جريان اصحاب عقبه چه بوده كه پيامبر آنها را لعنت كرد و آن افراد چه نام داشتند و آيا پيامبر بعداً براي آنها استغفار كرده است يا خير؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

جريان اصحاب عقبه چه بوده كه پيامبر آنها را لعنت كرد و آن افراد چه نام داشتند و آيا پيامبر بعداً براي آنها استغفار كرده است يا خير؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

از حوادث سال نهم هجرت واقعه تبوك است كه در پي آن سپاه اسلام به فرماندهي پیامبراکرم(ص) ـ تا مرزهاي روم پيش رفتند ولي برخلاف گزارشهاي رسيده، خبري از سپاه روم نبود و لذا پيامبر (ص)دستور بازگشت به مدينه را صادر نمود.

در برگشت از تبوك عدّه‎اي از منافقين که در ميان سپاه اسلام حضور داشتند، طرح ترور حضرت پیامبر(ص)ـ را در سر داشتند.[1] برای عملی کردن این طرح درگردنه کوه کمین کردند؛

در روايتي آمده كه عدّه‎اي از امام باقر ـ عليه السّلام ـ دربارة اصحاب عقبه سؤال کردند؛ حضرت در جواب  فرموددر شبي تاريك پيامبر(ص) سوار بر ناقه (شتر) غضباء، بود ؛ به همراه اصحاب  در حال برگشت از تبوك بود؛ دوازده نفر از منافقين پنهانی اجتماع كرده و نقشة ترور را كشيدند، وگفتند این بهترین فرصت برای از میان برداشتن اوست ؛ هنگام عبور از تنگه شترش را رم کرده وکارش را یکسره کنیم ؛[2]  ..  اما پيامبر(ص) از طريق جبرئيل از نقشة منافقين مطلع گردید و دستور داد عمار از طرف جلو اسفار شتر را گرفته و حذيفة بن يمان نيز از پشت سر شتر آن حضرت را برانند و حضرت همچنين اجازه نداد كسي پيش ايشان از عقبه عبور كند وقتي كه به گردنه رسيدند متوجه شدند كه افرادي پشت سر آنها در حركت هستند و مي‎خواهند هجوم بياورند و از پيامبر جلو بزنند ولي حذيفه مانع از اين كار منافقان شده و آنها را فراري داد و اين در حالي بود كه آن افراد صورت خود را با پارچه‎اي پوشانده بودند حذيفه نتوانست آنها را بشناسد ولي با توجه به خصوصيات مركب و اسب افراد حدسهايي در مورد برخي مي‎زد تا اينكه پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ بعد از عبور از گردنه همه آنها را بنام خود و پدرانشان نام برد و حذيفه را از نقشة  آنان آگاه ساخت ؛  حذيفه گفت يا رسول الله اگر اجازه دهيد آنها مجازات می شوند  حضرت اجازه نداد؛  بنابه برخي  گزارشها  حتي اجازه نداد  حذيفه نام آنها را فاش نماید   ازاینروی حذيفه را صاحب سري  می شناختند که دیگران آگاه نبودند؛ د.[3] بعد از رحلت پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ حذيفه در نماز هركس  شركت نمي‎كرد ‎گفته می شد او جزو منافقين است.[4] البته در برخي نقلها واقعه اصحاب عقبه را در ذيل وقايع حجة الوداع و هنگام بازگشت پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ از سفر حج ذكر كرده‎اند. كه اين افراد در كنار كعبه با هم هم قسم مي‎شوند تا نگذارند خلافت و جانشيني پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ به اهل بيت آن حضرت برسد و به همين منظور نيز با هم پيماني مي‎بندند و متعهد مي‎شوند كه در موقع مراجعت به مدينه پيامبر را در عقبه (گردنه)ترور کنند .[5] ولي نظرية اول در منابع تاريخي دقيق‎تر به نظر مي‎آيد. دربارة تعداد و نام افرادي كه در جريان عقبه و نقشه ترور پيامبر شركت داشتند اقوال و نظرات مختلفي نقل شد و تعداد آنها را از 12 نفر تا چهل نفر ذكر كرده‎اندبعد از برملا شدن توطئه اصحاب عقبه با وجود اينكه مورد نفرین پيامبر(ص) قرار گرفتند  اما پیامبر(ص) از مجازات اين گروه خائن گذشت    ونام آنها را فاش نكرد  آمرزش خواستن برای آنان از خدا درمنابع منعکس نشده است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1. تاريخ پیامبراسلام، دکترعبدالحمید آيتي.

2. خاتم پيامبران ج 2، محمد ابوزهره، ترجمه حسين صابري.

3. فروغ ابديت، ج 2،آیه الله ‌جعفر سبحاني.

 


[1] . يعقوبي، ‌تاريخ يعقوبي، ‌بيروت، دار صادر، (بي تا)، ج 2، ص 68.

[2] . خصيبي، حسين بن حمدان، هداية الكبري، بيروت، مؤسسة بلاغ، چاپ چهارم، 1411، ص 78.ـ 84ـ 84ـ 84

[3] . ابوزهره، محمد، خاتم پيامبران، ترجمه حسين صابري، مشهد، آستان قدس رضوي، 1373، ج 2،‌ص 436 ـ‌432 و قمي، عباس، منتهي الآمال، قم، انتشارات هجرت، 1373، ج 1، ص 180.

[4] . ابوزهره، محمد، همان، ص 436 و قمي همان.

[5] . حسيني، شرف الدين، تأويل الآيات، قم چاپ امير 1407 هـ، ج 1، ص 208.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
12 امرداد 01
بازدید
۱۴۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.