تزين به ولاتصحب من تنزين بك»[23] با كسي مصاحبت كن كه تو را زينت كند نه اين كه تو زينت او باشي.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ دنياي جوان، تأليف دكتر محمدرضا شرفي.

2ـ دنياي نوجوان، تأليف دكتر محمدرضا شرفي.

3ـ بلوغ، تأليف دكتر احمد صبور اردوبادي.

4ـ «آنچه يك جوان بايد بداند»، تأليف دكتر سليواناس استال، ترجمه دكتر كاسمي، مراجعه فرمائيد.

5ـ محمد محمدي ري شهري، دوستي (محل نشر، قم، ناشر دفتر تبليغات اسلامي، چاپ دوم).

6ـ علي رضا صابري يزدي، الحكم الظاهره، ج2 (محل نشر قم، ناشر دفتر تبليغات اسلامي، چاپ اول).

 


[1] . طي، محمد جواد، حقوق فرزند در مكتب اهل بيت،   قم: انتشارات دفتر تبليغات 1376، ص 178.

[2] . همان، صفحه 179.

[3] . الحراني، ابي محمد حسن، تحف العقول، انتشارات اسلامي، بي تا، ص 286،.

[4] . حقوق فرزند در مكتب اهل بيت، ص 168.

[5] . محمدی ری‌شهری، ميزان الحكمه، ج5، ص 301.

[6] . همان.

[7] . آمدی، تصنيف غرر الحكم، ص 417، شماره 9519.

[8] . ميزان الحكمه، ج 5، ص 306.

[9] . همان، ج2، ص 529.

[10] . همان، ج5، ص 301.

[11] . همان، ج5، ص 304.

[12] . تصنيف غرر الحكم، ص 216، شماره 9545.

[13] . الحكم الظاهره، ج2، ص 414.

[14] . تصنيف غرر الحكم، ص 417، شماره 9528.

[15] . ميزان الحكمه، ج3، ص 151.

[16] . همان، ص151.

[17] . همان، ج5، ص 304.

[18] . همان، ج4، ص 427.

[19] . همان، ج5، ص 304.

[20] . نهج البلاغه، كلمه قصار 239، ص 171.

[21] . ميزان الحكمه، ج5، ص 304.

[22] . نهج البلاغه، كلمه قصار 2180، ص 170.

[23] . الحكم الظاهر، ج2، ص415.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
23 امرداد 01
بازدید
۲۵۴
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.