در كتاب «تاريخ مسجد سليمان» اشاره به عرب كمري شده، همچنین آيات 3 و 4 سورة جمعه در بيان مطلب مذكور است ؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

در كتاب «تاريخ مسجد سليمان» اشاره به عرب كمري شده، همچنین  آيات 3 و 4 سورة جمعه در بيان  مطلب مذكور است ؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

مقدمتاً اين نكته را متذكر مي‎شويم كه دين اسلام كه توسط خاتم پيامبران حضرت محمد ـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ  براي بشر عرضه شده اختصاص به قوم خاصي نداشته و ندارد. بنابراين شامل تمامي اقوامي كه بعد از پيامبر اكرم ـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ آمده‎اند (از عرب و عجم) مي‎شود.

همانگونه كه جنابعالي اشاره كرده‎ايد، در كتاب «تاريخ مسجد سليمان» به تيره‎اي از اعراب به نام «عرب كمري» اشاره شده است و منطقه سكونت اين گروه را ناحيه  «غبل» بخش لالي ذكر كرده است.[1] و بيش از اين مطلبي را راجع به اين تيره ذكر نكرده است. اما اينكه آيا آيه سه و چهار سوره جمعه شامل اين گروه نيز مي شود؟، ابتدا بايد اين آيات را ذكر كرد تا با توجه به تفسير آيات جواب سئوال مذكور مشخص شود. سوره جمعه با تسبيح خداوند متعال آغاز شده است. سپس به بعثت پيامبر اكرم ـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ اشاره كرده است . و اينكه پيامبر از ميان انسانهاي امي مبعوث شده است تا آنها را تزكيه كند و به آنها كتاب و حكمت بياموزد.[2] در آيه سوم خداوند به اين نكته اشاره دارد كه بعثت پيامبر تنها براي مردم زمان خويش نبوده است.

بلكه به اقوام بعد از ايشان هم تعلق دارد. در اين رابطه در تفسير نمونه آمده است، «اقوام ديگري كه بعد از ياران پيامبر پا به عرصه وجود گذاردند، در مكتب تعليم و تربيت پيامبر ـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ پرورش مي يابند و از سرچشمه زلال قرآن و سنت نبوي سيراب مي گردند، آري آنها نيز مشمول اين دعوت بزرگ بودند. به اين ترتيب آيه فوق تمام اقوامي را كه بعد از صحابه پيامبر ـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ  به وجود آمدند از عرب و عجم (همه را) شامل مي شود.[3]»

علامه طباطبايي صاحب تفسير الميزان در ذيل همين آيه سوم در يك بحث روايتي به نقل از تفسير قمي مي نويسد: «مراد از «و آخرينُ مِنهم لمّا يلحقوا بهم ...» يعني كساني كه بعد از اهل مكه داخل در اسلام شدند.»[4] ايشان در توضيح همين آيه مي نويسد: « پيامبر ـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ  كتاب خدا و معارف دينش را به بهترين صورت بر آن امت امي و افرادي كه به آنها ملحق مي شوند و نسلهاي بعد از آنان تحميل كرد.»[5] بنابراين مي توان گفت كه مصداق تمام آيه سوم شامل همه كساني كه بعد از اهل مكه ايمان بياورند از نسلهاي بعد مي شود چه عرب باشند يا غير عرب. بله در روايتي يك مصداق خاصي نيز براي اين آيه ذكر شده است كه منافاتي با مطالب قبل ندارد. آن روايتي است كه طبرسي در مجمع البيان ذكر كرده كه «وقتي پيامبر اين آيه را قرائت مي كرد شخصي پرسيد:اينها چه كساني هستند كه بعد از ما اسلام مي آورند؟ رسول خداـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ  دست بر شانه سلمان گذاشت و فرمود: اگر ايمان در ثريا باشد، مرداني از نژاد اين مرد آن را بدست مي آورند.[6]   در روايت ديگري است كه مرداني از اهل فارسي آن را بدست مي آورند.[7]اين كلام پيامبر دلالت بر اين مطلب ندارد كه اعراب از هر تيره‎اي كه باشند ايمان را بدست نمي آورند. حضرت رسول در اين حديث خواسته‎اند مصداقي از اهل ايمان در آينده را ذكر كنند. همانگونه كه كلام مفسران نيز بر اين مطلب دلالت دارد. در آيه بعد هم خداوند مي فرمايد: اين فضل خداست كه به هر كس بخواهد و او را لايق ببيند مي بخشد و خداوند صاحب فضل عظيم است.»[8]

نتيجه گيري:

منظور آيه تمام كساني است كه بعد از پيامبر به اسلام مي گروند كه شامل تمام ملتهاست اگر در ايمان خود صادق باشند و شامل شما و تمام تازه مسلمانان نيز مي شود.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1. ترجمه تفسير الميزان، ج 19.             

2. تفسير نمونه، ج 24.

 


[1] . عباسي شهني، دانش، تاريخ مسجد سليمان، چاپ دوم، تهران، هيرمند 1382، ص271.

[2] . قرآن كريم، سوره جمعه، آيه 2.

[3] . مكارم شيرازي، ناصر، و ديگران، تفسير نمونه، چاپ 18، تهران، دارالكتب الاسلاميه 1379، ج 24، ص101.

[4] . محمد حسين طباطبايي، تفسير الميزان، ترجمه سيد محمد باقر موسوي همداني، چاپ اوّل، قم، دفتر انتشارات اسلامي 1367، ج 19، ص453، به نقل از تفسير قمي، ج 2، ص366.

[5] . همان ص 443.

[6] . همان به نقل از مجمع البيان، ج 10، ص 284.

[7] . همان به نقل از الدر المنثور، ج 6، ص 215.

[8] . قرآن كريم، سوره جمعه، آيه 4.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
6 امرداد 01
بازدید
۲۸۰
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.