چرا با اين که آب را به عنوان مهريه ي حضرت فاطمه قرار دادند، اما فرزند ايشان امام حسين ـ عليه السلام ـ را با لب تشنه به شهادت رساندند؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

چرا با اين که آب را به عنوان مهريه ي حضرت فاطمه قرار دادند، اما فرزند ايشان امام حسين ـ عليه السلام ـ را با لب تشنه به شهادت رساندند؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

بر هيچ کس پوشيده نيست که آب، سرچشمه ي حيات و يک موهبت غظماي الهي است. اهميّت وجودي و عظمت آفرينش آن در جمله ي کوتاه و پرمعناي اين آيه ي مبارکه نهفته است: «و جعلنا من الماء کل شيء حي[1] »

«و هر چيز زنده اي را از آب پديد آورديم».

علماء فقه مي گويند: «الاصل فيها الاباحه و لکل من الناس في کل ماء حق الانتفاء الا ما خرج بالدليل.» «اصل در مصرف آب، مباح بودن آن است و عامه ي مردم، در همه ي آب ها حق انتفاء دارند مگر آبي که با دليل خاص مجاز نباشد». (مثل شير آبي که در عمارت مسکوني افراد قرار دارد)

بديهي است که اگر بنا باشد در مصرف آب خدا دادي، احتياج به اجازه گرفتن از اشخاص باشد، زندگي انسان و حيوان، دچار مشکلات زياد خواهد بود. مثلا قافله اي از مسافران، کنار قريه يا قبيله اي نزول کرده است؛ اگر اجازه گرفتن الزامي باشد، بايد از يکايک آن ها اجازه بگيرند؛ و اگر در ميان آن ها صغير و يتيمي باشد، کار مشکل مي شود، پس بايد با نجاست و تيمم نماز بخوانند و يا از تشنگي بميرند.

اگر عده اي غائب يا به سفر رفته باشند، تکليف چيست؟ چگونه ممکن است رضايت آن ها را بدست آورد؟ در حالي که اخبار زيادي وارد شده است که از ائمه ـ عليه السلام ـ سوال مي کردند: به قريه اي وارد مي شويم، مي خواهيم از آب آن جا استفاده کنيم؟

حضرت از خصوصيات و کيفيت آن محل مي پرسيد، به مصرف آن اجازه مي داد. امر نمي کرد از اهل آن محل اجازه بگيرند؛ علاوه بر اين، کمال امتنان در اين است که مسلمان ها در حقوق ضروريه مخصوصاً در آب ها مشترک باشند تا عسر و حرج پيش نيايد.[2]

در اين باره روايت هايي هست که مي فرمايند:

1. «ثلاثه اشياء الناس فيها شرع سواء الماء و الکلاء و النار»[3] «سه چيز است که مردم در آن حق مساوي دارند و در مصرف آن با هم مساويند، آب، چراگاه و آتش»

2. «ان المسلمين شرکاء في الماء و النار و الکلاء»[4] «مسلمان ها در سه چيز شريکند، آب، آتش و چراگاه». حديث اول، عامه ي مردم و حديث دوم، همه ي مسلمان ها را در سه چيز شريک قرار داده است.

بنابر اين اولياي خدا و پيامبران ـ عليه السلام ـ و امامان ـ عليه السلام ـ هرگز از بستن آب به روي انسان ها و حتي حيوانات، جهت پيروزي بر دشمن استفاده نکرده اند. قطب راوندي روايت کرده است که حضرت رسول ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ پس از آن که قلعه هاي خيبر را فتح کرد، قلعه اي که جميع اموال و مأکولات آن ها در آن بود، راهي که بتوان آن را فتح کرد، وجود نداشت. حضرت رسول ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ آنان را محاصره کرد، پس از چند روز، يکي از يهوديان گفت: يا محمد! مرا بر جان و  مال و اهل و عيالم امان بده تا تو را از راهي که بتواني اين قلعه را فتح کني راهنمايي کنم. حضرت او را امان داد.

يهودي محلي را نشان داد و گفت: اگر از اين محل تونل بزنيد، منتهي مي شود به آب آن ها. آن را سد کن، چون آب نداشته باشند، جز تسليم  چاره ي ديگري نخواهند داشت. حضرت اين پيشنهاد را قبول نکرد و فرمود: ممکن است خدا وسيله اي بهتر از اين را فراهم کند (ننزس) امان تو در اعتبار خود باقيست.[5]

در جنگ صفين، ابو الأعور سلمي از لشگر معاويه، به شريعه ي فرات رسيد، پيرامون آب را گرفت، از استفاده ي لشگريان امير مومنان ـ عليه السلام ـ جلوگيري کرد. ارتش امير المومنين ـ عليه السلام ـ شريعه را با صلابت و شجاعت تمام پس گرفتند و قشون معاويه را فراري دادند. حضرت فرمود: مانع اهل شام نشويد، بگذاريد از آب استفاده کنند.

شاميان، موقعيت را مناسب تشخيص داده، دوباره شريعه را تصرف کردند باز ارتش امام ـ عليه السلام ـ با قدرت تمام فرات را پس گرفتند.

اين دفعه بعضي از فرماندهان عرض کردند: اي امير مومنان! آب را بر روي آن ها ببند، همان گونه که بر روي ما و لشگر تو بستند. فرمود: نه؛ ميان آن ها و آب را آزاد و خالي کنيد. (مانع استفاده ي آنان از آب نشويد) من کاري را که نادان ها کردند، نمي کنم.

نصر بن مزاحم مي گويد: به خدا قسم، غروب نرسيده اهل عراق و شام از آب برداشته و استفاده مي کردند، بطوري که هيچ يک مزاحم ديگري نبود.[6]

از اين حوادث تاريخي استفاده مي شود که حتي در مواقع خاص و پيش آمد هاي حساس هم، اين بزرگان از سلاح کشنده ي آب استفاده نمي کردند و به هيچ وجه  به خود اين اجازه را نمي دادند که به واسطه ي تشنگي و عطش، طرف مقابل را از پا در آورند.

پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رضايت نداد، با تحميل تشنگي، بر کوچک و بزرگ، کافران حربي مانند يهوديان خيبر را با قطع آب وادار به تسليم کنند. امير مومنان ـ عليه السلام ـ نيز شديداً نهي مي کند، با سد شريعه ي فرات، معاويه و لشکريانش را از ميان بردارند.

در محاصره ي عثمان هم امير مومنان، امام حسن و امام حسين ـ عليهم السلام ـ را بعنوان محافظ جان عثمان گماشته بود و آن ها به خانه ي وي آب مي فرستادند.

و نگذاشتند عثمان و خانواده ي او از تشنگي بميرند. اين سيره اهل بيت و پيامبر بود.

امام حسين  ـ عليه السلام ـ در ملاقات با حر بن يزيد رياحي، دستور مي دهد به استقبال آنان رفته و همه ي آن ها را با اسبهايشان، سيراب نمايند.[7]

با اين که مي توانست با استفاده از حربه ي آب، تمامي لشگريان حر را از پاي در آورد. اما اين کار را نکرد و به خود اجازه نداد که آن ها در جلوي چشم امام ـ عليه السلام ـ از تشنگي هلاک شوند. شخصيت و عظمت روح امام بالاتر از آن بود که اين گونه با آن ها رفتار نمايند.

اما با کمال تأسف يزيديان با بي شرمي و گستاخي و با زير پاگذاشتن تمامي ارزش هاي انساني و قوانين بشري و الهي، همان شريعه فرات را به روي امام حسين ـ عليه السلام ـ و يارانش بستند، به صغير و کبير، زن و مرد، حتي به چهار پايان زبان بسته ي آن ها رحم نکردند.

بنابر اين علل منع آب را در چند مورد مي توان به صورت جمع بندي شده خلاصه کرد.

1. خوي حيواني و وحشيگري نيروهاي مقابل امام ـ عليه السلام ـ .

2. وابستگي شديد آن ها به دنيا و تعلقات مادي به گونه اي که سيره پيامبر را ناديده گرفتند و فرزند او را از آب منع کردند.

3. انحراف شديد آن ها از دين به نحوي که به تبعيت از فرد فاسدي مثل يزيد و عبيدالله فرزند پيامبر را از آب منع کردند و شهيدش نمودند.

4. يکي از دلايل نيز دستور صريحي بود که از طرف ابن زياد بر منع آب رسيد و آن ها اطاعت دستور او کردند.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

کتاب سوگنامه ي آل محمد ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ تأليف مرحوم محمد محمدي اشتهاردي.

 


[1]. سوره ي انبياء، آيه 30.

[2]. اميني گلستاني، محمد ، سرچشمه ي حيات، چاپ سوم، انتشارات سپهر آذين، 1384، ص 134 و 135 و مجلسي، علامه محمد باقر ، بحار الانوار، چاپ دوم، دار الکتب الاسلاميه، جلد 66، 1365 هـ . ش، ص 446.

[3]. بحار الانوار، ج 66،  ص 446.

[4]. شيخ حر عاملي، وسائل الشيعه، موسسه ي آل البيت، چاپ اول، ج 25، 1412 هـ . ق، ص 417.

[5]. مجلسي، علامه محمد باقر ، حيوه القلوب، انتشارات کتاب فروشي اسلاميه، چاپ دوم، جلد دوم، ص 435 و بحار الانوار، ج 21، ص 30.

[6]. ابن ابي الحديد، شرح نهج البلاغه، بيروت، ج 3، ص 546 و 547.

[7]. سرچشمه ي حيات، ص 136 و  137.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
19 امرداد 01
بازدید
۵۹
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.