ايامی که عبدالمطلب جدّ پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ پرده دار کعبه بودند، داخل كعبه بت وجود داشت ؟ اگر بت وجود داشته است. چگونه ايشان نتوانستند مانع اين اقدامات شوند؟
ايامی که عبدالمطلب جدّ پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ پرده دار کعبه بودند، داخل كعبه بت وجود داشت ؟ اگر بت وجود داشته است. چگونه ايشان نتوانستند مانع اين اقدامات شوند؟
پرسش
پاسخ
عبدالمطلب بن هاشم بن عبد مناف، جدّ اول رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ كه بعد از هاشم بن عبد مناف، رياست مكه را به عهده گرفت و صاحب منصب[1] پرده داري و سقايت و ... بود، از جمله كساني بودند كه در آن روزگار ضلالت و گمراهي و بت پرستي، معتقد به دين توحيدی بوده و به معاد اعتقاد داشتند و از تقليد نابجا و كوركورانه از ديگران اجتناب می کردند[2].
بت پرستان مكه، بتهاي خود را علاوه بر اينكه در خانه نگه داري مي كردند، بتهاي بزرگ را نيز در كعبه می گذاشتند و آنها را تقديس مي نمودند، علاوه بر بت پرستان تعداد معدودي خداپرست نيز در مكه بودند، ولي درگيريهاي مذهبي در مكه وجود نداشت و هر كس بر اساس عقيدة خود زندگي مي كرد.
عبدالمطلب و ديگر خداپرستان، در اين باره با آنها درگير نمي شدند، شايد دلايل آن را بتوان چنين تحليل نمود،
اگر به اوضاع و احوال مكه و عربستان قبل از بعثت پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ (عبدالمطلب ـ عليه السّلام ـ در اين دوران زندگي مي نمودند) پرداخته شود، علت عدم مخالفت او و خداپرستان با بت پرستي مكيان مشخص مي شود:
1. كعبه از زمانهاي قديم مكاني مقدس و زيارتگاه اعراب به حساب مي آمد. هر قبيله اي در آنجا بتي داشت و حتي غير از بت بزرگ هبل، سيصد و شصت بت ديگر در درون خانة الهي قرار داشت. لات،منات و عزی كه قريش آنها را دختران خدا مي شمردند، جزء بتهاي مشهور آن روزگار بودند. اعراب نام بتهای خويش را با عظمت و بزرگي ياد مي كردند و به تکريم آنها مي پرداختند. اعراب نسبت به آنها مراسم طواف و مسح و قرباني بجا مي آوردند. فال زدن با چوبه هاي تير كه ازلام و ميسر خوانده مي شد، در كنار بتها انجام مي گرفت. اعراب غير از بت ها، به اجنّه نيز معتقد و حتي قربانيها ، هديه ها و نذرهاي خود را به آنها تقديم مي كردند. در حقيقت خرافي گري و عقايد پوچ در ميان آنها رواج كامل داشت.[3] اين مسئله عمومي بود و موحدان اندك و معدود بودند.
چنانكه علي ـ عليه السّلام ـ در قسمتي از خطبة بيست و ششم نهج البلاغه، به اختصار به اوضاع و احوال آن دوران اشاره مي نمايند: «به تحقيق خداوند متعال فرستاد، حضرت محمد ـ صلّي الله عليه و آله ـ را در حالتي كه ترساننده بود جهان را از عذاب الهي و آمين بود بر آنچه با و نازل مي شد، و شما اي گروه عرب در آن هنگام پيرو بدترين كيش بوديد (كه در شرك و بت پرستي بوديد) و در بدترين جايگاه (مجاز) بسر مي برديد (كه قحطي و فتنه و فساد در آنجا بسيار بود) در زمينهاي سنگلاخ و ميان مارهاي پر زهري كه از آوازها نمي رميدند مانند اينكه كر بودند اقامت داشتيد، آب لجن سياه را مي آشاميديد، و غذاي خشن مي خورديد و خون يكديگر را مي ريختيد، و از خويشاوندان دوري مي كرديد، بتها در ميان شما نصب شده بود (ساختة دست خود را پرستش مي نموديد) و از گناهان اجتناب و دوري نمي كرديد ...[4]».
در اين زمان، كسي مي توانست آنها را از بت پرستي منع كند كه از قدرت لازم برخوردار باشد، چون اين كار موجب از بين رفتن و هلاك خود و خانواده اش مي شد! در هر صورت وضع اجتماعي و سياسي عربستان و مكه، اين امكان را به يك مرد موحد نمي داد كه با بت پرستي مبارزه كند و عبدالمطلب در اين شرايط هيچ مسئوليتي نداشت. چنانكه عده اي موحد غير از او در ميان مكيان بودند ولي با بت پرستان درگير نمي شدند.
2. در جريان حملة ابرهه به مكه، كه عبد المطلب براي مطالبة شترانش به نزد ابرهه رفت، با اطمينان كامل در پاسخ ابرهه، گفت: من مالك شتران هستم نه كعبه، كعبه خود خدائي دارد كه آن را محافظت خواهد نمود.
3. پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ نيز مدتها با اين مردم زندگي مي كرد و از بتها بيزاري مي جست، اما با بت پرستان مبارزه نمي كرد، پس از بعثت نيز با تشكيل حكومت در مدينه كه قدرت وسيعي يافته بود، مكه را توانست فتح کند و بتها را نابود گرداند، در نتيجه با توجه به دلايل و شرايط فوق عبدالمطلب نمي توانست به تنهايي با بت پرستان مبارزه و از اين كار جلوگيري كند.
4. علاوه بر اينكه ، مبارزه با بت پرستي وظيفه ايي بود كه انبياء بر اساس مأموريت الهي به آن پرداختند. اين مأموريت به عهده جدّ پيامبر نبود، لذا شخص پيامبر اکرم –صلی الله عليه و آله- موظف به اعلام بيزاري از بتها بودند، اما وظيفه مبارزه با بت پرستان و منع از آن را نداشته و اقدام نكرده است.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. السيره النبويه، ابن هشام.
2. تاريخ طبري، ج اول.
[1] . جعفري، حسين محمد، تشيع در مسير تاريخ، ترجمه آيت الهي، محمد تقي، چاپ دهم، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، تهران، 72، ص 23.
[2] . مروج الذهب، مسعودي، ترجمه پاينده، ابوالقاسم، چاپ پنجم، شركت انتشارات علمي و فرهنگي، تهران، 74، ج 1،ص 486.
[3] . زرين كوب، دكتر عبدالحسين، بامداد اسلام، چاپ دهم، امير كبير، تهران، 62، ص 12.
[4] . نهج البلاغه، ترجمه و شرح فيض الاسلام، چاپ پنجم، انتشارات فيض الاسلام، 75، ج1، ص 93.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 19 امرداد 01
- بازدید
- ۳۵۷
ايامی که عبدالمطلب جدّ پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ پرده دار کعبه بودند، داخل كعبه بت وجود داشت ؟ اگر بت وجود داشته است. چگونه ايشان نتوانستند مانع اين اقدامات شوند؟
- نشان کردن
پرسش
ايامی که عبدالمطلب جدّ پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ پرده دار کعبه بودند، داخل كعبه بت وجود داشت ؟ اگر بت وجود داشته است. چگونه ايشان نتوانستند مانع اين اقدامات شوند؟
پاسخ
عبدالمطلب بن هاشم بن عبد مناف، جدّ اول رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ كه بعد از هاشم بن عبد مناف، رياست مكه را به عهده گرفت و صاحب منصب[1] پرده داري و سقايت و ... بود، از جمله كساني بودند كه در آن روزگار ضلالت و گمراهي و بت پرستي، معتقد به دين توحيدی بوده و به معاد اعتقاد داشتند و از تقليد نابجا و كوركورانه از ديگران اجتناب می کردند[2].
بت پرستان مكه، بتهاي خود را علاوه بر اينكه در خانه نگه داري مي كردند، بتهاي بزرگ را نيز در كعبه می گذاشتند و آنها را تقديس مي نمودند، علاوه بر بت پرستان تعداد معدودي خداپرست نيز در مكه بودند، ولي درگيريهاي مذهبي در مكه وجود نداشت و هر كس بر اساس عقيدة خود زندگي مي كرد.
عبدالمطلب و ديگر خداپرستان، در اين باره با آنها درگير نمي شدند، شايد دلايل آن را بتوان چنين تحليل نمود،
اگر به اوضاع و احوال مكه و عربستان قبل از بعثت پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ (عبدالمطلب ـ عليه السّلام ـ در اين دوران زندگي مي نمودند) پرداخته شود، علت عدم مخالفت او و خداپرستان با بت پرستي مكيان مشخص مي شود:
1. كعبه از زمانهاي قديم مكاني مقدس و زيارتگاه اعراب به حساب مي آمد. هر قبيله اي در آنجا بتي داشت و حتي غير از بت بزرگ هبل، سيصد و شصت بت ديگر در درون خانة الهي قرار داشت. لات،منات و عزی كه قريش آنها را دختران خدا مي شمردند، جزء بتهاي مشهور آن روزگار بودند. اعراب نام بتهای خويش را با عظمت و بزرگي ياد مي كردند و به تکريم آنها مي پرداختند. اعراب نسبت به آنها مراسم طواف و مسح و قرباني بجا مي آوردند. فال زدن با چوبه هاي تير كه ازلام و ميسر خوانده مي شد، در كنار بتها انجام مي گرفت. اعراب غير از بت ها، به اجنّه نيز معتقد و حتي قربانيها ، هديه ها و نذرهاي خود را به آنها تقديم مي كردند. در حقيقت خرافي گري و عقايد پوچ در ميان آنها رواج كامل داشت.[3] اين مسئله عمومي بود و موحدان اندك و معدود بودند.
چنانكه علي ـ عليه السّلام ـ در قسمتي از خطبة بيست و ششم نهج البلاغه، به اختصار به اوضاع و احوال آن دوران اشاره مي نمايند: «به تحقيق خداوند متعال فرستاد، حضرت محمد ـ صلّي الله عليه و آله ـ را در حالتي كه ترساننده بود جهان را از عذاب الهي و آمين بود بر آنچه با و نازل مي شد، و شما اي گروه عرب در آن هنگام پيرو بدترين كيش بوديد (كه در شرك و بت پرستي بوديد) و در بدترين جايگاه (مجاز) بسر مي برديد (كه قحطي و فتنه و فساد در آنجا بسيار بود) در زمينهاي سنگلاخ و ميان مارهاي پر زهري كه از آوازها نمي رميدند مانند اينكه كر بودند اقامت داشتيد، آب لجن سياه را مي آشاميديد، و غذاي خشن مي خورديد و خون يكديگر را مي ريختيد، و از خويشاوندان دوري مي كرديد، بتها در ميان شما نصب شده بود (ساختة دست خود را پرستش مي نموديد) و از گناهان اجتناب و دوري نمي كرديد ...[4]».
در اين زمان، كسي مي توانست آنها را از بت پرستي منع كند كه از قدرت لازم برخوردار باشد، چون اين كار موجب از بين رفتن و هلاك خود و خانواده اش مي شد! در هر صورت وضع اجتماعي و سياسي عربستان و مكه، اين امكان را به يك مرد موحد نمي داد كه با بت پرستي مبارزه كند و عبدالمطلب در اين شرايط هيچ مسئوليتي نداشت. چنانكه عده اي موحد غير از او در ميان مكيان بودند ولي با بت پرستان درگير نمي شدند.
2. در جريان حملة ابرهه به مكه، كه عبد المطلب براي مطالبة شترانش به نزد ابرهه رفت، با اطمينان كامل در پاسخ ابرهه، گفت: من مالك شتران هستم نه كعبه، كعبه خود خدائي دارد كه آن را محافظت خواهد نمود.
3. پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ نيز مدتها با اين مردم زندگي مي كرد و از بتها بيزاري مي جست، اما با بت پرستان مبارزه نمي كرد، پس از بعثت نيز با تشكيل حكومت در مدينه كه قدرت وسيعي يافته بود، مكه را توانست فتح کند و بتها را نابود گرداند، در نتيجه با توجه به دلايل و شرايط فوق عبدالمطلب نمي توانست به تنهايي با بت پرستان مبارزه و از اين كار جلوگيري كند.
4. علاوه بر اينكه ، مبارزه با بت پرستي وظيفه ايي بود كه انبياء بر اساس مأموريت الهي به آن پرداختند. اين مأموريت به عهده جدّ پيامبر نبود، لذا شخص پيامبر اکرم –صلی الله عليه و آله- موظف به اعلام بيزاري از بتها بودند، اما وظيفه مبارزه با بت پرستان و منع از آن را نداشته و اقدام نكرده است.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. السيره النبويه، ابن هشام.
2. تاريخ طبري، ج اول.
[1] . جعفري، حسين محمد، تشيع در مسير تاريخ، ترجمه آيت الهي، محمد تقي، چاپ دهم، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، تهران، 72، ص 23.
[2] . مروج الذهب، مسعودي، ترجمه پاينده، ابوالقاسم، چاپ پنجم، شركت انتشارات علمي و فرهنگي، تهران، 74، ج 1،ص 486.
[3] . زرين كوب، دكتر عبدالحسين، بامداد اسلام، چاپ دهم، امير كبير، تهران، 62، ص 12.
[4] . نهج البلاغه، ترجمه و شرح فيض الاسلام، چاپ پنجم، انتشارات فيض الاسلام، 75، ج1، ص 93.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 19 امرداد 01
- بازدید
- ۳۵۷
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.