در مورد امام باقر ـ عليه السّلام ـ و جريانهاي اجتماعي معاصر آن حضرت توضيح دهيد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

در مورد امام باقر ـ عليه السّلام ـ و جريانهاي اجتماعي معاصر آن حضرت توضيح دهيد؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

 پنجمين ستارة پرفروغ ولايت و امامت ، حضرت باقر ـ عليه السّلام ـ در سال 57 هجري[1] در شهر مدينه چشم به جهان گشود. او هنگام وفات پدر بزرگوار خود امام زين العابدين ـ عليه السّلام ـ كه در سال 94 هـ رخ داد، 39 سال داشتند. نام او «محمد»، كنيه‌اش «ابوجعفر» است و «باقر» و «باقرالعلوم» لقب او مي‌باشد.

مادر حضرت «ام عبدالله» دختر امام حسن مجتبي ـ عليه السّلام ـ ايشان نخستين كسي بود كه از طرف پدر و مادر فاطمي و علوي بودند. امام باقر در سال 114 هجري در مدينه درگذشت و در قبرستان بقيع، كنار قبر پدر و جدش، به خاك سپرده شد. دوران امامت آن حضرت 18 سال بود.  دوران امام باقر ـ عليه السّلام ـ در دو مرحله قابل بررسی است:

1. مرحلة ماقبل از تصدي امامت، مقابله و مجادله با افكار انحرافيه و هدايت طريق مستقيم شيعيان.

2. مرحلة بعد از شهادت امام زين العابدين سنة 95 هـ (شامل رهبری فكري - سياسي ،  بيان احكام  ، ادارة امور شيعيان و مبارزة مخفي با دستگاه خلافت عباسي. [2]

ويژگي‌هاي دوران امام باقر ـ عليه السّلام ـ تا شهادت پدر بزرگوارشان امام سجاد ـ عليه السّلام ـ :

1. از زمان تولد تا چهار سالگي تحت ساية جدش امام حسين ـ عليه السّلام ـ مي‌باشد، كه از اوضاع اجتماعي و وقايع سياسي آن عصر مطلع و آگاه بودند، در اين مدت واقعه جانسوز كربلا را از نزديك ديدند، كه طاغوت كوفه و شام را بخوبي شناختند ( و به نوعي پيام آور كربلا بودند كه در زنده نگه داشتن اين واقع فعال بودند).

2. واقعة حره، سال 63 هـ را بخوبي و از نزديك درك كردند، عدّه‌اي از بزرگان و مردم مدينه بعد از واقعة كربلا در سال 61 هـ ، هنوز يزيد و دستگاه خلافت وي را نامشروع مي‌دانستند، يزيد لشكري از شام فرستاد و واقعه تلخ و دردناك قتل عام مردم مدينه را به وجود آورد كه به جنگ حره معروف مي‌باشد،

3. امويان در اين عصر از زندگاني امام باقر ـ عليه السّلام ـ براي استمرار خلافت خود و مشروع جلوه دادن آن افكار و فرقه‌هاي انحرافي ايجاد كردند، مانند فرقه مرجئه، جبريه، مفوضه كه امام باقر ـ عليه السّلام ـ با همة آنها به نوعي مخالفت و هويت خرافي و زشت آنها را بيان مي‌فرمودند، بنظر مي‌رسد، مهم‌ترين و سخت‌ترين دوران امام باقر ـ عليه السّلام ـ مبارزه با اين افكار پليد مي‌باشد.

4. ادامه سیاست به انزوا کشاندن اهل بیت پیامبر –علیهم السلام- توسط امویان که با سبّ و ناسزا گفتن به امام علي ـ عليه السّلام ـ در اين دوره رواج و شدت داشت و براي امام باقر ـ عليه السّلام ـ تحملش بسيار سخت و جانكاه بود.

5. وقوع قيامهايي بر ضد امويان در عصر امام باقر ـ عليه السّلام ـ كه اوضاع اجتماعي را سخت‌تر و دهشتناك‌ مي‌كند، كه اين قيام‌ها بعد از واقعة عاشورا بوده است مانند؛ قيام توابين در سال 65 ،

قيام مختار در سال 66 و قيام مطرف بن مغيرة بن شعبه در سال 77 ، كه نوع برخورد و مواضع عالمانه امام باقر ـ عليه السّلام ـ و نسپردن خود و شيعيان به اين جريانات قابل توجه مي‌باشد.

بعد از شهادت امام سجاد ـ عليه السّلام ـ

1. در اين مرحله، امام باقر ـ عليه السّلام ـ بجاي پدر بزرگوار خود ايستاد و نظام فاسد اموي را براي اسقاط آن، به صورت غير مستقيم هدف گرفت. در اين مرحله، مقام امامت به امام باقر ـ عليه السّلام ـ مي‌رسد با تنصيص امام سجاد ـ عليه السّلام ـ از پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ ، و هدايت جامعة اسلامي را در بعد دنيوي و معيشت و بعد اخروي و سعادت را بر عهده مي‌گيرد.

2. انحراف اخلاقي سلاطین اموی، و رواج مفاسد به جامعة اسلامي، و برخورد امام باقر ـ عليه السّلام ـ و نگه داشتن شيعيان از اين انحرافات قابل توجه است.

3. بيان و انتشار احاديث جعلي توسط دستگاه خلافت اموي، در اين عصر، اوضاع اجتماعي امام باقر ـ عليه السّلام ـ را سختتر مي‌نمود. امام باقر ـ عليه السّلام ـ با بیان معارف اسلام ناب محمدی ضمن آگاه کردن مردم با دین اسلام به مبارزه با وسوسه­های شیطنی دستگاه حاکمه می­پرداختند.

4. جریانات فکری منحرف وغیر اسلامی در جامعه واحتجاج وگفتگوی امام باقر با آنان[3]

 


[1] . مهدي پيشوايي، سيرة پيشوايان، قم، مؤسسة تحقيقاتي و تعليماتي امام صادق ـ عليه السّلام ـ ، 1375ش، چاپ سوم، ص 305.

[2] . گروه مولفین، اعلام الهداية، الامام الباقر ـ عليه السّلام ـ ، المجمع العالمي لاهل البيت ـ عليهم السّلام ـ ، ج 7، 1422 هـ ،چاپ اول.

[3] . سيد محسن امين، سيرة المعصومين ـ عليهم السّلام ـ ، ترجمه حجتي كرماني، علي، تهران، سروش، 1374، چاپ اول.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
29 تیر 01
بازدید
۵۴
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.