آیااعتراض حضرت فاطمه(سلام الله عليها) از حضرت علي ـ عليه السّلام ـ به پيغمبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ كه چرا اينقدر خرج فقراء ميكند، ولي در خانة خود اينگونه نيست، صحت دارد؟ چگونه ميشود بين دو معصوم اختلاف باشد؟
آیااعتراض حضرت فاطمه(سلام الله عليها) از حضرت علي ـ عليه السّلام ـ به پيغمبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ كه چرا ...
پرسش
پاسخ
اولاً : در تاريخ هيچگاه نقل نشده است كه حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ از روشي كه شوهرشان علي (ـ عليه السّلام ـ) در زندگي داشتند شكايت داشته باشد و نزد رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ رفته باشد و به عنوان اعتراض به روش شوهرش مطالبي را بيان كرده باشد. اگر موردي در تاريخ نقل شده يا به صورت درددل بوده كه ايشان با پدر بزرگوارشان داشتهاند و يا خود پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ از ايشان سؤالي در مورد وضع زندگيشان پرسيدهاند و حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ جواب دادهاند.
ثانياً : سيره زندگي فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ به اين صورت بود كه ايشان نيز همانند شوهرش به فقرا و نيازمندان كمك ميكرد، هر چند خودشان به چيزي كه بخشيده بودند، نياز داشتند، كمااينكه نقل شده كه حضرت در شب عروسياش لباس خويش را به زن سائل بخشيدند و .... بنابراين سيره علي ـ عليه السّلام ـ و فاطمه ـ سلام الله عليها ـ با هم هيچ تفاوتي نداشته است.
درد دل با پيامبر: «روزي حضرت فاطمه ـ سلام الله عليها ـ به خاطر مسائل اقتصادي و فشار گرسنگي بر پدر بزرگوارش رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ وارد شد و عرض كرد: من و پسرعمويم وسائل رفاهي نداريم، مگر پوست گوسفندي كه شبها بر روي آن ميخوابيم و روزها بر روي آن شتر خود را علف ميدهيم. رسول گرامي اسلامي فرمود: دخترم صبر داشته باش...»[1]
در اين قضيه حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ از علي ـ عليه السّلام ـ گله و شكايتي ندارد فقط به عنوان درد دل با رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ اين مسئله را مطرح كردهاند.
گاهي اوقات هم رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ از حضرت زهرا مصرانه ميپرسيد مثلاً: دخترم چرا رنگ تو پريده است ؟ و حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ وضع زندگي خود را با پدر درميان ميگذاشت و ميفرمود:
«سه روز است كه ما غذا نخوردهايم و فرزندانم حسن و حسين از شدت گرسنگي بيتاب شدهاند.»[2]
در اين بيان هيچ شكايت از علي نيست. بله يك مورد نقل شده است كه حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ به خود علي ـ عليه السّلام ـ اعتراض ميكند، اما فوراً پشيمان ميشود. «امام علي ـ عليه السّلام ـ باغ خود را به دوازده هزار درهم ميفروشد و همه پولها را بين فقراي مدينه تقسيم ميكند و به منزل ميآيد فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ پرسيد: غذاي امروز ما چه شد؟ امام علي ـ عليه السّلام ـ براي تهيه غذا بيرون ميرود اما فاطمه ناراحت است با خود ميگويد: چرا سؤال كردم؟ آنگاه فرمود : من از خدا آمرزش ميخواهم و ديگر اين رفتار را تكرار نخواهم كرد.»[3]
اينجا هم اعتراضي نزد رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ برده نشده است و شايد يك رفتار طبيعي بوده كه از حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ سر زده است. اصولاًَ سيره حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ در زندگي اينگونه بوده است كه از علي ـ عليه السّلام ـ درخواستی نكرده است، كه آن حضرت توان انجام آن را نداشته باشد. شيخ طوسي مينويسد: «.... دو روز بود كه در خانه علي ـ عليه السّلام ـ طعام به قدر كفايت نبود. علي ـ عليه السّلام ـ به فاطمه ـ سلام الله عليها ـ فرمود : اي فاطمه: چرا در اين دو روز مرا از نبود غذا در خانه با خبر نكردي تا براي شما طعامي تهيه كنم؟ فاطمه ـ سلام الله عليها ـ گفت: اي ابوالحسن ! من شرم ميكنم از خدا كه تو را تكليف كنم بر چيزي كه قادر بر آن نيستي.... »[4] و بايد به اين نكته نيز توجه داشت كه وضعيت زندگي مردم در زمان رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ وضعيت مناسبي نبوده است. امام صادق ـ عليه السّلام ـ ميفرمايد: عموم مردم از داشتن لوازم اوليه زندگي محروم بودند.»[5] و اين نكته را نيز نبايد فراموش كرد كه اصولاً اين امور مصاديق «ايثار» است . امام صادق ـ عليه السّلام ـ باز در حديثي ميفرمايد: «.... آياتي نظير آيه(8 سوره انسان) « وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلي حُبِّهِ مِسْكِيناً...» و غذايى را كه از شدّت احتياج ، آن را دوست مى داشتند ، به مسكين و يتيم و اسير عطا كردند .و ... ، آيات مربوط به ايثار و گذشت است. خداوند قومي را ستايش ميكند كه در وقت معيني ديگران را بر خودشان مقدم ميكنند. مالي را كه بر خودشان حلال بود به ديگران ميدهند و اگر هم نميدادند گناهي و خلافي مرتكب نشده بودند...»[6]
سلمان ميگويد: «روزي ديدم حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ براي خروج از خانه پارچهاي پشمي و كهنه كه چندين جاي آن وصله شده پوشيده است من از شدت ناراحتي گريستم و گفتم: دختر كسري و قيصر در حريرند و دختر رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ در چادر شبي پشمينه و كهنه آن هم با اين همه وصله! آن گاه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ به نزد رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ رفت و عرضه داشت: پدر جان! سلمان از چادر وصله خورده من در شگفت است در حالي كه به خدا سوگند، پنج سال است من در خانه علي به سر ميبرم و از مال دنيا تنها پوست گوسفندي داريم كه روزها شترمان را بر آن علوفه ميخورانيم و شبها خود به روي آن ميخوابيم ....[7]» از اين حديث نيز نميتوان استنباط كرد كه حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ اعتراض نسبت به شيوه زندگي علي ـ عليه السّلام ـ داشته است، بلكه حضرت رضايت خويش را بيان ميكند. مؤيد اين مطلب حديثي است در همين رابطه كه حضرت فاطمه ـ سلام الله عليها ـ به سلمان فرمود: خداوند بزرگ لباسهاي زينتي و تختهاي طلايي را براي ما در روز قيامت ذخيره كرده است.[8]
نتيجه گيري:
در تاريخ موردي نقل نشده كه حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ نسبت به رفتار و شيوه زندگي شوهرشان اعتراض و شكايتي نزد رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ داشته باشد. اگر موردي نقل شده درد دلي بوده كه حضرت با پدرشان داشتهاند. بلكه آيات قرآن كه در شأن آن حضرت نازل شده خلاف آنرا ثابت ميكند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. فاطمه : عباس عزيزي.
2. نهجالحياة: محمد دشتي.
[1] . دشتي، محمد، نهج الحياة، چاپ اول، قم ، نشر مؤسسه فرهنگي و تحقيقاتي اميرالمؤمنين ـ عليه السّلام ـ ، 1381 ص 217، به نقل از سننابن ماجه ، ج 2، ص 3، و تذكرة الخواص ، ص 216.
[2] . همان، ص 231، به نقل از احقاق الحق، ج 10 ، ـ ص 320.
[3] . همان، به نقل از امالي شيخ صدوق ، حديث 10 ـ ص 379.
[4] . طوسي، محمدبن حسن ، امالي، چاپ اول قم ، دارالشقافه، سال 1414 هـ. ق. ص616.
[5] . مطهري، مرتضي، داستان راستان، چاپ 17، تهران، صدرا، 1371، ج 1،ص 39.
[6] . همان ، ص42.
[7] . علامه مجلسي ، بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء، 1403 ، ج 43 ، ص88.
[8] . شيخ الحويزي، تفسير نورالثقلين، قم، مؤسسه اسماعيليان، 1412 هـ. ، ج 5 ص 594.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 19 امرداد 01
- بازدید
- ۵۲
آیااعتراض حضرت فاطمه(سلام الله عليها) از حضرت علي ـ عليه السّلام ـ به پيغمبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ كه چرا ...
- نشان کردن
پرسش
آیااعتراض حضرت فاطمه(سلام الله عليها) از حضرت علي ـ عليه السّلام ـ به پيغمبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ كه چرا اينقدر خرج فقراء ميكند، ولي در خانة خود اينگونه نيست، صحت دارد؟ چگونه ميشود بين دو معصوم اختلاف باشد؟
پاسخ
اولاً : در تاريخ هيچگاه نقل نشده است كه حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ از روشي كه شوهرشان علي (ـ عليه السّلام ـ) در زندگي داشتند شكايت داشته باشد و نزد رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ رفته باشد و به عنوان اعتراض به روش شوهرش مطالبي را بيان كرده باشد. اگر موردي در تاريخ نقل شده يا به صورت درددل بوده كه ايشان با پدر بزرگوارشان داشتهاند و يا خود پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ از ايشان سؤالي در مورد وضع زندگيشان پرسيدهاند و حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ جواب دادهاند.
ثانياً : سيره زندگي فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ به اين صورت بود كه ايشان نيز همانند شوهرش به فقرا و نيازمندان كمك ميكرد، هر چند خودشان به چيزي كه بخشيده بودند، نياز داشتند، كمااينكه نقل شده كه حضرت در شب عروسياش لباس خويش را به زن سائل بخشيدند و .... بنابراين سيره علي ـ عليه السّلام ـ و فاطمه ـ سلام الله عليها ـ با هم هيچ تفاوتي نداشته است.
درد دل با پيامبر: «روزي حضرت فاطمه ـ سلام الله عليها ـ به خاطر مسائل اقتصادي و فشار گرسنگي بر پدر بزرگوارش رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ وارد شد و عرض كرد: من و پسرعمويم وسائل رفاهي نداريم، مگر پوست گوسفندي كه شبها بر روي آن ميخوابيم و روزها بر روي آن شتر خود را علف ميدهيم. رسول گرامي اسلامي فرمود: دخترم صبر داشته باش...»[1]
در اين قضيه حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ از علي ـ عليه السّلام ـ گله و شكايتي ندارد فقط به عنوان درد دل با رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ اين مسئله را مطرح كردهاند.
گاهي اوقات هم رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ از حضرت زهرا مصرانه ميپرسيد مثلاً: دخترم چرا رنگ تو پريده است ؟ و حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ وضع زندگي خود را با پدر درميان ميگذاشت و ميفرمود:
«سه روز است كه ما غذا نخوردهايم و فرزندانم حسن و حسين از شدت گرسنگي بيتاب شدهاند.»[2]
در اين بيان هيچ شكايت از علي نيست. بله يك مورد نقل شده است كه حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ به خود علي ـ عليه السّلام ـ اعتراض ميكند، اما فوراً پشيمان ميشود. «امام علي ـ عليه السّلام ـ باغ خود را به دوازده هزار درهم ميفروشد و همه پولها را بين فقراي مدينه تقسيم ميكند و به منزل ميآيد فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ پرسيد: غذاي امروز ما چه شد؟ امام علي ـ عليه السّلام ـ براي تهيه غذا بيرون ميرود اما فاطمه ناراحت است با خود ميگويد: چرا سؤال كردم؟ آنگاه فرمود : من از خدا آمرزش ميخواهم و ديگر اين رفتار را تكرار نخواهم كرد.»[3]
اينجا هم اعتراضي نزد رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ برده نشده است و شايد يك رفتار طبيعي بوده كه از حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ سر زده است. اصولاًَ سيره حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ در زندگي اينگونه بوده است كه از علي ـ عليه السّلام ـ درخواستی نكرده است، كه آن حضرت توان انجام آن را نداشته باشد. شيخ طوسي مينويسد: «.... دو روز بود كه در خانه علي ـ عليه السّلام ـ طعام به قدر كفايت نبود. علي ـ عليه السّلام ـ به فاطمه ـ سلام الله عليها ـ فرمود : اي فاطمه: چرا در اين دو روز مرا از نبود غذا در خانه با خبر نكردي تا براي شما طعامي تهيه كنم؟ فاطمه ـ سلام الله عليها ـ گفت: اي ابوالحسن ! من شرم ميكنم از خدا كه تو را تكليف كنم بر چيزي كه قادر بر آن نيستي.... »[4] و بايد به اين نكته نيز توجه داشت كه وضعيت زندگي مردم در زمان رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ وضعيت مناسبي نبوده است. امام صادق ـ عليه السّلام ـ ميفرمايد: عموم مردم از داشتن لوازم اوليه زندگي محروم بودند.»[5] و اين نكته را نيز نبايد فراموش كرد كه اصولاً اين امور مصاديق «ايثار» است . امام صادق ـ عليه السّلام ـ باز در حديثي ميفرمايد: «.... آياتي نظير آيه(8 سوره انسان) « وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلي حُبِّهِ مِسْكِيناً...» و غذايى را كه از شدّت احتياج ، آن را دوست مى داشتند ، به مسكين و يتيم و اسير عطا كردند .و ... ، آيات مربوط به ايثار و گذشت است. خداوند قومي را ستايش ميكند كه در وقت معيني ديگران را بر خودشان مقدم ميكنند. مالي را كه بر خودشان حلال بود به ديگران ميدهند و اگر هم نميدادند گناهي و خلافي مرتكب نشده بودند...»[6]
سلمان ميگويد: «روزي ديدم حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ براي خروج از خانه پارچهاي پشمي و كهنه كه چندين جاي آن وصله شده پوشيده است من از شدت ناراحتي گريستم و گفتم: دختر كسري و قيصر در حريرند و دختر رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ در چادر شبي پشمينه و كهنه آن هم با اين همه وصله! آن گاه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ به نزد رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ رفت و عرضه داشت: پدر جان! سلمان از چادر وصله خورده من در شگفت است در حالي كه به خدا سوگند، پنج سال است من در خانه علي به سر ميبرم و از مال دنيا تنها پوست گوسفندي داريم كه روزها شترمان را بر آن علوفه ميخورانيم و شبها خود به روي آن ميخوابيم ....[7]» از اين حديث نيز نميتوان استنباط كرد كه حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ اعتراض نسبت به شيوه زندگي علي ـ عليه السّلام ـ داشته است، بلكه حضرت رضايت خويش را بيان ميكند. مؤيد اين مطلب حديثي است در همين رابطه كه حضرت فاطمه ـ سلام الله عليها ـ به سلمان فرمود: خداوند بزرگ لباسهاي زينتي و تختهاي طلايي را براي ما در روز قيامت ذخيره كرده است.[8]
نتيجه گيري:
در تاريخ موردي نقل نشده كه حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ نسبت به رفتار و شيوه زندگي شوهرشان اعتراض و شكايتي نزد رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ داشته باشد. اگر موردي نقل شده درد دلي بوده كه حضرت با پدرشان داشتهاند. بلكه آيات قرآن كه در شأن آن حضرت نازل شده خلاف آنرا ثابت ميكند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. فاطمه : عباس عزيزي.
2. نهجالحياة: محمد دشتي.
[1] . دشتي، محمد، نهج الحياة، چاپ اول، قم ، نشر مؤسسه فرهنگي و تحقيقاتي اميرالمؤمنين ـ عليه السّلام ـ ، 1381 ص 217، به نقل از سننابن ماجه ، ج 2، ص 3، و تذكرة الخواص ، ص 216.
[2] . همان، ص 231، به نقل از احقاق الحق، ج 10 ، ـ ص 320.
[3] . همان، به نقل از امالي شيخ صدوق ، حديث 10 ـ ص 379.
[4] . طوسي، محمدبن حسن ، امالي، چاپ اول قم ، دارالشقافه، سال 1414 هـ. ق. ص616.
[5] . مطهري، مرتضي، داستان راستان، چاپ 17، تهران، صدرا، 1371، ج 1،ص 39.
[6] . همان ، ص42.
[7] . علامه مجلسي ، بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء، 1403 ، ج 43 ، ص88.
[8] . شيخ الحويزي، تفسير نورالثقلين، قم، مؤسسه اسماعيليان، 1412 هـ. ، ج 5 ص 594.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 19 امرداد 01
- بازدید
- ۵۲
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.