آيا قوم يأجوج و مأجوج از جنس جن بوده اند و آیا این که زمان ظهور امام زمان- علیه السلام - آنها هم مي آيند صحت دارد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آيا قوم يأجوج و مأجوج از جنس جن بوده اند و آیا این که زمان ظهور امام زمان- علیه السلام - آنها هم مي آيند صحت دارد؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

از جمله كساني كه در قرآن كريم از آنها ياد شده است، يأجوج و مأجوج  می باشند. از آنجا كه قرآن كريم تمامي داستان ها را  به خاطر عبرت آموزي نقل كرده است؛ لذا در اكثر آنها مخصوصاً داستان هايي كه اهميت  کمتری نسبت به ساير داستان ها از قبيل  داستان حضرت موسي ـ عليه السّلام ـ دارند، نهايت اختصار گويي رعايت شده و غالباً به ذكر نامي از آنها اكتفا گرديده است. از اين گذر اصل و نسب  آنها و اين كه در كدام منطقه از جهان بوده اند يا از كدام نژاد و قبيله بوده و عاقبتشان چه شده است در پرده اي از ابهام مانده است،  لذا بيشتر مفسران و دانشمندان در صدد يافتن جواب اين سؤالات برآمده و سخناني را گفته اند كه كمتر مي توان به درستي آنها اطمينان پيدا نمود مخصوصاً زماني كه اين نظريه ها زياد بوده و تفاوتهاي چشمگيري نيز با هم داشته باشند.

در مورد يأجوج و مأجوج نيز سخنان متعددي از سوي صاحب نظران ارائه شده است كه به تعدادي از آنها  اشاره می شود.

1.  آنان دو قبيله از نوادگان حضرت نوح- علیه السلام - بوده اند. بدين گونه كه يافث پسر نوح به سرزمين هاي شرقي مهاجرت نموده و در آنجا سكني گزيد و صاحب  پنج پسر شد كه يكي از آنها اشار نام داشته و فرزندان او به يأجوج و مأجوج خوانده مي شوند[1].

2. حديثي از پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله ـ نقل شده است كه يأجوج و مأجوج دو قبيله بوده اند كه از حيث شكل ظاهري و جسماني بسيار بزرگ بوده و با انسان هاي كنوني تفاوت فاحشي داشته اند اما از  آنجایی كه حديث مزبور داراي سند معتبر و متن متقني نمي باشد، لذا قابل اعتماد نيست[2]. جالب اين است كه فخر رازي مي گويد: عده اي گفته اند يأجوج و مأجوج در نهايت كوچكي جثه بوده اند[3].

3. روايت ديگري هم آورده شده است كه اميرالمؤمنين علي ـ عليه السّلام ـ مي فرمايد كه: يأجوج و مأجوج از جنس بشر نبوده اند.[4] اما فخر رازي باز هم آورده است كه آنان از جنس بشر بوده اند. و همچنين ابن كثير مي گويد: يأجوج و مأجوج از ميان كوه هاي مشرق بر بلاد تركان حمله آورده و فساد كرده زراعت ها و چارپايان و انسان ها را نابود گردانيده اند[5].

4. علامة  طباطبائی در تفسير الميزان با استناد به برخي شواهد تاريخي و گفته هايي از تورات مي فرمايد: از اين نقل قول ها چنين استفاده مي شود كه آنها امت يا امت هايي عظيم (و پرجمعيت) بوده اند كه در قسمت هاي بالاي شمال آسياي آن زمان، مي زيسته اند و مردماني جنگجو و معروف به غارتگري بوده اند. از سويي تاريخ هم گواهي مي دهد كه اين مناطق موطن امتي بزرگ و وحشي بوده كه جمعيتشان رو به فزوني مي نهاد و به كشورهاي همجوار چون چين حمله برده و به ساير نقاط مهاجرت كرده اند[6].

سپس علامه از مولانا ابوالكلام آزاد نقل مي كند كه بحث از تحولات لغات اين را مي رساند كه يأجوج مأجوج همان مغول بوده است؛  چون اين دو كلمه به زبان چيني "منگوك" و "منچوك" است كه نقل به زبان عربي شده و يأجوج و مأجوج خوانده مي شوند، در ترجمه هايي كه به زبان يوناني براي اين دو كلمه نقل كرده اند "گوگ" و "ماگوگ" مي شود، شباهت كاملي که بين ماگوك يوناني و منگوك چيني وجود دارد معلوم مي كند كه اين كلمه همان لغات چيني هستند.

هم چنانكه منغول و مغول نيز از آن مشتق گرديده است. كه اينان به طرف چين سرازير شده و از طريق داريال قفقاز[7] به ارمنستان و ايران و ديگر نواحي هجوم مي آورند[8].

در تفسير نمونه نیز آمده است كه در تورات در كتاب حزقيل فصل 38 و 39 و نيز كتاب  رویایيوحنا فصل بيستم از آنها به عنوان گوگ و ماگوگ ياد شده است كه  معرب آن يأجوج و مأجوج مي باشد[9].

در نهايت مي توان از مجموع سخنان نتيجه گرفت كه  آنان از جنيان نبوده اند. ذيل آيه 100 سوره كهف كه فرموده است: "پس زماني كه بيايد وعده پروردگار من آن را در هم مي كوبد و وعده پروردگارم حق است". صاحب تفسير قمي حديثي از امام صادق ـ عليه السّلام ـ نقل كرده كه مي فرمايد: قبل از روز قيامت در آخر الزمان سد ذولقرنين منهدم مي شود و يأجوج و مأجوج خروج مي كنند و مردم را مي خورند[10] (وقتل عام مي كنند).

غير از اين مورد نظرات ديگري نیز دربارة اين آية شريفه ارائه شده است از جمله:

الف: مراد از وعده الهي، باز  شدن راه يأجوج و مأجوج مي باشد؛ چرا كه موقعي كه ذوالقرنين ساختن سد را تمام نمود گفت: اين از رحمت پروردگار من است و زماني كه وعده او برسد آن را درهم مي كوبد و راه باز مي شود.

ب: مراد از وعدة الهي؛ روز قيامت است[11].

اما نمي توان نظر اول را درست دانست چرا كه ظاهر آيه شريفه اين است كه وعده الهي متاخر از فتح يأجوج و مأجوج است و از طرفي آيات بعدي نظر دوم را تقويت مي كند كه از قيامت و نشانه هاي آن صحبت مي كند و در نهايت  باید گفت که اين احتمالات قابل اثبات نيستند.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1.عصر ظهور، سيد محمد صدر

2.تفسير الميزان، سید محمد حسین طباطبائی، جلد 12 و 13 .

 


[1] . آلوسي ، سید محمود، روح المعاني فی تفسیر القرآن العظیم، بيروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ چهارم، 1405ق،  ج 16، ص 38.

[2] . قرطبي،محمد بن احمد، الجامع لاحكام القرآن، بيروت، داراحياء التراث العربی، 1405ق، ج 11، ص 56.

[3] . فخر رازي، محمد بن عمر، التفسير الكبير، بيروت، داراحياء التراث العربی، چاپ سوم، بي تا، ج 21، ص 170.

[4] .  حویزی،عبد علی بن جمعه، تفسير نورالثقلين، قم،  انتشارات اسماعيليان، 1370ش، ج 3، ص 307، ح 228.

[5] . حوي، سعيد، الاساس في التفسير، مصر، دارالسلام، 1412ق، ج 6، ص 3226.

[6] . طباطبائي، سید محمد حسین، الميزان فی تفسیر القرآن، ترجمه سید باقر موسوي همداني، قم، انشارات اسلامي، ج 13، ص 525.

[7] . همان منطقه اي است كه سد معروف به سد ذوالقرنين آنجاست.

[8] . طباطبايي، پيشين، ص 541.

[9] .  مکارم شیرازی، ناصر، تفسير نمونه،  تهران، دارالكتب الاسلاميه، ج 12، ص 551.

[10] . قمی، علی بن ابراهیم، تفسير  القمی، قم، دارالكتاب، ، ج 2، ص 222.

[11] . همان، ج 2، ص 76.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
26 تیر 01
بازدید
۵۲
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.