لطفا علماي ذيل را براي شناخت بيشتر حقير معرفي بفرماييد اين علما در کتب وهابيت عمدتا ذکر شده اند. خالد بن معدان و لقمان بن عامر، امام احمد بن حنبل، امام ابوبکر طرطوشي. ابن مليکه و زياد نميري، امام شوکاني. عبدالعزيز بن باز.
لطفا علماي ذيل را براي شناخت بيشتر حقير معرفي بفرماييد اين علما در کتب وهابيت عمدتا ذکر شده اند. خالد بن معدان ...
پرسش
پاسخ
آئين وهابيت که توسط محمد بن عبدالوهاب نجدي در حدود اواسط قرن 12 هجري قمري پايه ريزي شد. وی عقايدی را مطرح کرد که طبق آنها اعمالی مخالف اسلام دانسته شد که حدود 12 قرن تمام فرق مسلمين بدان ها عمل مي کردند. اين عقايد با کمک آل سعود در عربستان و سپس در برخي جاهاي ديگر نشر يافت. اين آئين با اينکه يک مذهب کلامي است ولي ريشه مذهب فقهي حنبلي دارد و افراد یاد شده در سوال هم از روات قابل اعتماد اين گروه مي باشند وبه همین جهت در کتب منسوب وهابيان از اين افراد زياد ياد مي شود.
1. خالد بن معدان (متوفاي 104ق) از تابعين بوده يعني از کساني است که خود پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم را نديده ولي برخي از صحابي آن حضرت را ملاقات نموده است. اين فرد اصل يمني دارد ولي در حمصساکن بوده است و در زمان يزيد بن معاويه در جرگه سپاهيان وي بوده است. در کتب اهل سنت به خصوص در کتب وهابيت از اين فرد روايتهای فراوانی نقل شده است و او را مورد اعتماد مي شمارند.[1]
اين شخص از معاوية، ابن عمر و عبدالله بن عمرو بن عاص و ديگران روايت نقل کرده است.[2]
2. لقمان بن عامر وصابي (اوصابي) از ديگر راويان حديث مورد اعتماد اهل سنت به خصوص وهابيان مي باشد. وی اهل شام بوده و از خالد بن معدان و ابو هريره و تعدادي از راویان ديگر حديث نقل کرده است.[3]
3. ابوبکر محمد بن الوليد بن حلف طرطوشي، فقيه و عالم اهل طرطوش از بلاد اندلس شمالي مي باشد که در 451 متولد شد. اين فرد از علما و دانشمندان معروف مالکي مذهب اهل سنت است. منابع اهل سنت از وي تعريف و تمجيد بسیار کرده اند.[4] وي مدتي در شام اقامت داشت و به بغداد و بصره هم مسافرت کرده بود. در نهايت در سال 520 هجري قمري در اسکندريه مصر وفات يافت. داراي تأليفاتی در زمينه علوم ادبي، فقهي، اخلاقي و غيره مي باشد.[5]
4. احمد بن حنبل: امام احمد بن محمد بن حنبل شيباني (164 ـ 241 ق ) يکي از ائمه چهار گانه اهل سنت است که مذهب فقهي حنبلي را پايه ريزي کرد. وي در بغداد تولد يافته و در همان جا رشد نمود و نزد شافعي يکي ديگر از ائمه چهار گانه و رئيس مذهب شافعي علم آموخت. کتاب معروف «مسند احمد» از آثار اوست که مشتمل بر 30 هزار حديث است و از جمله کتاب هاي معتبر نزد سني ها مي باشد. احمد مدافع و مروج روش اصحاب حديث در دوره اي بود که معتزليان از قدرت و نفوذ قابل توجهي برخوردار بودند. وي به سبب مخالفتش با نظريه خلق قرآن در واقعه ای که بعدها به محنه شهرت یافتبه عنوان مدافع اصحاب حديث و افکار آنان شناخته مي شود. ابن حنبل به عنوان مؤسس و نظریه پرداز فرقه اهل حدیث شناخته می شود و در علمای بعد از وی بیش از هرکس دیگری به افکار و گفته های وی استناد کرده اند.[6]
احمد بن حنبل که به عنوان محدث و از اصحاب حديث بود با هر گونه روش تأويلي براي آيات قرآن و احاديث منسوب به پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم مخالف بود و با بزرگان اصحاب رأي مخالفت مي کرد. با معتزليان، قدريه و اماميه سخت دشمني مي ورزيد و اين امر نقطه عطفي براي تاريخ مخالفت هاي اصحاب حديث با اين گروه ها به حساب مي آيد.
احمد حنبل که به عنوان فقيه و محدث شناخته مي شود و رئيس گروه مذهبي حنابله است آراء فقهي خود را بر اساس ادله نقلي که شامل کتاب (قرآن، سنت و اخبار وارد شده از پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم ) وآراء و نظرات صحابه و تابعين و اجماع؛ و ادله غير نقلي که بر پايه قياس و اجتهاد به رأي بود، صادر مي کرد. از این رو قياس و اجتهاد به رأي در آراي فقهي حنبلي ها بر خلاف ديگر گروه هاي اهل سنت فراوان ديده مي شود و از طرف ديگر در استنباط احکام، عقل در آراي احمد هيچ جايگاهي ندارد و حتي طرد شده است
در استفاده از احاديث آن قدر افراط مي کرد که حتي به احاديث ضعيف هم استناد مي کرد.
چنان که پسر احمد از پدر درباره امکان رجوع يک پرسشگر به اصحاب رأي پرسش کرده بود احمد در جواب اظهار داشت که حديث ضعيف بهتر از رأي ابو حنيفه (رئيس گروه حنفي ها) است.[7]
از آنجا که اصول اعتقادات و آراي فقهي محمد بن عبدالوهاب، پايه گذار وهابيت، مبتني بر انديشه هاي فقهي حنبلي است منابع وهابي مملو از احاديث ضعيف است که از احمد و همفکران وي نقل شده است.
5. زياد نميري، زياد بن عبدالله نميري، از اهالي بصره گويا از تابعين بوده است و در ميان راويان حديث اهل سنت ضعيف شمرده شده است و به احاديث وي اعتماد نمي کنند.[8]
احاديثي از انس بن مالک صحابي نبي مکرم اسلام صلي الله عليه و آله و سلم نقل کرده است که شباهتي به احاديث افراد مورد اعتماد ندارد و تراجم نويسان اهل سنت معتقدند که به احاديث وي نمي توان احتجاج نمود.[9]
6. امام شوکاني، احمد بن محمد بن علي شوکاني (1229 ـ 1281ه ). شوکاني ها از اهالي يمن و مردمان صنعا و خانواده ای دانشور بوده و منصب قضا را نیز عهده دار بودند. شوکاني از جمله کساني است که تقليد را تحريم کرده و شايد توجه وهابيان به اين فرد و اعتمادشان به وي از اين جهت بوده است. زرکلی در الاعلام حدود114 تالیف برای وی برشمرده است. نيل الاوطار، فتح القدير، از جمله آثار وي است که مورد توجه اهل سنت مي باشد.[10] ظاهرا امام شوکاني همان پدر منظور باشد چرا که شهرت وي از پسرش بيشتر است و هم چنين آثارش فراوان است. البته در ميان علما و محدثان اهل سنت کساني که به شوکاني معروف شده باشند هستند اما از همه مهم تر محمد بن علي شوکاني است.
7. ابن مليکه، با این کنيه راويان زيادي در منابع حديثي ذکر شده اند. شخص مورد اشاره در منابع وهابی ها فردي به نام عبدالله بن ابي مليکه (متوفاي 117ق) از تابعين بوده است، که از عايشه رواياتي نقل کرده است.
8. عبدالعزيز بن باز سعودي وهابي، او ازافراد سرشناس وهابي در دوره معاصر و رئيس دانشگاه اسلامي مدينه بوده است. در کشور عربستان تا سال مرگش(1420) به عنوان رئيس هيئت علماي کبار( مفتي کل عربستان) بود.؛ وهابي ها در دوره اخير طبق فتاواي وي که نابينا هم بوده عمل مي کردند. مي توان گفت که بن باز رئيس وهابي های عربستان بوده مورد توجه ویژه مردم و حکومت سعودی بوده است.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ ترجمه طبقات الکبري، ابن سعد.
2ـ ترجمه الکامل ابن اثير.
3ـ دايرة المعارف بزرگ اسلامي.
[1]. زرکلي، خير الدين، الاعلام، بيروت، دارالعلم للملايين، بي تا، ج2، ص299.
[2]. ذهبي، شمس الدين، الکاشف، موسسه علوم القرآن، 1413ق، ج1، ص369.
[3]. ذهبي، شمس الدين، تاريخ اسلام، بيروت، دارالکتاب العربي، 1413ق، ج7 ، ص457.
[4]. ذهبي، شمس الدين، سير اعلام النبلاء، بيروت، موسسه الرساله، 1413ق، ج19، ص490 ـ 496.
[5]. الاعلام، همان، ج7، ص133.
[6]. دايرة المعارف بزرگ اسلامي، تهران، 1373ش، ج6، ص718.
[7]. ر.ک: همان، ج6. ص720 ـ 730.
[8]. شيخ الاسلام رازي، الجرح و التعديل، بيروت، داراحياء التراث العربي، 1371ش، ج3، ص536.
[9]. سمعاني، عبدالکريم، الانساب، حيدرآباد، دائرة المعارف العثمانيه، 1382ش، ج123، ص185.
[10]. الاعلام، همان، ج6، ص298.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 امرداد 01
- بازدید
- ۵۵
لطفا علماي ذيل را براي شناخت بيشتر حقير معرفي بفرماييد اين علما در کتب وهابيت عمدتا ذکر شده اند. خالد بن معدان ...
- نشان کردن
پرسش
لطفا علماي ذيل را براي شناخت بيشتر حقير معرفي بفرماييد اين علما در کتب وهابيت عمدتا ذکر شده اند. خالد بن معدان و لقمان بن عامر، امام احمد بن حنبل، امام ابوبکر طرطوشي. ابن مليکه و زياد نميري، امام شوکاني. عبدالعزيز بن باز.
پاسخ
آئين وهابيت که توسط محمد بن عبدالوهاب نجدي در حدود اواسط قرن 12 هجري قمري پايه ريزي شد. وی عقايدی را مطرح کرد که طبق آنها اعمالی مخالف اسلام دانسته شد که حدود 12 قرن تمام فرق مسلمين بدان ها عمل مي کردند. اين عقايد با کمک آل سعود در عربستان و سپس در برخي جاهاي ديگر نشر يافت. اين آئين با اينکه يک مذهب کلامي است ولي ريشه مذهب فقهي حنبلي دارد و افراد یاد شده در سوال هم از روات قابل اعتماد اين گروه مي باشند وبه همین جهت در کتب منسوب وهابيان از اين افراد زياد ياد مي شود.
1. خالد بن معدان (متوفاي 104ق) از تابعين بوده يعني از کساني است که خود پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم را نديده ولي برخي از صحابي آن حضرت را ملاقات نموده است. اين فرد اصل يمني دارد ولي در حمصساکن بوده است و در زمان يزيد بن معاويه در جرگه سپاهيان وي بوده است. در کتب اهل سنت به خصوص در کتب وهابيت از اين فرد روايتهای فراوانی نقل شده است و او را مورد اعتماد مي شمارند.[1]
اين شخص از معاوية، ابن عمر و عبدالله بن عمرو بن عاص و ديگران روايت نقل کرده است.[2]
2. لقمان بن عامر وصابي (اوصابي) از ديگر راويان حديث مورد اعتماد اهل سنت به خصوص وهابيان مي باشد. وی اهل شام بوده و از خالد بن معدان و ابو هريره و تعدادي از راویان ديگر حديث نقل کرده است.[3]
3. ابوبکر محمد بن الوليد بن حلف طرطوشي، فقيه و عالم اهل طرطوش از بلاد اندلس شمالي مي باشد که در 451 متولد شد. اين فرد از علما و دانشمندان معروف مالکي مذهب اهل سنت است. منابع اهل سنت از وي تعريف و تمجيد بسیار کرده اند.[4] وي مدتي در شام اقامت داشت و به بغداد و بصره هم مسافرت کرده بود. در نهايت در سال 520 هجري قمري در اسکندريه مصر وفات يافت. داراي تأليفاتی در زمينه علوم ادبي، فقهي، اخلاقي و غيره مي باشد.[5]
4. احمد بن حنبل: امام احمد بن محمد بن حنبل شيباني (164 ـ 241 ق ) يکي از ائمه چهار گانه اهل سنت است که مذهب فقهي حنبلي را پايه ريزي کرد. وي در بغداد تولد يافته و در همان جا رشد نمود و نزد شافعي يکي ديگر از ائمه چهار گانه و رئيس مذهب شافعي علم آموخت. کتاب معروف «مسند احمد» از آثار اوست که مشتمل بر 30 هزار حديث است و از جمله کتاب هاي معتبر نزد سني ها مي باشد. احمد مدافع و مروج روش اصحاب حديث در دوره اي بود که معتزليان از قدرت و نفوذ قابل توجهي برخوردار بودند. وي به سبب مخالفتش با نظريه خلق قرآن در واقعه ای که بعدها به محنه شهرت یافتبه عنوان مدافع اصحاب حديث و افکار آنان شناخته مي شود. ابن حنبل به عنوان مؤسس و نظریه پرداز فرقه اهل حدیث شناخته می شود و در علمای بعد از وی بیش از هرکس دیگری به افکار و گفته های وی استناد کرده اند.[6]
احمد بن حنبل که به عنوان محدث و از اصحاب حديث بود با هر گونه روش تأويلي براي آيات قرآن و احاديث منسوب به پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم مخالف بود و با بزرگان اصحاب رأي مخالفت مي کرد. با معتزليان، قدريه و اماميه سخت دشمني مي ورزيد و اين امر نقطه عطفي براي تاريخ مخالفت هاي اصحاب حديث با اين گروه ها به حساب مي آيد.
احمد حنبل که به عنوان فقيه و محدث شناخته مي شود و رئيس گروه مذهبي حنابله است آراء فقهي خود را بر اساس ادله نقلي که شامل کتاب (قرآن، سنت و اخبار وارد شده از پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم ) وآراء و نظرات صحابه و تابعين و اجماع؛ و ادله غير نقلي که بر پايه قياس و اجتهاد به رأي بود، صادر مي کرد. از این رو قياس و اجتهاد به رأي در آراي فقهي حنبلي ها بر خلاف ديگر گروه هاي اهل سنت فراوان ديده مي شود و از طرف ديگر در استنباط احکام، عقل در آراي احمد هيچ جايگاهي ندارد و حتي طرد شده است
در استفاده از احاديث آن قدر افراط مي کرد که حتي به احاديث ضعيف هم استناد مي کرد.
چنان که پسر احمد از پدر درباره امکان رجوع يک پرسشگر به اصحاب رأي پرسش کرده بود احمد در جواب اظهار داشت که حديث ضعيف بهتر از رأي ابو حنيفه (رئيس گروه حنفي ها) است.[7]
از آنجا که اصول اعتقادات و آراي فقهي محمد بن عبدالوهاب، پايه گذار وهابيت، مبتني بر انديشه هاي فقهي حنبلي است منابع وهابي مملو از احاديث ضعيف است که از احمد و همفکران وي نقل شده است.
5. زياد نميري، زياد بن عبدالله نميري، از اهالي بصره گويا از تابعين بوده است و در ميان راويان حديث اهل سنت ضعيف شمرده شده است و به احاديث وي اعتماد نمي کنند.[8]
احاديثي از انس بن مالک صحابي نبي مکرم اسلام صلي الله عليه و آله و سلم نقل کرده است که شباهتي به احاديث افراد مورد اعتماد ندارد و تراجم نويسان اهل سنت معتقدند که به احاديث وي نمي توان احتجاج نمود.[9]
6. امام شوکاني، احمد بن محمد بن علي شوکاني (1229 ـ 1281ه ). شوکاني ها از اهالي يمن و مردمان صنعا و خانواده ای دانشور بوده و منصب قضا را نیز عهده دار بودند. شوکاني از جمله کساني است که تقليد را تحريم کرده و شايد توجه وهابيان به اين فرد و اعتمادشان به وي از اين جهت بوده است. زرکلی در الاعلام حدود114 تالیف برای وی برشمرده است. نيل الاوطار، فتح القدير، از جمله آثار وي است که مورد توجه اهل سنت مي باشد.[10] ظاهرا امام شوکاني همان پدر منظور باشد چرا که شهرت وي از پسرش بيشتر است و هم چنين آثارش فراوان است. البته در ميان علما و محدثان اهل سنت کساني که به شوکاني معروف شده باشند هستند اما از همه مهم تر محمد بن علي شوکاني است.
7. ابن مليکه، با این کنيه راويان زيادي در منابع حديثي ذکر شده اند. شخص مورد اشاره در منابع وهابی ها فردي به نام عبدالله بن ابي مليکه (متوفاي 117ق) از تابعين بوده است، که از عايشه رواياتي نقل کرده است.
8. عبدالعزيز بن باز سعودي وهابي، او ازافراد سرشناس وهابي در دوره معاصر و رئيس دانشگاه اسلامي مدينه بوده است. در کشور عربستان تا سال مرگش(1420) به عنوان رئيس هيئت علماي کبار( مفتي کل عربستان) بود.؛ وهابي ها در دوره اخير طبق فتاواي وي که نابينا هم بوده عمل مي کردند. مي توان گفت که بن باز رئيس وهابي های عربستان بوده مورد توجه ویژه مردم و حکومت سعودی بوده است.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ ترجمه طبقات الکبري، ابن سعد.
2ـ ترجمه الکامل ابن اثير.
3ـ دايرة المعارف بزرگ اسلامي.
[1]. زرکلي، خير الدين، الاعلام، بيروت، دارالعلم للملايين، بي تا، ج2، ص299.
[2]. ذهبي، شمس الدين، الکاشف، موسسه علوم القرآن، 1413ق، ج1، ص369.
[3]. ذهبي، شمس الدين، تاريخ اسلام، بيروت، دارالکتاب العربي، 1413ق، ج7 ، ص457.
[4]. ذهبي، شمس الدين، سير اعلام النبلاء، بيروت، موسسه الرساله، 1413ق، ج19، ص490 ـ 496.
[5]. الاعلام، همان، ج7، ص133.
[6]. دايرة المعارف بزرگ اسلامي، تهران، 1373ش، ج6، ص718.
[7]. ر.ک: همان، ج6. ص720 ـ 730.
[8]. شيخ الاسلام رازي، الجرح و التعديل، بيروت، داراحياء التراث العربي، 1371ش، ج3، ص536.
[9]. سمعاني، عبدالکريم، الانساب، حيدرآباد، دائرة المعارف العثمانيه، 1382ش، ج123، ص185.
[10]. الاعلام، همان، ج6، ص298.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 امرداد 01
- بازدید
- ۵۵
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.