اين كه در بعضي روايات از اطعام روز عاشورا نهي شده است و آن را سنت بني اميه ناميده شده با اطعامي كه امروزه در عاشورا مي شود چگونه سازگار است؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

اين كه در بعضي روايات از اطعام روز عاشورا نهي شده است و آن را سنت بني اميه ناميده شده با اطعامي كه امروزه در عاشورا مي شود چگونه سازگار است؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

يکي از سنت هاي حسنه اي که در ميان شيعيان و محبين اهلبيت ـ عليهم السلام ـ رواج دارد اطعام مؤمنين در ايام مواليد و وفيات و شهادت ائمه بزرگوار مي باشد. به ويژه اين امر در ايام محرم و عزاداري امام حسين ـ عليه السلام ـ رواج بيشتري دارد.

کساني که در اين ايام اطعام مي دهند نيت و قصدشان اين است که هر چه در توان دارند در راه اهداف امام حسين ـ عليه السلام ـ تقديم مي دارند چنان که آن حضرت در راه خداوند از تمام هستي خود گذشت، از طرفي فرموده اند کارها با نيت ها سنجيده مي شود.[1]

گفتار و سيره معصومان نيز نويد اين روش مي باشد و اطعام در مجالس اهلبيت را پسنديده اند. علاوه بر اينها گزارش شده که وقتي کاروان حسيني وارد سرزمين کربلا شدند بخش وسيعي از زمين کربلا را از ساکنان خريداري و وقف کرد. سفارشاتي در جهت تکريم زائرين توسط ساکنين آن منطقه نمودند.

محدث نوري گفته روايت شده است که امام حسين ـ عليه السلام ـ نواحي قبر شريف را از اهالي نينوا و غاضريه به شصت هزار درهم خريد و آن را مشروط به آنها بخشيد و شروط کردند که قبر را توسعه دهند ومردم را به سوي آن قبر راهنمايي نمايند. از زائرين به مدت سه روز پذيرايي نمايند.[2]

آنچنان که تاريخ نشان داده زوّار امام حسين ـ عليه السلام ـ نه تنها در طول سال به قبر شريف آن حضرت مشرف مي شوند در ايام عزاداري آن حضرت و به خصوص در روز عاشورا مشتاقان پرشماري در آن مکان مقدس حضور به هم مي رسانند. ساکنين و اهالي کربلا نيز هر چه در توان دارند در اين راه دريغ نکرده و نمي کنند.

هر چه زمان مي گذرد استقبال مردم، زياد و اسباب آسايش آنان توسعه مي يابد. غذايي که طرفداران بني اميه در روز عاشورا مي دهند به اين نيت است که آنها اين روز را روز جشن و سرور مي دانند و از باب شکر به اطعام مي پردازند و حتي پس از واقعه عاشورا شهر را آذين بستند و به شکرانه اين روز مساجدي ساختند.

امام باقر ـ عليه السلام ـ فرمود: که (امويان) چهار مسجد در کوفه براي شادي قتل حسين ـ عليه السلام ـ بنا کردند. مسجد اشعث، مسجد جرير، مسجد سماک و مسجد شبث بن ربعي. کاري که برخي از دشمنان اهلبيت در حال حاضر انجام مي دهند، بر اساس عملي است که پس از شهادت امام حسين ـ عليه السلام ـ امويان انجام دادند.[3]

بنابراين همان طور که اشاره شد طعام دادن شيعيان در اين روز (عاشورا) با طعام دادن آنان تفاوتي اساسي دارد و آن تفاوت هم در نيت طعام دادن است. «انما الاعمال بالنيات»[4] چرا که اعمال انسان ها به نيت آنها بستگي دارد.

تفاوت در انگيزه و هدف است. آنان در روز عاشورا به ديگران طعام مي دهند تا شکرانه پيروزي يزيد بن معاويه بر پسر رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ باشد که از جانب آنان به عنوان خروج کننده بر حکومت اسلامي گرفته بود. اما اين کار (اطعام) توسط شيعيان علي بن ابي طالب ـ عليه السلام ـ به اين دليل انجام مي شود که طعام دادن به ديگران به خصوص به عزاداران امام حسين ـ عليه السلام ـ ثواب و پاداش اخروي دارد و مورد رضاي خداست.

محبين اهلبيت ـ عليهم السلام ـ در روز عاشورا يا روزهاي قبل و بعد از آن به فقيران و مؤمنان و عزاداران حسين بن علي ـ عليه السلام ـ طعام مي دهند و ثواب اين عمل صالح را به روح سالار شهيدان هديه مي کنند و اهداي ثواب کار خير به روح گذشتگان به خصوص محبوبان خدا و پيامبر بسيار ارزشمند است. پس انگيزه و هدف شيعه با ناصبي ها تفاوت اساسي و اصولي دارد و شباهت غذايي که به مؤمنان مي دهند با غذاي آنان با وجود يکي بودن مواد غذايي و نوع غذا، مشکلي ايجاد نمي کند.

هر چند که سفارش به طعام دادن به عنوان عملي خاص که اختصاص به روز عاشورا داشته باشد، در روايات نيامده است و از اعمال اين روز شمرده نشده است. اين طعام دادن در همه ايام ثواب دارد و در روز عاشورا هم مثل همه ايام ثواب دارد و همين براي جايز بودن آن کفايت مي کند. اطعام در تمام روزهاي سال، عمل ارزشمند است که اين کار را انجام دهد و ثواب آن به عنوان کمترين هديه اي از سوي خود به محضر سرور شهيدان تقديم مي دادند تا مصداق فرازي از زيارت عاشورا باشند و در جهاد بزرگ حضرت شريک باشند. بنابراين کار شيعيان و محبين اهلبيت ـ عليهم السلام ـ را نبايد از سنخ خلاف سنت پيامبر و بدعت فرض کرد. چون چيزي به دين اضافه نشده است که خلاف سنت باشد؛ بلکه در روز عاشورا براي فرزند رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ که مظلومانه به شهادت رسيد به ياد او عزاداري برپا شده و در کنار آن به مهمانان پيامبر به عنوان اکرام و احترام به نيت پاسداشت از ارزش هاي ديني با غذايي ساده پذيرايي مي شوند و پاداش اين عمل و پذيرايي از مؤمنان تقديمي است از سوي ارادتمندان به محضر حضرت هديه مي نماييم و اين کارها هميشه و از جمله روز عاشورا جايز و ارزشمند است.

برخي نويسندگان اهل سنت نوشته اند: چون روافض (يعني شيعيان) اقامه عزا و اظهار حزن را بدعت گزاردند، جاهلان اهل سنت هم در مقابل به اظهار سرور و شادي پرداختند؛ سخني غير منطقي است. زيرا همان طور که اشاره شد طرفداران بني اميه شادي و سرور را بعد از شهادت امام حسين ـ عليه السلام ـ شروع کردند و از همان سال به اين اقدام عمل نمودند و بعد هم اين عمل را نهادينه نمودند در حالي که شيعيان علي بن ابي طالب ـ عليه السلام ـ در آن زمان و تا مدت ها در اختناق امويان و عباسيان بوده و جرأت اقامه مجالس عزاي عمومي را نداشتند و اين عزاداري ها قرن ها بعد و با ضعيف شدن خلافت عباسي و قدرت يافتن شيعيان به صورت آشکارا مجالس عزا بپا داشته شد و به تدريج دامنه آن گسترش يافت.

در برخي روايات از طرف معصومين ـ عليهم السلام ـ به شيعيان توصيه شده که براي ايجاد عاطفه بين خود و ائمه معصومين لازم است اقداماتي انجام دهند. از جمله: هديه دادن به آن حضرات؛ هزينه کردن در مصارف مورد علاقه و رضاي ايشان».[5]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ فرهنگ عاشورا، جواد محدثي.

 


[1]. نوري طبرسي، مستدرک الوسائل، مؤسسه آل البيت لاحياء التراث، 1408ق، ج13، ص158.

[2]. همان، ج10، ص321.

[3]. کليني، محمد بن يعقوب ، الکافي، تهران، دارالکتب الاسلامي، 1367ق، ج3، ص490.

[4]. شيخ طوسي، محمد بن حسن، الخلاف، قم، مؤسسه نشر اسلامي، 1417ق، ج4، ص458.

[5]. شيخ صدوق، امالي، بيروت، مؤسسه اعلمي، 1400ق، ص326.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
3 امرداد 01
بازدید
۴۲۷
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.