آيا قدمگاه در نزديكي نيشابور و كوه خضر نبي ـ‌ عليه السّلام ـ سند صحيحي دارند يا نه؟ به طور كامل بيان كنيد.

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آيا قدمگاه در نزديكي نيشابور و كوه خضر نبي ـ‌ عليه السّلام ـ سند  صحيحي دارند يا نه؟ به طور كامل بيان كنيد.

پاسخ کارشناسی

پاسخ

هم‎اكنون در شرق نيشابور به فاصله 24 كيلومتري بر سر راه نيشابور ـ مشهد ناحيه‎اي است كه قدمگاه خوانده مي‎شود و بقول ياقوت در معجم‎البلدان، قبلاً آن را قرية حمراء مي‎ناميدند،[1] و شيخ صدوق (م381هـ) نيز واژة حمراء (سرخك) را بكار برده است.[2] و از آن پس نيز هر كسي از آنجا ياد كرده به همان نام قدمگاه اشاره نموده است. شيخ صدوق در روايتي آورده است كه چون امام علي بن موسي‎الرضا ـ‌ عليه السّلام ـ در راه مرو به قرية حمراء رسيدند به آن حضرت عرض شد كه اي فرزند رسول الله ـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ  همانا خورشيد به زوال رسيد آيا نماز مي‎خوانيد؟ پس آنحضرت از مركب پياده شد و درخواست آب نمود ولي اطرافيان گفتند ما آبي همراه نداريم، آنحضرت بر روي زمين با دست مبارك خويش شكافي ايجاد نمود كه در آن چشمه‎اي نمايان شد و از آن چشمه، آنحضرت و اطرافيانش وضو ساختند. پس شيخ صدوق مي‎گويد: اثر آن چشمه تا زمان ما باقي است.[3]

از اين روايت آنچه فهميده مي‎شود حضور حضرت امام علي‎بن موسي‎الرضا ـ‌ عليه السّلام ـ در اين منطقه است و بديهي است كه آنحضرت از قدمگاه گذر كرده است و اقامت كوتاهي هم در آنجا نموده چرا كه جاده قديمي نيشابور به مرو نيز از نظر موقعيت جغرافيائي تفاوت شايان توجهي با راه نيشابور ـ مشهد امروزي نداشته است ولي اينكه آيا اثر ردّ پاي روي سنگ، ردّ پاي مبارك حضرت ـ‌ عليه السّلام ـ است نمي‎توان به قطع قاطع اين را بيان كرد چرا كه امكان دارد دوستداران اهل بيت عترت و طهارت ـ‌ عليهم السّلام ـ براي آنكه خاطره ورود آنحضرت به منطقه قدم‎گاه را تا ابد حفظ كنند، جاي پائي را حكاكي كرده و آن را به ياد حضور حضرت در آن ناحيه تقديس مي‎كنند.[4] مثل قدمگاهي كه در منطقه تلاجرد در نزديكي قبر سلطان محمد محروق (امامزاده) وجود دارد و آنحضرت چون براي زيارت اين امامزاده به آن منطقه رفته است بياد حضور حضرت در آنجا اين قدمگاه نيز مورد احترام عموم مردم مي‎باشد.[5]

اما راجع به كوه خضر نبي ـ‌ عليه السّلام ـ روايتي كه آمده اين است كه در تاريخ قم «و آنهم از كتاب مونس الحزين شيخ صدوق» از حضرت علي ـ‌ عليه السّلام ـ نقل مي‎كند كه آنحضرت در بيان طولاني كه راجع به اهل قم در زمان ظهور حضرت ولي عصر ـ‌ عليه السّلام ـ به پسر يماني بيان مي‎كند در قسمتي از بياناتش مي‎فرمايد:

«... رايت (پرچم) وي (حضرت مهدي (عج) ) را بر اين كوه سفيد بزنند بر نزد دهي كهن كه در جنب مسجد است و قصري كهن كه قصر مجوس مي‎باشد و آن را جمكران خوانند و از زير يك مناره آن، نزديك آنجا كه آتش خانه‎گبران بوده مسجدي بيرون آيد....»[6]

مؤلف كتاب تاريخ قم در ادامه اين روايت مي‎نويسد كه : شايد مراد از اين كوه سفيد همين كوهي است كه مشهور به كوه خضر.[7] البته بنا به متن روايت به يقين نمي‎توان گفت: كوهي كه در روايت به آن اشاره شده است كوه خضر نبي ـ‌ عليه السّلام ـ امروزي است و احتمال دارد كه كوه ديگري در حوالي مسجد جمكران باشد ولي اصل بودن كوهي در كنار مسجد جمكران كه حضرت مهدي (عج) در زمان ظهورش پرچم خويش را بر آن مي‎زند بنا به روايت وارد مسلّم بوده ولي انطباق آن با كوه خضر نبي ـ‌ عليه السّلام ـ امروزي از احتمالات است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1. خلاصة البلدان ؛ صفي الدين محمد بن محمد هاشم حسيني قمي.

2. تاريخ قم: شيخ محمد حسين ناصر الشريعة.

 


[1] . گرايلي، فريدون، نيشابور شهر فيروزه، انتشارات خاوران، چاپ سوم 1374هـ.ش، ص51.

[2] . شيخ صدوق، عيون اخبارالرضا ـ‌ عليه السّلام ـ ، ناشر رضا مشهدي، چاپ دوم 1363 هـ.ش، ج 2، ص136.

[3] . عيون اخبار الرضا. ج 2 ،ص136.

[4] . نيشابور شهر فيروزه ،ص 51 و 52.

[5] . حاكم نيشابوري، ابوعبدالله، تاريخ نيشابور، ترجمه خليفه نيشابوري، محمد حسين ، چاپ دفتر نشر آگه، چاپ اول 1375 هـ.ش ، ص211 و نيز: نيشابور شهر فيروزه، ص52.

[6] . ناصرالشريعه، شيخ محمد حسين، تاريخ قم، با مقدمه علي دواني، چاپخانه حكمت قم 1342 هـ.ش ، ص53.

[7] . همان، ص54.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
28 تیر 01
بازدید
۱۲۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.