عقايد وهابيت پيرامون عرش و کرسي چيست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

عقايد وهابيت پيرامون عرش و کرسي چيست؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

عقايد وهابيت در باره توحيد ذاتي خداوند بر مبناي تجسيم و تشبيه مي­باشد. اين مطلب در آثار بزرگان و رهبران اين فرقه به وضوح منعکس گرديده است، وهابي­ها در مسئله عرش و کرسي نيز بر همين مبنا مشي نموده­اند.

ابن تيميه که پيش­تاز تجسيم و تشبيه و مؤسس اصلي افکار و عقايد وهابيت است، در کتاب­هاي مختلف خود عرش و کرسي خداوند را به عرش و کرسي پادشاهان زميني تشبيه نموده، با اين تفاوت که عرش خداوند بزرگ­تر و مجلل­تر مي­باشد. در مقام پاسخ سؤال به برخي از اين عقايد که در متون اصلي آنان منعکس گرديده به طور خلاصه و بدون بررسي و نقد پرداخته مي­شود:

1. وهابي­ها معتقدند که خداوند از حيث فيزيکي و خارجي در جهت فوق قرار دارد و لذا ابن تيميه بنابراين اصل مي­گويد: هوا فوق زمين است، ابر فوق هوا است و آسمان­ها فوق ابرها و زمين است و عرش فوق آسمان­ها است و خداوند در فوق همه اين­ها قرار دارد.[1]

2. وهابي­ها در مورد چگونگي و شکل و شمايل عرش خداوند مطالبي را ارائه داده­اند که کاملا با توحيد ذاتي و بي­نيازي خدا منافات دارد. آنان مي­گويند: خداي سبحان در بالاي عرش قرار دارد و عرش هم شبيه قبه­اي است که در بالاي آسمان­ها قرار گرفته است و عرش به علت سنگيني خدا مانند جهاز شتر در اثر سنگيني راکب به صدا در مي­آيد.[2]

ابن قيم جوزي و سليمان بن عبدالله بن محمد عبدالوهاب مي گويند: عرش خداوند که ضخامت آن به اندازه فاصله ميان دو آسمان است، بر پشت هشت قوچي قرار دارد که فاصله ناخن تا زانوي آنها نيز به اندازه فاصله ميان دو آسمان است و اين قوچ­ها روي دريايي قرار دارد که عمق آن به اندازه فاصله دو آسمان و دريا بر روي آسمان هفتم قرار گرفته است.[3]

3. وهابي­ها معتقدند که عرش خداوند بزرگ­تر از خدا است و محيط بر او مي­باشد. ابن تيميه مي­گويد: ان محمدا «ص» يجلسه ربّه علي العرش معه؛ يعني همانا محمد ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ را پروردگارش با خودش بر روي عرش مي­نشاند.[4]

پس عرش خدا آن قدر گنجايش دارد که خدا و رسولش هر دو در آن جا مي­گيرند.

4. بنا بر عقايد وهابيت خداوند مانند آدميان از محلي به محلّ ديگر حرکت مي­کند.

ابن تيميه و ابن قيم جوزي که از پايه گذاران اصلي عقايد اين فرقه به شمار مي آيند، خداوند را به سلاطين تشبيه نموده و در اين راستا براي او کرسي خاص در نظر گرفته­اند.

آنان مي­گويند که خداوند در روز جمعه از روزهاي آخرت از عرش پايين مي­آيد و بر کرسي مي­نشيند و کرسي خداوند در ميان منبرهايي از نور قرار مي­گيرد و انبياء بر اين منابر مي­نشينند و اين منابر را کرسي­هايي از طلا احاطه نموده که بر اين کرسي­ها شهداء و صديقين مي­نشينند و بعد از جلسه مفصل و گفتگو با اعضا جلسه، خداوند از کرسي بلند مي­شود و با ترک جلسه به سوي عرش خود بالا مي­رود.[5]

وهابي­ها به يک کرسي براي خدا اکتفاء نکرده، بلکه کرسي­هايي متعددي براي خداوند ساخته­اند.

ابن قيم مي­گويد: براي خداوند در هر آسمان يک کرسي وجود دارد. وقتي به آسمان دنيا نزول مي­کند روي کرسي مختص به اين آسمان مي­نشيند و مي­گويد: «آيا استغفار کننده­اي هست تا او را ببخشم... و تا صبح آنجا مي­ماند و هنگام صبح کرسي آسمان دنيا را ترک مي­کند و بالا مي­رود بر کرسي ديگر مي­نشيند.[6]

ابن تيميه و ابن قيم مي­گويند که استواء به معناي مجرد استيلاء نيست بلکه به معناي نشستن بر کرسي پادشاهي مي­باشد و اضافه مي­کنند که استواء خدا بر کرسي مانند استواء بشر بن مروان بر کرسي سلطنت است زماني که عراق را فتح نمود.[7]

از مطالبي که بيان گرديد به دست مي­آيد که وهابي­ها در مسئله عرش و کرسي خداوند، براي خداوند جسم قائل شده و او را به سلاطين تشبيه نموده است.

با اين وجود ساير مسلمين را به خاطر اعتقادشان بر طبق آيات و روايات نبوي، به توسل و شفاعت و زيارت تکفير مي­کنند.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ آيين وهابيت؛ آيت الله سبحاني.

2ـ وهابيت مباني فکري و کارنامه عملي؛ آيت الله سبحاني.

3. کالبد شکافی عقاید وهابیت؛ رحمت الله ضیایی و حمیدالله رفیعی.

 


[1]. ابن تيميه، ابوالعباس احمد بن عبد الحليم حروني، منهاج السنة، مصر، بولاق، چاپ اول، 1321ق، ج1، ص263.

[2]. ابن تيميه، مجموع الفتاوي، ج5، ص137 و ج6، ص556، بي تا؛ بيان تبيس الجهميه في تأسيس بدعهم الکلاميه، مکة المکرمه، مطبعة الحکومة، چاپ اول، 1392ق، ج1، ص569.

[3]. ابن قيم جوزي، محمد بن ابي بکر، توضيح المقاصد و تصحيح العقايد، بيروت، المکتب الاسلامي، چاپ سوم، 1406ق، ج1، ص419؛ سليمان بن عبدالله، شرح کتاب التوحيد، محمد بن عبدالوهاب، رياض، مکتبة الرياض الحديثه، بي تا، ج1، ص677.

[4]. ابن تيميه، مجموع الفتاوي، مکتبة ابن تيميه، تحقيق عبدالرحمن بن محمد بن قاسم، چاپ اول، ج4، ص374.

[5]. مجموع الفتاوي، بي تا و بي نا، ج5، ص55؛ ابن قيم، زاد المعاد في هدي خير العباد، بيروت، موسسه الرساله، چاپ چهاردهم، 1407ق، ج1، ص369 و 370.

[6]. ابن قيم، اجتماع جيوش الاسلاميه، بيروت، دارالمکتب العلميه، چاپ اول، 1404ق، ج1، ص55.

[7]. ابن تيميه، تفسير کبير، ج3، ص385.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
24 تیر 01
بازدید
۶۹
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.