آيا حضرت امير ـ عليه السلام ـ در نماز به خلفا اقتدا کرد و آيا به شيوه اهل تسنن نماز خواند؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آيا حضرت امير ـ عليه السلام ـ در نماز به خلفا اقتدا کرد و آيا به شيوه اهل تسنن نماز خواند؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

اميرمؤمنين ـ عليه السلام ـ در نماز از سيره نبوي تبعيت مي کرد و هيچگاه از بدعت هاي ايجاد شده در نماز توسط آنان پيروي نکرد، تا جايي که گزارش شده آن حضرت قصد داشت اين بدعت ها را از دين بزدايد اما عده اي در مقابل حضرت به مخالفت برخواستند، از جمله اين موارد نماز تراويح است.[1]

دست روي دست گذاشتن نيز از جمله سنن ابداعي عمر بن خطاب است[2] که اميرمؤمنان ـ عليه السلام ـ هيچ گاه از اين سنت پيروي نکرد.[3]

امام باقر ـ عليه السلام ـ فرمود در نماز هيچ گاه تکفير نکن (دست بسته) زيرا اين عمل کاري است که مجوس در مقابل بزرگان و شاهان خود و حاکمان انجام مي دادند.

اميرمؤمنان ـ عليه السلام ـ براي پيروي از سيره پيامبر تأکيدات فراواني داشته و خود در اين راه از همه پيش گام تر بوده است.[4]

هم چنین در برخی گزارش ها از اقتدای ظاهری علی (ع) به خلفا سخن گفته شده ، این اقتدا تنهادر ظاهر بوده و امام یا نماز را به صورت فرادا می خواندند و یا بعداً اعاده می کردند و تنها از روی مصلحت حفظ وحدت مسلمانان و تقیه ، اقدام به این کار می کردند چراکه خلفا ، شرط عدالت را نداشتند و لذا اقتدای واقعی به آنها صحیح نبود.توضیح بیش تر آنکه بایددانست كه روش حضرت على (ع) در برخورد با خلفا، عمل به ظاهر و مدارا با آنان بوده است. از اين رو گاهى در نماز آنان شركت مى‏كردند و هم در امور مهم آن حضرت طرف مشورت آنان قرار مى‏گرفتند و هم آن كه وصلت‏هاى نزديك خانوادگى داشتند. اسماء همسر ابوبكر از نزديك‏ترين افراد به اهل بيت (ع) بود. به عبارت واضح‏تر عمل حضرت على (ع) يا خلفا، همانند عمل پيامبر (ص) با آنان در زمان حياتشان بوده است. پيامبر اكرم (ص) از عمر و ابوبكر دختر گرفتند و به عثمان نيز دختر دادند. اين قضايا، هيچ تضادى با متفاوت بودن نقطه نظرات فكرى و اعتقادى ندارد. البته در اين نوع رفتار، درس‏هاى بسيار مهمى براى مسلمانان در جهت وحدت و همبستگى- در بين اختلاف نظرهاى اساسى- وجود دارد. سكوت معنادار على (ع) پس از غصب خلافت و دست نبردن به شمشير علل بسيارى دارد كه به برخى از آنها اشاره مى‏شود.

الف) شرايط سياسى و اجتماعى امت اسلام پس از رحلت پيامبر (ص): وقتى رهبر يك حركت عظيم تاريخى كه بنيانهاى جامعه آنروز را زيرو رو كرده و انديشه و نظامى نوين برقرار نموده از ميان مردم مى‏رود بهترين شرايط براى حركت ارتجاعى و ضد تكاملى فراهم مى‏آيد حال اگر در داخل امت و در بين سران آن نيز درگيرى بوجود آيد روشن است كه امور آن جامعه و امت هيچ گاه به سامان نخواهد رسيد و چه بسا نتايج همه حركتهاى قبلى نيز از دست برود. در صدر اسلام نيز دقيقا همين شرايط پيش آمد دشمنان خارجى حركت عظيم اسلام همانند روم و ايران آن زمان از يكسو منافقان و عناصر ارتجاعى داخلى از سويى ديگر منتظر فراهم آمدن شرايطى بودند تا نهال نورسته اسلام را از بيخ بركنند. اگر فرضا على (ع) براى احقاق حق دست به شمشير مى‏برد مسلما جنگ دامنه‏دارى درگير مى‏شد كه پايان آن چيزى جز از بين رفتن زحمات پيامبر (ص) نبود.

ب) اقدام براى يك حركت اجتماعى آن هم به صورت نظامى نيازمند شرايط مختلف و آمادگيهاى مختلف است و به دلايل مختلفى اين زمينه پس از ارتحال پيامبر (ص) وجود نداشت. على (ع) (بنابر نقل تاريخ) بارها بزرگان اصحاب را براى ايجاد حركتى بر عليه وقايع پيش آمده فراخواند ولى جز معدودى انگشت شمار به دعوت آن حضرت پاسخ ندادند.

از سوى ديگر شرايط محيط و افكار عمومى نيز آمادگى قبولى نبردى داخلى در بين اصحاب پيامبر (ص) را نداشت زيرا همگان انتظار داشتند كه اصحاب بزرگ پيامبر (ص) پس از آن حضرت همانند او عمل نمايند و محور وحدت جامعه باشند نه اينكه به نزاع و درگيرى در بين خود اقدام نمايند. خلاصه سخن آنكه على (ع) براى حفظ اساس اسلام و حراست از نهال نورسته آن از احقاق حق خلافت خويش خوددارى نمود تا ريشه‏هاى اسلام در پرتو تعاليم پيامبر و قرآن و اهل بيت استحكام يابد. لذا على (ع) تا آن روزى كه مردم به خانه آن حضرت هجوم آوردند و خواهان خلافت آن حضرت شدند از خلافت ظاهرى بركنار ماند. نكته ديگرى كه شايان توجه است آنكه در امور داخلى امت اسلامى روا نيست كه هر كس براى احقاق حق خود دست به شمشير ببرد و مسلحانه و به زور در صدد احقاق حق خود باشد از روش على (ع) و ديگر ائمه چنين بر مى‏آيد كه آنان براى احقاق حق خود در جامعه هرگز و ابتدا دست به شمشير نبرده‏اند بلكه سعى آنها بر اين بوده كه با روشنگرى و تبليغ حقيقت زمينه را براى يك حركت عمومى در جامعه فراهم نمايند. در برخى از روايات و اسناد تاريخى اين مسأله تاييد گرديده و سر آن حفظ وحدت و انسجام اجتماعى و جلوگيرى از سوء استفاده كسانى است كه وراى اختلاف امام (ع) و خلفا اهداف سياسى شكننده ديگرى را دنبال مى‏كردند.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ قرآن ومعصومان درآینه علوی،امیرعلی حسنلو

2ـ دانش نامه امام علي ـ عليه السلام ـ .

3-سيره عبادي امام علي ـ عليه السلام ـ، سايت انديشه و پايگاه حوزه.

 


[1]. علامه حلي، نهج الحق و کشف الصدق، قم، دارالهجره، چاپ اول، 1407ق، ص288.

[2]. محقق حلي، شرايع (با حاشيه شيرازي)، تهران، چاپ دوم، 1409ق، ص72.

[3]. شيخ صدوق، علل الشرايع، قم، داوري، ج2، ص358.

[4]. نهج البلاغه، خطبه 60.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
29 تیر 01
بازدید
۸۴
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.