ملاک های صحیح شناخت یک دین چیست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

ملاک های صحیح شناخت یک دین چیست؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

ملاک صحیح برای شناخت یک دین را می توان از ديدگاه عقل و عقلانيت مطرح نمود و معیار های درون دینی هر چند جای خود را دارند که در مرحله خود قابل توجه می باشند، ولی ما در اینجا به چند ملاک عقلی و عقلایی اشاره می کنیم:

1.اولین ملاک درشناخت صحیح دین اینست که باید حقانیت آن مورد بررسی قرار گیرد تا التزام عقلی در پیروی از آن برای انسان حاصل شود. با توجه به اینکه انسان دارای نیروی هدايتگر عقل می باشد و لذا اساسي ترين معيار تفاوت انسان با ساير حيوانات عقل او مي باشد که به وسيله آن حقايق را از غير آن درک مي کند، با همین نیرو می تواند حقانیت یا بطلان ادیان را با احکام عقلی مورد ارزیابی قرار دهد. پس به حكم عقل انسان موظف است كه درباره حقانيت و بطلان اديان و مذاهب بيانديشد و به آنچه حق است و مورد تاييد عقل و عقلانيت است گرايش پيدا نموده و به آن ايمان بياورد و از آن چه كه باطل است خود را رهانيده، فكر و ذهن و درون خود را از آنها پاك كند.

بنابراین برای شناخت صحیح یک دین باید الهی بودن و غیر الهی بودن آن مورد بررسی قرار گیرد و به دینی که الهی است ایمان آورد. زیرا با این ملاک و معیار اديان رايج در دنيا به دو دسته تقسيم مي شود. يك دسته ادياني هستند كه ساخته­ي دست بشر و يا مبتني بر افسانه هاي اساطيري مي باشند و دسته دوم اديان آسماني و الهي هستند كه توسط پيامبران براي بشر آورده شده اند.

از نظر عقل ادياني که ساخته دست و تفکرات بشر اند و يا از افسانه هاي اساطيري گرفته شده اند، هيچ گونه صلاحيت هدايت گري و نجات بخشي انسان را ندارد، زيرا اولاً شخصي که آييني را اختراع نموده خودش مانند ساير انسان ها، انسان است و از هيچ نوع علم و قدرت فوق بشري برخوردار نمي باشد. اگر قرار باشد انسان خودش براي خود دين و مذهبي بسازد پس هر فردی از افراد انسان می تواند برای خود دین بسازد که در این صورت حد و حدودی برای آن قابل تعیین نخواهد بود.

ثانياً انسان قدرت و صلاحيت ساختن دين را براي بشر ندارد زيرا او نه به حقيقت انسان آگاهي دارد و نه از مقتضيات فطري و احتياجات دروني و معنوي انسان چيزي مي داند.

ثالثاً به حکم عقل عملي، معقول نيست که انسان از ديني پيروي کند که انسان ديگري آن را ساخته و پرداخته باشد. پس با توجه به اين مطالب، اديان غير آسماني هيچ کدام قابليت هدايت گري را نداشته و از ریشه و اساس باطل و غير معقول مي باشند و لذا پيروي از اين گونه اديان بر طبق معيارهاي عقل قابل تحقق نيست و آنهايي که از آيين هاي ساخته دست بشر پيروي مي کنند به يقين از عقل خود کمک نگرفته اند و کور کورانه پيرو آييني شده اند که از اصل داری انحراف می باشند.

اما اديان ابراهيمي و آسماني که عبارتند از دين اسلام، مسيحيت، يهوديت، بر طبق دلايل و شواهد متعدد پيامبران الهي در مقاطع مختلف زماني مطابق با اقتضائات همان زمان براي هدايت بشر  نازل شده اند. هرگاه پذيرفته شد كه اين سه دين موجود آسماني هستند و هر كدام براي زماني خاصي از طرف خداوند آمده اند ديگر چاره اي نداريم جز اينكه به آموزه ها و تعاليم آنها سر فرو نهيم و عقل اجازه سرپيچي از آنها را به ما نمي دهد. وقتي كه به حكم عقل بايد متدين به اديان آسماني گشته و به آنها ايمان آوريم در شناخت و انتخاب يكي آنها ملاک های زیر نقش اساسی دارند:

2. ملاک دوم برای شناخت صحیح در باره این سه دین الهی اینست که کتابهای مقدس آنها از حیث دست نخوردگی و عدم تحریف و آموزه های آنها مورد بررسی قرار گیرد و تحقیق شود که کدام یکی از آنها  كامل ترين است و آموزه هاي آن دست نخورده و صد در صد الهي باقي مانده و با آموزه هاي بشري و خرافات مخلوط نشده است. در نتیجه آن دینی قابلیت پیروی را خواهد بودکه دارای این نقص و عیب نباشد.

3. ملاک دیگر اینست که مخالفت و عدم مخالفت آموزه ها و تعالیم آنها با علم و عقل و واقعیات تاریخی مورد تحقیق و بررسی قرار بگیرد. روشن است دینی که آموزه های آن با علم و عقل و واقعیات تاریخی مخالفت نداشت دین معقول و هدایتگر و نجات بخش و برای پیروی الزام آور خواهد بود.

4. ملاک و معیار چهارم در باره شناخت یک دین جامعیت دین است. کسی که می خواهد دینی را درست بشناسد لازم است در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، عبادی، نظامی، سیاسی، اخلاقی و تمام مقتضیات و نیازهای بشر سخنی برای گفتن داشته باشد.  بدیهی است آن دینی مطلوب و سعادت آور خواهد بود که در تمام این ابعاد مطالب بی عیب و نقص را به جامعه ارائه کند.

5. سهولت و سادگی احکام عملی یک دین، یکی دیگر از ملاکهای شناخت آن می باشد. دینی که هیچ انعطاف را نپذیرد و احکام سخت گیرانه داشته باشد و یا اصلا حکمی نداشته باشد و اباحی گری را ترویج کند نمی تواند مایه کمال و سعادت انسان باشد.

6. مطابقت و عدم مطابقت عقاید و احکام یک دین بافطرت انسانی نیز از معیارهای شناخت یک دین به شمار می آید. هر دینی که مطابق با فطرت انسانی باشد و از احکام خرافی و مخالف فطرت پاک باشد تدین به آن موافق با حکم عقل می باشد.

این معیارها و ملاک هایی که بیان شد عقل سلیم انسان آنها را برای شناخت صحیح دین پیشنهاد می کند و این طور نیست که از طرف یک دین خاصی مطرح شده باشد. ممکن است معیارها و ملاک های دیگری هم برای شناخت دین وجود داشته باشد و ما به مهم­ترین و برجسته ترین آنها اشاره کردیم و در آخر هم لازم می دانیم به صورت اجمال به وضعیت دین اسلام در برابر دو دین مسیحیت و یهودیت نظری بیاندازیم:   

  با چشم پوشي از اينكه در سنت الهي دين قبلي با آمدن دين بعدي در نزد خداوند از رسميت مي افتد و با قطع نظر از اینکه یهودیت و مسیحیت از طرف خداوند منسوخ شده و قابلیت برای پیروی ندارند، از تحقیق و مطالعه اين اديان اين نتيجه به دست مي آيد كه دو دين يهوديت و مسيحيت دست نخورده باقي نمانده بلكه گرفتار انحرافات و تحريفات گرديده و آموزه هاي بشري در كتابهاي مقدس آنان راه پيدا كرده و در نتيجه عقايد و آموزه هاي مطرح در اين دو دين مخالف با علم و عقل و واقعيات تاريخي گرديده اند. اما دين اسلام و آموزه هاي قرآني از چنين حوادث سالم باقي مانده است. اگر چنين چيزي ثابت باشد عقل اجازه نمي دهد كه دين يهوديت و مسيحيت مورد پيروي قرار گيرند. و اثبات اين مطلب از مراجعه به خود كتابهاي مقدس آنها قابل دست يابي مي باشد. و كتابهايي كه در اين خصوص نگاشته شده است نيز پرده از اين واقعيت برمي دارد. از جمله كتاب «مقايسه تورات، ‌انجيل،‌ قرآن و علم» توسط دكتر موریس بوكاي فرانسوي با دقت بسيار به اين مطلب پرداخته و ثابت نموده كه بسياري از آموزه هاي تورات و انجيل با علم و عقل و واقعيات تاريخي در تضاد مي باشد برخلاف آموزه هاي قرآن كه حتي يك مورد ازين نوع اختلاف و تضاد به چشم نمي خورد. در اين مقاله نيازي نمي بينيم جزئیات انحرافات و تحريفات و نواقص دين يهود  و مسيحيت را از يك طرف و جامعيت و ماندگاري و دست نخوردگي و عقلانيت آموزه اي اسلامي را از طرف ديگر بيان گردد.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
22 تیر 01
بازدید
۱۴۱
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.