غیبت امام زمان ـ عليه السلام ـ در چه سالي آغاز شد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

غیبت امام زمان ـ عليه السلام ـ در چه سالي  آغاز شد؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

يکي از مسائلي که جزء اعتقادات شيعيان به خصوص اماميه است مسئله غيبت امام دوازدهم حضرت مهدي صاحب الزمان ـ عليه السلام ـ است. که اين غيبت به دو دوره صغري و کبري تقسيم مي شود و به عبارت ديگر غيبت کوتاه مدت و غيبت بلند مدت که هم اکنون نيز ادامه دارد.

در ميان علما و دانشمندان درباره آغاز غيبت حضرت امام عصر ـ عليه السلام ـ نظرات مختلفي وجود دارد که عمده ترين آنها بدين صورت است:

1. برخي بر اين عقيده اند که امام زمان ـ عليه السلام ـ در سال 260 هجري قمری بعد از شهادت امام حسن عسکري ـ عليه السلام ـ غايب شد و اين امر تا سال 329 هجري استمرار يافت در اين مدت افراد خاصي به عنوان نايب با آن حضرت مرتبط بوده و وظيفه داشتند به عنوان رابط بين امام و مردم باشند و مسائل و مشکلات مردم را به امام رسانده و جواب حضرت را به مردم انعکاس دهند و امورات جامعه شيعي را اداره کنند. به اين غيبت، غيبت صغري گفته مي شود.

براي نمونه مي توان به افرادي همچون شيخ صدوق اشاره کرد که ضمن نقل احاديثي اشاره مي کند که امام مهدي ـ عليه السلام ـ بعد از شهادت امام حسن عسکري ـ عليه السلام ـ و اقامه نماز بر آن حضرت از نظرها غايب شدند.[1] بعد از آن اکثر علماي شيعه نيز اين نظر را پذيرفتند که امام بعد از اقامه نماز بر جنازه پدر بزرگوارش در هشتم ربيع الاول سال 260 هجري از نظرها غايب شدند و اين تاريخ را آغاز غيبت صغري مي دانند.[2] بر اين اساس غيبت صغري حدود هفتاد سال به طول انجاميد.

2. نظريه دوم براي غيبت امام عصر ـ عليه السلام ـ به اين ترتيب است، حضرت از زمان تولد شان- که در نيمه شعبان سال 255 هجري اتفاق و به سبب اين که تولد حضرت در  اختفا صورت گرفت و اغلب مردم از تولد آن حضرت بي اطلاع بودند و امام حسن عسکري ـ عليه السلام ـ جهت حفظ جان آخرين امام، موضوع تولد را جز به شيعيان خاص، به کسي ابراز نمي نمودند- غایب بودند.

چرا که دستگاه حاکم و خلافت عباسي در پي اين بودند که فرزند امام يازدهم را پيدا کرده و از بين ببرند. لذا برخي از محققان و دانشمندان، آغاز غيبت صغري را ازهمان روز تولد حضرت مي دانند. برجسته ترين نماينده، اين نظريه شيخ مفيد که از علماي قرن چهارم هجري است مي نويسد: غيبت صغري امام عصر ـ عليه السلام ـ از هنگام تولد تا هنگامي که سفيران او بر اثر رحلت خود قطع ارتباط ميان آن حضرت و شيعيان نمودند مي باشد.[3]

امّا اين نظريه به دليل عدم آغاز امامت حضرت مخدوش است، چون بحث در غيبت امام است و در آن هنگام حضرت مهدي ـ عليه السلام ـ به مقام امامت نرسيده بود، خصوصا آن که جماعت زيادي از شيعيان، حضرت را در آن مدت پنج سال مي ديدند و مي شناختند بنابراين نمي توان آن دوره پنج ساله را هم جزو غيبت حضرت به حساب آورد. بلکه حيات ايشان به لحاظ امنيتي پنهاني بود.

بنابراين با توجه به اين که در آغاز تاريخ غيبت امام مهدي ـ عليه السلام ـ بين علما و دانشمندان اختلاف است و در چنين مواقعي آن روايتي که بين علما شهرت بيشتري دارد ملاک قرار مي گيرد.

بر اين اساس مي توان زندگي حضرت صاحب الزمان ـ عليه السلام ـ را تا به امروز به سه دوره تقسيم کرد.

1. دوره  اختفا: يعني همان دوره کودکي که از تولد حضرت شروع مي شود تا هنگام شهادت امام حسن عسکري ـ عليه السلام ـ که در اين مدت امام زمان ـ عليه السلام ـ به صورت مخفي در کنار پدر بزرگوارشان زندگي مي کردند.

2. دوره غيبت صغري که از هنگام شهادت امام حسن عسکري ـ عليه السلام ـ روز هشتم ربيع الاول تا نيمه شعبان سال 329 هجری هنگام وفات آخرين سفير حضرت ادامه داشت.

3. دوره غيبت کبري که از سال 329  هجری تا به امروز هم ادامه دارد.[4]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ تاريخ عصر غيبت، سيد مسعود پور سيد آقايي.

2ـ تاريخ سياسي عصر غيبت، جاسم حسين.

3ـ تاريخ غيبت صغري، اصغر رضواني.

4ـ مهدويت پرسش ها و پاسخ ها، موسسه آينده روشن.

 


[1]. ر.ک: صدوق، محمد بن علی، کمال الدين و تمام النعمه، قم،  موسسه نشر اسلامی وابسته به جامعه مدرسين، 1405ق، ص473 -474.

[2]. مجلسي، محمد باقر، بحارالأنوار، بيروت، موسسه الوفاء، 1403ق، ج5، ص332.

[3]. مفيد، محمد بن محمد، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، قم، موسسه آل البيت - علیهم السلام لتحقیق التراث، 1413ق، ج2، ص340.

[4]. صدر، سيد محمد، تاريخ غيبت صغري، اصفهان، مکتبة امام امير المؤمنين - علیه السلام-، 1400ق، ص341.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
26 تیر 01
بازدید
۱۷۲
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.