گاهي از وقت‎ها خيلي پيش خودم فكر مي‎كنم خداوند مرا دوست نداش...

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

گاهي از وقت‎ها خيلي پيش خودم فكر مي‎كنم خداوند مرا دوست نداشت و اين طور با قرار دادن من در چنين محيط كاري خواست از شرّ من راحت شود، آيا با چنين ايده و افكاري مي‎توانم در بيمارستان كار كنم؟ يا بايد در فكر شغل جديدي باشم؟
پاسخ کارشناسی

پاسخ

سؤالي را که شما مطرح کرده‌ايد، مشتمل بر سه باور در مورد محيط کار شماست: نخست اينکه خداوند شما را در اين محيط کاري قرار داده است. دوم اينکه فلسفه اين عمل خداوند را تنبيهي (از شر خلاص شدن) از سوي او مي‌دانيد، يعني اينکه چون خداوند شما را دوست ندارد، در اين محيط قرار داده است. سوم اينکه محيط کاري خود را يک محيط بسيار نامناسب مي‌دانيد.
روشن است که اگر شما در عين حال که باورهاي فوق را قبول داريد و به آن عقيده داريد، نمي‌توانيد به کار خود در آن محيط ادامه دهيد. لذا يا بايد باورهاي خود را مورد بازنگري و کنکاش قرار دهيد، يا به دنبال کار جديد باشيد. در زير در مورد هر کدام از باورهاي شما به اندازه ظرفيت مقام توضيحاتي ارائه مي‌گردد.
باور اول: خداوند مرا در چنين محيط کاري قرار داده است
شما اظهار داشته‌ايد که «خداوند با قرار دادن من در چنين محيط کاري ...» اگر باور فوق به اين معنا باشد که شما خود را مجبور احساس کنيد و اينکه در انتخاب اين شغل و اين محيط کار اختياري از خود نداشته‌ايد، باوري کاملا نادرست است. زيرا خداوند انسان را مختار آفريده است. اگر کسي شغلي انتخاب مي‌کند و در محيط و فضاي خاصي براي کار قرار مي‌گيرد، کاملا به اختيار و اراده خود او بوده است. هر چند خداوند از اين جهت که توان و اختيار را به انسان داده است، در اين گزينش نقش دارد، اما اين امر به معناي سلب اختيار از انسان نيست. همچنين عوامل اجتماعي و موقعيتي نيز در تصميم او تأثير داشته‌اند، اما اين تأثيرها به گونه‌ي نبوده‌اند که اختيار کاملا از فرد سلب شود. پس جبري در کار نيست به همين دليل فرد مي‌تواند شغل ديگر يا محيط کاري ديگر مثلا بيمارستان ديگري را براي کار خود انتخاب کند.
باور دوم: خداوند به خاطر اينکه از شر من خلاص شود (تنبيه) مرا در چنين محيط کاري قرار داده است.
با اينکه انسان را مختار آفريده شده است، اما گاهي خداوند زمينه را طوري فراهم مي‌کند که فرد در شرايط خاصي قرار بگيرد. قرار گرفتن انسان در شرايط خاص مي‌تواند به يکي از  سه دليل باشد: نخست اينکه خداوند مي‌خواهد فرد را امتحان کند. دوم اينکه خداوند مي‌خواهد شخص را تربيت کند. سوم اينکه خداوند مي‌خواهد کسي را عذاب کند.
با اين وجود شما احساس مي‌کنيد که خداوند شما را به خاطر عذاب در اين موقعيت قرار داده است. اما احتمال اول و دوم نيز وجود دارد يعني قرار گرفتن شما در آن موقعيت به خاطر امتحان يا تربيت و پروردن شما باشد. در واقع خداوند مي‌خواهد شما را از نظر عملکرد در اين موقعيت مورد آزمايش قرار دهد. يا مي‌خواهد شما را با قرار دادن در موقعيت دشوار تربيت کند و قوي سازد. لذا اگر شما اين موقعيت را به ديده امتحان يا تربيت ببينيد، احتمالا عملکرد متفاوت خواهيد داشت. نگاه به قضيه از اين زاويه باعث مي‌شود که شما آن موقعيت دشوار را به راحتي تحمل کنيد تا از امتحان سربلند بيرون بياييد. يا حفظ کردن خود در آن موقعيت را سبب ارتقاي مقام معنوي يا اجتماعي خود بيبنيد، در اين صورت تحمل موقعيت نه تنها براي‌تان آسان مي‌گردد، بلکه خود مشتاقانه براي رشد خود آن را مي‌پذيريد.  
باور سوم: محيط کاري من يک محيط کاملا نامناسب است
محيط کاري از دو جهت مي‌تواند نامناسب باشد، يا از نظر مسائل شرعي و رعايت نشدن حلال و حرام نامناسب است. يا کار در آن شرايط دشوار و ناراحت کننده است. در صورت اول يعني اگر مسائل اسلامي در آنجا ناديده گرفته مي‌شود و شما نمي‌توانيد در آن محيط تغييري به وجود آوريد، بهتر است که محيط کاري خود را عوض کنيد تا به گناه مبتلا نشويد و آلوده نگرديد.
اما اگر محيط کار از اين جهت نامناسب است که کار کردن در آن دشوار است. زيرا برخي از محيط‌هاي کاري به دلايل گوناگون مانند تهويه نامناسب، دماي غير عادي، شلوغي زياد، مشاهده صحنه‌هاي دلخراش و سروکار داشتن با افراد خاص براي انسان غير قابل تحمل است.
در اين صورت دو راه وجود دارد. يکي اينکه با استفاده از راهبردهاي مختلف با شرايط فعلي کنار بياييد. در غير اين صورت به فکر محل کار جديد يا شغل جديد باشيد. براي اينکه بتوانيد از هر کدام از اين دو راه يکي را برگزينيد، نکات ذيل را به دقت مطالعه فرماييد.

روش‌هاي مقابله با تنش‌هاي محيط کار
اگر شما احساس مي‌کنيد که محيط کاري تان تنش‌زا است يعني در شما استرس يا فشار رواني ايجاد مي‌کند، مي‌توانيد با استفاده از روش‌هاي زير استرس خود را کاهش دهيد:
1ـ بازسازي شناختي
محققان بر اين باورند که شرايط استرس‌آميز نيست، بلکه برداشت ما و تفسيرها از شرايط است که توليد استرس مي‌‌کند. اگر درک و برداشت ما منفي باشد، روي ذهن و جسم ما تاثير مي‌گذارد. شناخت آن فرايند ذهني است که روي انديشه و مهارتهاي استدلالي انسان اثر مي‌گذارد که در نقاط مختلف به اين شيوه مقابله نامهاي مختلفي داده‌اند که از جمله آنها مي‌توان به بازسازي شناختي، ارزيابي مجدد شناختي، تغيير قالبهاي شناختي، شناخت درماني و سازگاري نگرشي اشاره کرد.[1]
بنابراين شما مي‌توانيد براي کاهش استرس در محيط کار، برداشت‌هاي خود را مورد تجديد نظر قرار دهيد. مثلا اگر شلوغي محيط کار شما را اذيت مي‌کند، شما مي‌توانيد به شلوغي از ديد ديگر نگاه کنيد، مثل اينکه با افراد زيادي در ارتباط هستيد و محيط کارتان خلوت و کسل کننده نيست. اگر مشاهده تصاوير رقت‌بار شما را رنج مي‌دهد، شما مي‌توانيد از اين زاويه به قضيه نگاه کنيد که در اين صورت از مشکلات همنوعان خود اطلاع داريد و به سهم خود مي‌توانيد به آنها کمک کنيد. اگر زياد وظايف شما را ناراحت مي‌کند، مي‌توانيد آن را ديده فعاليت بيشتر براي پيشرفت بيشتر مشاهده کنيد.
خلاصه نوع شناخت خود را مي‌توانيد گسترش دهيد و به قضيه از ابعاد ديگر و زواياي ديگر مشاهده کنيد. گاهي يک محيط جوانب مثبت و منفي زيادي دارد، اما بر اساس خطاي شناختي خود تنها به ابعاد منفي آن توجه مي‌کند و از آن متنفر مي‌شود. در اين صورت واقع‌بيني اقتضاء دارد که فرد تمام ابعاد منفي و مثبت يک محيط را در نظر داشته باشد.
2ـ مديريت زمان
گاهي استرس شغلي به دليل اشتغالات زياد است. در اين صورت شما مي‌توانيد کارهاي خود را اولويت بندي نموده و براي هر کار زمان لازم را اختصاص دهيد. البته بايد انعطاف لازم را داشته باشيد. در هر شيفت کاري نخست، مهمهترين کارها و سپس کارهاي کمتر مهم را انجام دهيد.
3ـ حل مسأله
يکي از روش‌هاي کاهش استرس شغلي استفاده از روش حل مسأله است. در اين روش ابتدا مشکل را به خوبي تعريف نموده، سپس تمامي راه‌حل‌هاي ممکن براي آن را در نظر مي‌گيريد. سپس مؤثر‌ترين روش‌ها را انتخاب نموده و آن عملي مي‌سازيد و در نهايت روش به کار رفته را مورد ارزيابي قرار مي‌دهيد.
4ـ روبرو شدن با مشکل
مشکلاتي که سبب استرس انسان در محيط کار مي‌شوند، انسان براي رها شدن از آنها نبايد از رو به رو شدن با آنها اجتناب کند. هر چند اجتناب يک پاسخ بسيار شايع است که بسياري از افراد از آن استفاده مي‌کنند، اما اين پاسخ استرس را از بين  نمي‌برد، چون يک راه حل سريع و آسان است. راه حل سريع و آسان همواره بهترين راه حل نيست. لذا فردي که اجتناب مي‌کند. ممکن است در آينده دچار مشکلات بيشتر شود.
5ـ بر قراري ارتباط مؤثر در محيط کار
وقتي که دو يا چند نفر به مشکلي رسيدگي مي‌کنند، تحمل دشواري آسان‌تر مي‌شود و از شدت و سنگيني بار آن کاسته مي‌شود. به همين دليل اگر در محيط کاري خود ارتباط دوستانه با ديگران داشته باشيد. در باره مشکلات خود با آنها صحبت کنيد و از نظرات آنان و راه‌حل‌هاي آنان استمداد کنيد، در حد قوي‌تري مي‌توانيد با تنش‌هاي محيط کاري خود کنار بياييد.
6ـ بخشيدن
گاهي در محيط کاري برخوردهاي با مراجعين يا همکاران يا رئيس پيش مي‌آيد که تنش ايجاد مي‌کنند. در اين صورت بخشيدن و ناديده گرفتن خيلي مي‌تواند به انسان آرامش و راحتي بدهد. روان‌شناسان معتقدند که بخشيدن به تخفيف استرس کمک مي‌کند.[2]
اطلاعات بيشتر در مورد اشتغال زنان
از آنجا که شما به عنوان يک زن از محيط کاري خود  رضايت نداريد، در زير اطلاعاتي در مورد اشتغال زنان و مسائل مربوط به انتخاب شغل زنان و هماهنگي آن با ويژگي‌هاي شخصيتي و علائق فرد مطرح مي‌گردد.
در جامعه ما زنان مي‎توانند به مشاغل مختلف بپردازند و در تمامي زمينه‎ها (به جز در موارد معدود) دوشادوش مردان به كار و فعاليت پرداخته و نقش اجتماعي خود را ايفا نمايند. خواهش ما اين است كه تمامي مسايل و موضوعات را با نگاه واقع بينانه و با استفاده از عقل و منطق مورد تجزيه و تحليل قرار دهيد، زيرا تفسير و تحليل‎هاي غير واقع بينانه باعث انواع مشكلات و اختلالات رواني از جمله اضطراب، افسردگي و... مي‎شود. و توجه داشته باشيد كه در تجزيه و تحليل موضوعات و تعيين اهداف و انتخاب شغل مناسب براي خود، علاوه بر جنبة اقتصادي و مادّي به عوامل ديگري نيز توجه داشته باشيد؛ مانند جنسيت، توانايي‎هاي فردي، نياز جامعه و... . پاره‎اي از شغل‎ها مشترك بين زنان و مردان مي‎باشند؛ يعني هر دو مي‎توانند نقش اجتماعي خود را در آن زمينه به اجرا گذارند. برخي ديگر بيشتر با ويژگي‎هاي جسمي و رواني مردان سازگار است؛ مانند شغل‎هاي سنگين كه نياز به كار بدني بيشتر دارد. اما پاره‎اي از مشاغل با ويژگي‎هاي جسمي و رواني زنان سازگارتر است؛ مانند شغل پرستاري، مامايي و... . خانم‎هايي كه به اينگونه شغل‎ها مي‎پردازند يعني شغلي را انتخاب مي‎كنند كه بيشتر با ويژگي‎ها و توانايي‎هاي آنها سازگار است و ديگران نمي‎توانند آن را انجام دهند، از نظر اسلام منزلت ويژه‎اي دارند. از نظر اسلام پرستاري شغل و وظيفه بسيار ارزشمندي است كه خواهران مي‎توانند در آن زمينه به فعاليّت بپردازند و نقش اجتماعي خود را ايفا نمايند. در روايات نيز به پرستاري از بيماران توصيه شده، و زنان در صدر اسلام در جنگ‎ها از بيماران و زخمي‎ها پرستاري مي‎نمودند.
با توجه به مطالب ياد شده اين نكات را مي‎توانيم خدمت شما عرض كنيم و به نظر ما اگر دقيقاً به آنها توجه و عمل نماييد در آيندة هيچ مشكلي براي شما پيش نمي‎آيد و مي‎توانيد در شغل خود باقي بمانيد.
1. در مورد جايگاه زن از نظر اسلام بيشتر مطالعه كنيد.[3]
2. ملاكها و معيارهاي انتخاب شغل را در نظر بگيريد و توجه داشته باشيد كه كدام يك از شغل‎ها بيشتر با روحيه، ويژگي‎هاي جسمي و رواني شما سازگارتر است، با انتخاب كدامين شغل بهتر مي‎توانيد نقش و مسئوليت خود را ايفا كنيد؟ آيا شغلي بهتر از پرستاري سراغ داريد و زمينة اشتغال شما فراهم است؟ تمامي اين پرسش‎ها را بطور منطقي و معقول پاسخ دهيد.
3. از نظر اسلام شغل پرستاري بسيار شغل ارزشمندي است، شما مي‎توانيد وظيفه و مسئوليت خود را در اين نقش به خوبي انجام دهيد. اگر مشكل خاصي در محيط كار خود مشاهده كرد‎ه‎ايد و با توجه به آن فكر مي‎كنيد كه پرستاري شغل مناسبي نيست، اين مربوط به شغل نمي‎شود، بلكه مربوط به نحوة رفتارها و برخوردها است و يقين داشته باشيد كه در شغل‎هاي ديگر نيز اين قبيل مشكلات تا حدودي وجود دارد. افراد در هر شغل و محيط كاري كه هستند بايد رفتار و اخلاق خود را اصلاح كنند، بنابراين بجاي اينكه در مورد شغل خود بدبين باشيد و تغيير شغل نماييد، بهتر است نقش سازنده و فعّال در محيط كاري خود داشته و در جهت بهبود و اصلاح آن تلاش كنيد.
4. هيچگاه فكر نكنيد كه خداوند شما را دوست ندارد و به جهت آنكه از شرّ شما راحت شود، شما را در چنين محيط كاري قرار داده است! زيرا دوستي خداوند اختصاص به افراد خاصي ندارد. بلكه خداوند همة افراد مومن و نيكوكار را دوست مي‎دارد. ملاك دوستي خداوند اعمال و رفتار انسان است، اگر شما خداوند را دوست داشته باشيد و با وي ارتباط قلبي و عاطفي داشته، اعمال و وظايف فردي و اجتماعي خود را به خوبي انجام دهيد، قطعاً خداوند شما را دوست مي‎دارد.
هر توفيقي كه از طرف خداوند براي انسان حاصل مي شود، الهي است. و اگر محبت و لطف الهي نوبد ما نمي توانستيم هيچ كار خوبي انجام دهيم. اين دغدغه ديني كه در دل شما مي جوشد، از طرف خداوند مي باشد، اوست كه اين درد را در دل شما قرار داده است.
5. در انتخاب شغل، شما كاملاً اختيارداريد؛ اگر شغل پرستاري را انتخاب كرده‎ايد؛ انتخاب خود شما بوده است، نه اينكه خدا شما را مجبور كرده باشد؛ بنابراين نبايد نگرش منفي نسبت به خداوند داشته باشيد، خداوند استعدادها و توانايي‎هايي به شما داده است كه مي‎توانيد بهترين شغل را انتخاب نماييد، البته الآن هم اگر واقعاً شما فكر مي‎كنيد كه شغل پرستاري براي شما مناسب نيست يا علاقه‎اي به آن نداريد، مي‎توانيد شغل ديگري را انتخاب كنيد، اين دقيقاً نشانة مختار بودن شما مي‎باشد.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. نظام حقوق زن در اسلام، شهيد مرتضي مطهري، انتشارات صدرا.
2. زن در فرهنگ و انديشه اسلامي، جستاري در هستي شناسي زن، اسدالله جمشيدي و ديگران، مركز انتشارات موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
3. زن در آئينة جلال و جمال، آيه الله عبدالله جوادي آملي، نشر اسراء.
4. مجتبي هاشمي ركاوندي، مقدمه‎اي بر روان‎شناسي زن، انتشارات شفق، چاپ اول، 1370.

پي نوشت ها:
[1] - www.pezeshk.us.
[2] - www.pezeshk.us.
[3] . رك: فنايي اشكوري، محمد، منزلت زن در انديشة اسلامي، موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، چاپ اول، 1377؛ قائمي، علي، حيات زن در انديشة اسلامي، انتشارات اميري، چاپ اول، 1373.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
15 آذر 93
بازدید
۱٬۱۷۹
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.