پیشنهاد صلح از سوی امام حسن ـ علیه السلام ـ بود یا معاویه؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

پیشنهاد صلح از سوی امام حسن ـ علیه السلام ـ بود یا معاویه؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

از توطئه های حکومت شام، اشاعه پیشنهاد صلح از سوی امام حسن مجتبی ـ علیه السلام ـ با معاویه بود. شایعة این مطالب و مطالب غیر واقعی دیگر از سوی خوارج که با انگیزه های دیگري شرکت در جنگ داشتند روحیّه رزمندگان مسلمان را در هم می شکست، به خصوص آنان که پدر، برادر و یا فرزندان خود را در جنگ و مبارزه از دست داده بودند.[1] و حال آن که آغازگر صلح، معاویه پسر ابوسفیان بوده وی یک مرتبه توسط «عبد الله بن نوفل» و مرتبه دیگر توسط «عبد الله بن عامر» را خدمت امام مجتبی ـ علیه السلام ـ مطرح کرد، لیکن حضرت ابتدا با قاطعیت تمام آن را رد کرد و نپذیرفت.[2]

امام حسن ـ علیه السلام ـ در برابر توطئه های معاویه و حکومت شام ایستاد و هیچ گونه سستی از خود نشان نداد. آن بزرگوار بارها حاکمان شام را تهدید به جنگ کرد و حتی جاسوسان معاویه را اعدام نمود. ولی معاویه توانست توسط ستون پنجم خود شایعه کند که امام مجتبی خواهان صلح است و این شایعه به سرعت و به طور گسترده پیچید تا آن جا که گروهی نا آگاه و فریب خوردة معاویه در ساباط مدائن آن حضرت را در حالی که خطبه می خواند و مردم را به جهاد فرا می خواند مورد سوء قصد قرار داده و مجروحش کردند.[3]

و سرانجام آن حضرت نیز به دلایلی از جمله کمی نیرو و یاران[4] باوفا و نیز نگهداری و حفاظت شیعه[5] و... ناگزیر به پذیرش صلح گردید.

معاویه بن ابی سفیان نیز با انعقاد صلح اهدافی را دنبال می کرد که عبارتند از:

الف ـ مشروعیت دادن به حکومت خود. و موروثی کردن آن در بنی امیه:

معاویه با به کار بردن انواع حیله ها می کوشید، چنین وانمود کند که امام حسن ـ علیه السلام ـ از روی صفای دل و خشنودی کامل صلح را پذیرفته و بعد از این مطیع و فرمانبر معاویه خواهد بود،[6] تا بدین وسیله به حکومت خود مشروعیت ببخشد. در حالیکه امام حسن ـ علیه السلام ـ در مسجد کوفه، در میان مردم و حضور معاویه فرمود: «ای مردم! معاویه بر این باور است که من او را لایق و شایسته خلافت دانسته و خود را سزاوار آن نمی دانم، او دروغ می گوید. معاویه! بنابر آن چه در کتاب خدا آمده و بر زبان پیامبرش جاری گشته است من برای حکومت، سزاوارترین و شایسته ترین ام. پس سوگند به خدا! اگر مردم با من بیعت حقیقی می کردند و از من اطاعت می نمودند برکات الهی از آسمان و زمین بر آنان نازل می گشت....»[7]

ب ـ سرکوب کامل دوستان اهل بیت از طریق استیلای خود:

معاویه پس از خود یزید را جانشین کرد و نشان داد که هدف از صلح، دائمی کردن حکومت خاندان امیه بر مردم است که با قیام امام حسین و اقدامات امام حسن ـ علیه السلام ـ ناکام مانده است.

از دیگر اهداف معاویه در انعقاد صلح، شکست روحی و معنوی دوستان اهل بیت بود. وی بعد از امضای قرار داد صلح، بی درنگ از شام بیرون آمد و خود را به «نخیله» مرکز تجمع نیروها رساند و بعد از برپایی نماز جمعه برای مردم خطبه خواند و مطالبش را چنین آغاز کرد. من با شما نجنگیدم تا نماز به پا دارید و روزه بگیرید و حج را به جا آورید زیرا شما خود اهل نماز و روزه و حج و زکات بودید. من با شما جنگیدم تا سلطه خود را بر شما ثابت کنم و این را خدا به من داد و شماها ناراضی و ناخرسند بودید. همانا من در حضور حسن بن علی تعهّد هایی داده ام، بدانید که همه را زیر پا می نهم و به هیچ یک وفا نخواهم کرد.[8]

ج ـ ایجاد جنگ روانی:

بعد از انعقاد صلح و نیز در پی اعلان نقض پیمان و شکستن تعهدها از سوی معاویه، تهاجم تبلیغاتی گسترده ای علیه امام حسن ـ علیه السلام ـ از سوی دشمنان و دوستان نادان آغاز گردید. دشمن به خاطر شکستن روح مقاومت و صبر و ایستادگی در یاران سلاله پیامبر و دوستان نادان به جهت دلسوزی و ترس از سلطه و سیطرة معاویه، هر یک زبان به اعتراض گشودند.[9]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ حقایق پنهان، احمد زمانی.

2ـ صلح امام حسن ـ علیه السلام ـ ، شیخ راضی آل یاسین.

 


[1] . زمانی، احمد ، النظام العسکری في الاسلام، بیروت، الدار الاسلامیه، 1411هـ .ق، ص 155.

[2] . ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، بیروت، دار الفکر، ج4، ص 8 و دینوری، اخبار الطوال، منشورات شریف رضی، 1409هـ.ق، ص 218.

[3] . ابن ابی الحدید، همان، ج4، ص 11ـ 15.

[4] . طبرسی، الاحتجاج، منشورات دار النعمان، 1386، هـ .ق، ج2، ص 8.

[5] . دینوری، پیشین، ص 220.

[6] . طبرسی، پیشین، ج2، ص 8.

[7] . همان، ج2، ص 8.

[8] . ابن ابی الحدید، پیشین، ج4، ص 16، و شیخ مفید، الارشاد، مکتبه بصیرتی، قم، ص 191.

[9] . ر.ک، شریف قریشی، باقر ، حیاة الامام الحسن بن علی، دار البلاغه، چاپ اول، 1413هـ .ق، ج2، ص 280.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
1 امرداد 01
بازدید
۶۸
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.