مطالعه «تذکره الاوليا» از نظر علما اشکال دارد يا نه؟ و همچنين چرا بعضي مطالب يا وقايعی که در این کتاب آمده؛ از صدا و سيما پخش مي¬شود، آيا اين خودش تاييد تصوف نيست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

مطالعه «تذکره الاوليا» از نظر علما اشکال دارد يا نه؟ و همچنين چرا بعضي مطالب يا وقايعی که در این کتاب آمده؛ از صدا و سيما پخش مي­شود، آيا اين خودش تاييد تصوف نيست؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

هر زماني که شخصي در صراط مستقيم اهل بيت ـ عليهم السلام ـ نباشد و افکارش مخالف با روش اهل بيت ـ عليهم السلام ـ باشد آن شخص به دستور اهل بيت ـ عليهم السلام ـ از آنها و از شيعيان آنان به حساب نمي­آيد، پس چون که مؤلف کتاب مذکور افکار و رفتارش آن چنان که نقل شده و يا در کتاب­هايش آمده مورد طرد اهل بيت ـ عليهم السلام ـ مي­باشد، يقينا اين چنين شخصي کتابي را که نوشته خيلي از مطالبش مخالف با طريق و روش اهل بيت ـ عليهم السلام ـ مي­باشد، در کتاب مذکور مطالب واهي و خلاف دين و خلاف عقائد اهل بيت ـ عليهم السلام ـ زياد پيدا مي­شود که نمونه­هايي از انحرافات در اين کتاب ذکر مي شود:

1. مؤلف کتاب مذکور در حالات حسن بصري مي­نويسد: حسن بصري بر بام صومعه چنان گريست در سجده که آب از ناودان جاري شد و بر جامه فردي چکيد آن مرد گفت: اين آب پاک است يا نه، بشويم؟ حسن گفت: بشوي که با آن نماز روا نبود.[1]

2. در حالات بايزيد بسطامي مي­آورد، شخصي نزد بايزيد آمد و گفت: حيا چيست؟ بايزيد جوابش را داد و سؤال کننده که درويش بود آب شد، مريدي گذر کرد ديد آب زردي بر زمين ريخته شده، سؤال کرد شيخ اين آب زرد چيست؟ شيخ جواب داد درويشي بود سؤال از حيا کرد و جوابش دادم و آب شد.[2] و يا در جاي ديگر از حالات بايزيد مي­آورد که بايزيد گفت: «اني انا الله لا اله الا انا فاعبدوني» به درستي که من خدا هستم و معبودي غير از من نيست من را عبادت کنيد.[3] در جايي ديگر نيز در حالات بايزيد مي­آورد که: با يزيد را گفتند فرداي قيامت خلايق تحت لواي محمد ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ باشد گفت: به خدائي خداي لواي من از لواي محمد ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ زيادت باشد چرا که خلايق و پيامبران تحت لواي من باشند.[4]

3. در حالات شبلي مي­نويسد: شبلي، اول راه مجاهده در پيش گرفت، سال­هاي دراز از شب، نمک در چشم کشيد تا در خواب نشود و گويند که هفت من نمک در چشم ريخت.[5]

4. در حالات حسين بن منصور حلاج نوشته است که در ابتدا رياضت مي­کشيد، دلقي داشت که 20 سال از تن بيرون ننموده بود روزي به ستم از وي بيرون کردند، گزنده­هاي بسياري از وي افتاد، يکي از آن را وزن کردند نيم دانگ بود.[6]

و در آخر اين که خود عطار نيشابوري مطالب بر خلاف عقايد تشيع نيز داراست که يک نمونه از آن متذکر مي شويم: آن جايي که عطار شعري را مي­سرايد و مي­گويد: هستي که بود ذات خداوند عزيز اشياء همه در وي وي در همه نيز[7] که اين بيت شعر يکي از افکار صوفيه است و آن وحدت وجود که هستي را، يعني مجموعه هستي را ذات خدا مي­دانند و... .

ما به خاطر رعایت اختصار، به همین اندازه اکتفا می­کنیم.

امّا اين که چرا صدا و سيما پخش مي­کند؟ اولاً: چه بسا صدا و سيما آن مطالبي را که خوب و موافق با عقايد شيعه است را پخش مي­کند «و لو من ايدي المشرکين» يعني گلچين مي­کند، مطالبي را که به درد جامعه مي­خورد و آن را بخش مي­کند، ثانیاً: فعل صدا و سيما براي ما حجت شرعي نيست بلکه نظر مراجع براي ما حجت شرعي مي­باشد.

در آخر نظر آيت الله نوري همداني مرجع تقليد در مورد شيخ عطار نيشابوري را مي­آوريم: ايشان روز چهار شنبه 9 آبان در حين برگزاري درس خارج فقه مي­فرمايند: در کتاب «تذکرة الاولياء» شيخ عطار، با عبارت­هاي پر آب و تاب براي صوفي­ها چهره­سازي شده است و برخي چون بايزيد بسطامي و ذو النون مصري و منصور حلاج را از ائمه معصومين ـ عليهم السلام ـ نيز بالاتر دانسته اند.[8]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ کتاب تحقيقي در تصوف و عرفان، خيرالله مرداني.

2ـ بررسي انديشه عطار، دکتر احمد محمدي.

3ـ مقدمه کتاب مهدي موعود، ص138، علي دواني.

 


[1]. تذکرة الاولياء، تهران، انتشارات زوّار، ص39.

[2]. همان، ص168.

[3]. همان، ص141، از انتشارات چاپخانه مرکزي.

[4]. تذکرة الاولياء، تهران، انتشارات زوار، چاپ چهارم، 1363ش، ص207.

[5]. تذکرة الاولياء، تهران، انتشارات زوّار، ص162، ج2.

[6]. همان، ص587.

[7]. همان، ص160.

[8]. سايت مکتب «www.maktab78ny.com».

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
25 تیر 01
بازدید
۱۲۸
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.